ساز کمانچه یکی از سازهای اصلی و قدیمی موسیقی ایرانی است که طنین نوای آن را می‌توان در دوره های مختلف تاریخی شنید. در نقاشی ها و مینیاتورهای برجای مانده، نقش این ساز ترسیم شده که به نوعی نشان دهنده ی حضور پررنگی در موسیقی ایرانی است. با این حال اولین سند کتبی که در آن نامی از کمانچه آمده است، کتاب «الکبیر» نوشته فارابی است. به طور کلی "کمانچه" یا "کمانه" یکی از ساز های اصیل ایرانی و از دسته سازهای زهی-آرشه‌ای است. صدای این ساز با کشیدن آرشه یا کمانه روی سیم یا زه تولید می‌شود. هنر ساخت و نواختن کمانچه در سال ۲۰۱۹ به عنوان میراث فرهنگی ملموس ایران در یونسکو به ثبت رسید.
ساز کمانچه در انواع مختلفی ساخته می‌شود. از جمله ساز کمانچه لری (پشت باز). این ساز در لرستان و بختیاری بسیار رایج است. در گذشته سه سیم داشت و اکنون چهار سیم دارد. کمانچه لری صدایی تیز و شفاف دارد.
در گوشه ای از شهر خرم‌آباد کارگاه کمانچه سازی وجود دارد که در آن استاد محمد حسن کاکاوند سال‌هاست که فعال و مشغول به ساخت ساز کمانچه می‌باشد، این استاد برجسته کمانچه از سال ۱۳۶۰ وارد عرصه موسیقی شده و در سال ۱۳۸۲ مهر جهانی اصالت یونسکو را دریافت و دارای سه نشان ملی می‌باشد.
خانواده کاکاوند به همراه پدر سال‌ها در عرصه موسیقی محلی و ساخت ساز کمانچه و سایر ادوات موسیقی فعالیت داشته و همواره در ترویج و تقویت این هنر اصیل ایرانی اهتمام ویژه ای داشته‌اند.