ریاب؛ روستای تاریخی گناباد در آستانه ثبت جهانی

روستای تاریخی ریاب از توابع شهرستان گناباد و یکی از روستاهای تاریخی بخش مرکزی این شهرستان است که در فاصله حدود ۱۰ کیلومتری آن قرار دارد و به عنوان یکی از مقاصد گردشگری منطقه شناخته می‌شود. معماری این روستا جلوه‌ای اصیل از هنر مناطق کویری ایران است؛ دیوارهای گلی، تزئینات ظریف آجری و بادگیرهایی که بر بام خانه‌ها قرار گرفته‌اند، همگی نشانی از هوشمندی و نبوغ مردمان کویر در سازگاری با اقلیم گرم و خشک این سرزمین دارند. نام «ریاب» به معنای «محل جاری شدن آب» یا «جایگاه آب» است و به وفور آب در این منطقه اشاره دارد. قدمت مکتوب این روستا حدود هزار سال برآورد می‌شود، هرچند شواهد تاریخی نشان می‌دهد پیشینه سکونت در این منطقه به دوره‌های پیش از آن نیز بازمی‌گردد. جمعیت روستای ریاب در حال حاضر حدود ۸۷۰ نفر است. این روستای تاریخی به دلیل ارزش‌های فرهنگی و معماری خود، در سال ۱۳۸۷ از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. در سال‌های اخیر نیز تلاش‌هایی در حال انجام است تا این روستا بیش از پیش در سطح ملی و بین‌المللی معرفی شود. اهمیت گردشگری ریاب تا آنجا پیش رفته است که این روستا به عنوان یکی از هشت نامزد ایران برای حضور در فهرست «بهترین روستاهای گردشگری جهان» در سال ۲۰۲۶ معرفی شده و روند ثبت آن در فهرست جهانی سازمان جهانی گردشگری در دست پیگیری است.