رییس سازمان انرژی اتمی گفت: با وجود تحریم‌ها، ایران در زمینه هسته‌ای فرصت‌های بسیاری پیدا کرد که از آن‌ها به نحو احسن بهره برد و امروز ما در زمینه ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای به خودکفایی رسیده‌ایم و قبول همکاری در بازسازی راکتور اراک تنها به دلیل دریافت اعتبار و امتیاز بیشتر از سوی کشورهای باتجربه در این زمینه است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، علی اکبر صالحی در برنامه «تیتر امشب» شبکه خبر که به صورت زنده پخش می شد توضیحاتی درباره برجام و ساخت نیروگاه‌های جدید و بازطراحی راکتور اراک داد.

رییس سازمان انرژی اتمی در پاسخ به اینکه سخت ترین لحظات شما در مذاکرات هسته‌ای کدام بودند؟ با بیان اینکه همه لحظاتش سخت بود اظهار کرد: من از بهمن 93 به طور مستقیم وارد مذاکرات شدم، البته قبل از آن در حاشیه مذاکرات بودیم و کارشناسان ما مذاکرات داشتند. در جلسه آقای ظریف گفتند که به بن بست خوردیم و دو طرف بر سر چیدمان غنی‌سازی که آمریکایی‌ها پیشنهاد داده بودند جلو نمی‌رفتند و چیدمان پیشنهادی از نظر رهبری مورد قبول واقع نشده بود. علت ورود ما این بود که قبول نکردن چیدمان آن‌ها را استدلال کنیم. به لطف الهی و توسل به حضرت زهرا (س) که ایام فاطمیه هم بود با نهایت تلاش سعی کردیم تا در این مساله امتیازی ندهیم.

صالحی افزود: آقای مونیز وزیر انرژی آمریکا با کارشناسان زبده خود به مذاکرات آمده بودند و در مقابل لشکر آن‌ها، ما گروهان بودیم. بحث‌های زیادی کردیم. طرف مقابل محاسبات ما را قبول نمی کرد. ما به آن‌ها گفتیم محاسبات‌تان را نشان دهید، اما گفتند نمی توانیم، چرا که به نوعی انتقال دانش فنی است. من به آن‌ها گفتم این شیوه مذاکره نیست. بحث ها ادامه داشت و در جلسه خصوصی با آقای مونیز به او گفتم من با اختیارات کامل این جا آمدم و می توانم تصمیم بگیریم آیا شما هم اختیار لازم را دارید یا باید در پایتخت تصمیم بگیرند؟ که گفت من اختیار لازم را دارم. به او پیشنهاد دادم که اگر شما یک جایی در دنیا را نشان دهید که غنی سازی را به شیوه‌ای که شما به ما توصیه می کنید انجام می دهند ما هم آن را انجام می دهیم. کمی تعجب کرد و جلسه تمام شد. بعد از آن در جلسه دوجانبه بعدی آمد و به من گفت من می پذیرم شیوه پیشنهادی ما قابلیت اجرا ندارد و این اولین شکست آن‌ها بود و مذاکرات از بن بست خارج شد.

صالحی ادامه داد:‌ مورد دیگر این بود که آن‌ها یک بار مذاکره می کردند و قرار بر این بود که بروند دیگر کشورهای 1+5 را توجیه کنند و به آن‌ها گفته بودیم دو بار مذاکره نمی کنیم، در چند موضوع دو سه بار توافق نمی کنیم، اما دوباره حرفشان را عوض کردند و در نهایت آقای مونیز عذرخواهی کرد اما از این موارد زیاد بود.

معاون رییس جمهور خاطرنشان کرد: مذاکرات بسیار سخت بود و ما در آن مجاز به اشتباه کردن نبودیم. ما منویات رهبری را می دانستیم و در خیلی از زمینه‌ها توانستیم به حداکثرها دست یابیم.

وی در رابطه با اینکه در صورت اجرای دقیق برجام چه مزایایی متوجه کشورمان خواهد شد؟ توضیح داد: بحث برجام به سه بخش تقسیم می شود. یک بخش حقوقی است که شامل قطعنامه‌ها و آثار آن می‌شود. بخش دیگر مربوط به تحریم می شود که آثار آن در مسایل اقتصادی و تجاری دیده می شود و در نهایت بخش فنی است که حوزه کاری سازمان انرژی اتمی می‌شود.

صالحی در رابطه با مسایل فنی برجام خاطرنشان کرد: این بخش مسایلی برای ما به همراه داشته است به خصوص در 12 الی 13 سال اخیر در زمینه فناوری هسته‌ای با سایر کشورها امکان مشارکت نداشتیم و روسیه تنها کشوری بود که آمادگی خود را برای همکاری در زمینه نیروگاه‌ها با ما اعلام کرد.

وی ادامه داد:‌ حسن همکاری نکردن سایر کشورها با ما این بود که در عرصه فناوری هسته‌ای به طور کلی خودکفا شدیم و این یک فرصت طلایی برای ما بود.

رییس سازمان انرژی اتمی با اشاره به نیاز کشورمان در بهره گیری از تجربیات سایر کشورها در زمینه هسته‌ای خاطرنشان کرد: کشورهایی که 60 تا 70 سال است که در بحث راکتور و نیروگاه‌ها تجربه دارند می توانند تجربیات خود را در اختیار ما قرار دهند و ما به این امر نیاز داریم، ولی نکته جالب این است که پس از برجام آن قدر درخواست همکاری و فرصت همکاری برای ما زیاد شده است که نمی دانیم با اروپایی‌ها وارد تعامل شویم یا آسیایی‌ها؟ چرا که همه آن‌ها برای همکاری با ما اعلام آمادگی کرده اند و امروز نمی دانیم چطور انتخاب کنیم، ولی خوشبختانه ما حق انتخاب داریم.

