این نویسنده و منتقد ادبی در بخش دوم یادداشت ارسالی خود به ایسنا درباره ادبیات کودک در سال ۱۴۰۰ نوشته است: چند روز قبل نوشتهای در خبرگزاری ایسنا منتشر و تحولات ادبیات کودک ایران در سال ۱۴۰۰ را بررسی کردم. در آن نوشته تحولات دولتی و اداری، انجمنها، ناشران، تعاملات بینالمللی و همچنین درگذشتگان سال را مرور کردم. در این نوشته به بررسی سایر تحولات سال گذشته خواهم پرداخت.
جشنوارهها
بیشتر جشنوارههای قدیمی کتاب کودک کم و بیش به فعالیتهای خود در سال ۱۴۰۰ ادامه دادند. برخی از جشنوارهها که سال قبل برپا نشده بودند به معرفی کتابهای سال ۹۸ و یا هر دو سال پرداختند. کتاب سال جمهوری اسلامی، جشنواره شعر فجر، کتاب سال شهید غنیپور، کتاب سال اندرزگو، کتاب سال عاشورا، قلم زرین، کتاب سال جوان، کتاب سال رضوی، کتاب رشد، ایثار، تاریخ انقلاب، نوفه و ... از جمله جشنوارههای عمومی بودند که کتابهای برگزیده کودک و نوجوان هم داشتند. در میان جشنوارههای خاص کتاب کودک، کانون پرورش و لاکپشت پرنده به شکل فصلی به معرفی آثار برتر پرداختند و شورای کتاب کودک همچون سالهای گذشته برگزیدگانش را معرفی کرد. برخی جشنوارههای استانی هم کتابهای برگزیده خود را اعلام کردند.
جشنواره انتخاب کتابهای دینی کودک و نوجوان که به همت انجمن ترویج زبان و ادبیات فارسی برگزار شد اتفاق خوب و جدید سال بود. این جشنواره با ترکیب داوران جوان، دانشگاهی و حرفهای ادبیات کودک برپا شده بود و به بررسی آثار برگزیده در همه جشنوارههای دیگر پرداخت.
اتفاقی که در میان آثار برگزیده جشنوارهها مشهود بود کم شدن آثار مشترک در میان برگزیدهها بود که شاید بتوان آن را به هویت مستقل یافتن جشنوارهها تعبیر کرد.
نقد
نشریات تخصصی کتاب کودک و نوجوان در سال ۱۴۰۰ وضعیت مطلوبی نداشتند. تنها نشریهای که انتشار خود را به شکل کاغذی و منظم در این سال ادامه داد، گاهنامه نقد کتاب کودک بود. پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان نیز به شکل غیرکاغذی منتشر میشد. نشریات دانشگاهی همچون نشریه دانشگاه شیراز و دانشگاه شهید بهشتی هم به فعالیت خود ادامه دادند.
خبر خوب و امیدبخش این سال انتشار اولین شماره گاهنامه نقد کتاب ادبیات دینی کودک و نوجوان از سوی انتشارات بهنشر بود.
در این بخش میتوان به نشریات دانشجویی ادبیات کودک اشاره کرد. این نشریات معمولا ترکیبی از یک مجله کودک و نوجوان و نشریهای درباره ادبیات کودک هستند. از جمله این نشریات که در سال ۱۴۰۰ منتشر شدند، میتوان این نشریات را ذکر کرد: صد دانه یاقوت (دانشگاه شیراز)، کودک کتابخوان (دانشگاه قم)، کولهپشتی ( دانشگاه فرهنگیان قزوین).
کتابخانهها
تجهیز و خدمترسانی کتابخانهها در زمینه کتابهای کودک در سال ۱۴۰۰ چندان مطلوب نبود. از سویی بسیاری از کتابخانهها ماهها با تعطیلی مواجه بودند و نتوانستند خود را از طریق خدمات غیرحضوری با شرایط تطبیق دهند و سوی دیگر روند خرید و تامین منابع برای کتابخانهها غیرشفاف، کند و اندک بود. کتابخانههای کانون پرورش جملگی از ارائه خدمات غیرحضوری به مخاطبان امتناع کردند. کتابخانههای تحت پوشش امور فرهنگی مساجد تقریبا به حالت تعطیل درآمدند و هیچ کتاب جدیدی کودک برای آنها خریداری نشد. کتابخانههای کانون نیز از دسترسی به کتابها و مجلات جدید کودک و نوجوان محروم بودند و بودجه دولتی اختصاصیافته برای خرید از ناشران خصوصی صرف برنامههای دیگری شد. خرید کتاب کودک در نهاد کتابخانههای عمومی و کتابخانههای تحت پوشش شهرداریها هم محدود و بدون اعلان و اطلاعرسانی بود و تنها نهادی که در سال ۱۴۰۰ با همه مشکلات جلسات منظم خرید کتاب برپا و فهرست کتابهای خرید