۳۱ مرداد، روز جهانی مساجد

مسجد آقابزرگ کاشان

عکس: فرزاد اقبال

مسجد و مدرسه آقابزرگ، از شاخص‌ترین بناهای معماری دوره قاجار در کاشان، به همت حاج محمدتقی خانبان، از رجال و ثروتمندان کاشان، برای اقامه نماز و تدریس دامادش، ملا محمدمهدی نراقی، ساخته شد. ساخت این مجموعه در دوره سلطنت محمدشاه قاجار آغاز و در دوره ناصرالدین‌شاه قاجار به پایان رسید. معماری بنا به استاد شعبان‌علی نسبت داده شده است. ملا محمدمهدی نراقی، از عالمان برجسته خاندان نراقی کاشان، به «آقابزرگ» شهرت داشت و نام این مجموعه نیز از لقب او گرفته شده استیکی از ویژگی‌های شاخص مسجد آقابزرگ، حیاط مرکزی فرورفته آن است (حیاط گودال باغچه) که در تراز پایین‌تر از سطح ورودی قرار گرفته و حجره‌های مدرسه در پیرامون آن ساخته شده‌اند. این شیوه طراحی، علاوه بر ایجاد ارتباط میان بخش‌های مختلف، با شرایط اقلیمی شهر کویری کاشان نیز تناسب دارد.گنبد آجری بنا، بادگیر ها، ایوان جنوبی، مناره‌ها و تزئینات متنوعی همچون کاشی‌کاری، آجرکاری، گچ‌بری، مقرنس‌کاری و کتیبه‌های خوشنویسی، از دیگر عناصر شاخص این مسجد تاریخی هستند. مسجد و مدرسه آقابزرگ علاوه بر کارکرد مذهبی، در گذشته یکی از مراکز آموزش علوم دینی در کاشان بوده و حجره‌های پیرامون حیاط، محل اقامت و تحصیل طلاب بوده‌اند.