روستای قلات شیراز یکی از مهمترین جاذبههای گردشگری شهر شیراز در استان فارس است که هر ساله گردشگران بسیاری در سفر به این شهر از آن بازدید میکنند. این روستا در سال ۱۳۹۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و به «هلند کوچک» نیز شهرت دارد. قلات در فاصله ۳۶ کیلومتری شهر شیراز واقع شده و دو مسیر دسترسی متفاوت به آن وجود دارد. قدمت این روستا بیش از هزار سال برآورد میشود و جمعیت آن حدود ۷ هزار نفر است. بسیاری از ساکنان روستای قلات بر این باورند که این منطقه در گذشته تفرجگاه پادشاهان ایران بوده و به دلیل آبوهوای بسیار مطبوع خود، هنوز هم از محبوبیت فراوانی برخوردار است.این روستا در آغاز با رویکردی امنیتی شکل گرفته است؛ بهگونهای که به سبب ارتفاعات متعدد و صعبالعبور اطراف آن، نفوذ به روستا تقریباً غیرممکن بوده است. به همین علت، در دوران جنگ، پادشاهان و فرماندهان مستقر در این منطقه، نیروهای نظامی خود را در ارتفاعات پیرامون روستا مستقر میکردند و از همین نقاط به دشمنان یورش میبردند.بیشتر مردم این روستا به کشاورزی، دامداری و صنایعدستی مشغولاند و با فروش، غلات، گیوه و سبدهای دستبافت امرار معاش میکنند. در بیش از پنج سال گذشته، این روستا به پاتوقی برای اهالی شیراز تبدیل شده است تا به دور از شلوغیهای شهر، با طبیعت زیبای آن ارتباط برقرار کنند. همچنین گاه شاهد حضور جوانان شهری در این روستا هستیم که به مشاغلی مانند فروش صنایعدستی و اداره کافهها مشغولاند.اکثر خانههای این روستا از سنگ، خشت، گل، گچ و چوب ساخته شدهاند. سقف خانهها مسطح است و خانهها معمولاً یکطبقه یا دوطبقه هستند. البته در سالهای اخیر، ساختمانهای مدرنی به بافت روستا افزوده شدهاند و چهره ساده و قدیمی قلات را تا حدی تغییر دادهاند، اما این روستا همچنان هویت و زیبایی خود را حفظ کرده است.