وی در رابطه با ساخت نیروگاه اول بوشهر نیز گفت: در زمانی که می خواستیم نیروگاه اول بوشهر را بسازیم تنها روسیه در مناقصه شرکت کرد و ما پس از برجام نیز دوستانی را که در شرایط سخت همراه ما بودند فراموش نخواهیم کرد و قطعا برای آن‌ها امتیازات ویژه‌ای قایل هستیم چرا که آن‌ها حتی امتیازهای بالایی هم از نظر تامین مالی برای نیروگاه‌ها قائل شدند.

صالحی در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: در سال 88 ما درخواست خرید سوخت 20 درصد را برای راکتور تهران داشتیم و فکر می کردیم مانند 20 سال گذشته که توانستیم این مقدار سوخت را از آرژانتین تامین کنیم این بار هم برای ما مشکلی پیش نخواهد آمد، ولی شرایط مانند گذشته نبود و این مقدار سوخت در اختیار ما قرار نگرفت.

وی ادامه داد: وقتی که پای منافع ملی پیش آمد ناچار شدیم خودمان سوخت 20 درصد را بسازیم چرا که برای نیروگاه تهران از نظر مسایل فنی جای نگرانی نداشتیم|، ولی در مورد سوخت نیروگاه‌های بزرگ‌تر با مشکل مواجه می شدیم.

رییس سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه پس از برجام این فرصت پیش آمد که سوخت راکتور اراک و سایر راکتورها را با همکاری کشورهای دارای فناوری فراهم کنیم افزود: این امر خود فرصت دیگری برای کشور ما در زمینه هسته‌ای محسوب می شود علاوه بر این مهم‌ترین فرصت ما این است که حق تولید آب سنگین و غنی‌سازی برای ما به رسمیت شناخته شده است و می توان گفت ایران تنها کشوری در بین کشورهای توسعه نیافته است که چنین فرصتی را دارد.

وی گفت: تا سال 1965 که بحث جلوگیری از استفاده از بمب هسته‌ ای مطرح شد، پنج کشور توانسته بودند بمب هسته‌ای بسازند و پس از آن اعلام کردند که کشور دیگری نباید وارد این حوزه شود.

صالحی خاطرنشان کرد: معاهده عدم اشاعه و ساخت بمب هسته‌ای یا ان‌.پی‌.تی که ایران هم به عضویت آن درآمده است به همین منظور به وجود آمد و اگر این معاهده نبود شاید امروز برخی از کشورها به ساخت بمب هسته‌ای روی آورده بودند. در همین راستا پنج کشوری که بمب هسته‌ای دارند هم باید به سمت خلع سلاح پیش بروند، ولی از آنجا که صاحب قدرت و زور هستند فعلا فقط وعده می دهند.

وی با تاکید بر اینکه ساخت سلاح کشتار جمعی برخلاف دکترین ایران و شرع مورد قبول ما است افزود: از آنجا که در طول 8 سال جنگ تحمیلی از نظر سلاح و تجهیزات هر چیز که ایران خواست سایر کشورها از دادن آن به ما خودداری کردند و ما را در شرایط سختی قرار دادند آموختیم باید در زمینه‌های استراتژیک و مهم صنعتی مانند ساخت هواپیما، تسلیحات و بخش‌های نظامی به خودمان متکی باشیم. به همین دلیل هم صنعت موشکی ما به عنوان سلاح دفاعی کشور رشد کرده است.

رییس سازمان انرژی اتمی در بخش دیگری از این سخنان با بیان اینکه هنوز 50 تن از سوخت ایران در فرانسه و مقداری هم در آلمان وجود دارد خاطرنشان کرد: حدود 37 یا 38 سال است که سوخت ما در این کشورها باقی مانده و آن را به ما نداده‌اند، ولی امیدوار هستیم که این مقدار سوخت نیز به ایران بازگردد چرا که با ساخت نیروگاه‌های بزرگ‌تر به این میزان سوخت نیز نیاز خواهیم داشت.

صالحی با بیان اینکه یکی از بزرگترین دستاوردهای جمهوری اسلامی ایران این است که کیفیت آب سنگین ایران در معتبرترین آزمایشگاه‌های آمریکا مورد تایید قرار گرفته است تاکید کرد: وقتی آب سنگین را به آن‌ها عرضه کردیم در معتبرترین آزمایشگاه‌های آمریکا تست شده و اعلام کردند شرایط آب سنگین ما به مراتب بهتر از کشورهای دیگر است و همین امر فرصت همکاری بیشتری در زمینه هسته‌ای را برای ما فراهم می کند.

در این بخش از برنامه دید در شب مجری از صالحی در رابطه با چالش‌هایی که در صورت تعهدنکردن طرف های مقابل به وعده‌هایشان در زمینه اجرای برجام برای کشورمان به وجود می آید پرسید و صالحی پاسخ داد: اگر آن‌ها به تعهداتی که در چارچوب برجام متعهد شدند عمل نکنند که از آن جمله می تواند تحریم اقتصادی و تجاری باشد آن وقت ما باید واکنش متقابلی انجام دهیم که احتمالا واکنش متقابل ما در بحث فنی خواهد بود ولی از آنجا که ممکن است از آن سوءاستفاده شود نحوه