به گزارش ایسنا، پایگاه خبری المانیتور در گزارشی به بررسی اهمیت پیوستن ۶ کشور شامل ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، مصر، اتیوپی و آرژانتین به ائلاف بریکس پرداخته و نوشت: مایکل تانچوم، عضو اندیشکده خاورمیانه به المانیتور گفت که بریکس به یک مجمع عمومی بینالمللی برای نارضایتی از غرب و به ویژه آمریکا تبدیل شده است. اما به گفته او «هنوز این سازمان با تبدیل شدن به نیرویی بینالمللی به عنوان جایگزینی اقتصادی یا امنیتی» در جهان فاصله دارد.
المانیتور ادامه داد: بزرگترین دستاورد بریکس در مدت ۱۴ سالی که تشکیل شده است، تشکیل بانک توسعه نوین بوده است که به آن بانک بریکس هم گفته میشود. با افزوده شدن بنگلادش، مصر و امارات متحده عربی به عنوان سهامداران، در کنار اعضای اصلی آن، این بانک توسعه چندجانبه حدود ۵۰ میلیارد دلار سرمایه در اختیار دارد و از زمان ایجادش در سال ۲۰۱۴، حدود ۳۰ میلیارد دلار وام را تایید کرده است.
بزرگترین دستاورد بریکس در مدت ۱۴ سالی که تشکیل شده است، تشکیل بانک توسعه نوین بوده است که به آن بانک بریکس هم گفته میشودفرار از تحریمها برای بریکس تبدیل به نیرویی متحد و سازنده و یکی از دلایل اصلی توسعه آن شده است. این برنامه پس از تحریمهای کشورهای عربی علیه روسیه پس از حمله آن به اوکراین شتاب گرفت.
افزودن ایران نیز به عنوان کشوری تحت تحریم حائز اهمیت است. روبرتو نِکسیا، یک دیپلمات پیشین و محقق مسائل ایران به المانیتور گفت که «در حال حاضر، جنبه نمادین این ابتکار از اجرایی شدن آن مهمتر است.»
به گفته او، هنوز زود است که ارزیابی مشخصی از مزایای ملموسی ارائه دهیم که نصیب ایران خواهد شد اما حلقههای سیاسی داخل ایران عضویت در این سازمان را «بخشی از استراتژی تشکیل ائتلافهای سیاسی و اقتصادی، غیرمتحد با محور تحت رهبری آمریکا میدانند.»
در ادامه این گزارش با اشاره به تلاش کشورهای بریکس برای تعیین یک ارز رایج داخلی به منظور تجارت داخلی کشورهای این سازمان و جایگزینی آن با دلار آمده است: بریکس یک دهه است که تلاش میکند به سلطه دلار بر تجارت پایان دهد. با این وجود، تلاشهای آنها برای بهکارگیری ارز رایج بریکس با موانع بزرگی روبهرو است، چراکه حدود ۸۸ درصد تبادلات بینالمللی همچنان با دلار انجام میشود و ۵۸ درصد ذخایر ارزی خارجی، دلار آمریکا است.
فرار از تحریمها برای بریکس تبدیل به نیرویی متحدسازنده و یکی از دلایل اصلی توسعه آن تبدیل شده استدر نتیجه، روسیه، چین و برزیل برای تبادلات برون مرزی خود به ارزهای غیر دلاری روی آورده و تلاش کردهاند ذخایر ارزی را از دلار به طلا تغییر دهند.
اگر عربستان سعودی و امارات متحده عربی به عنوان بزرگترین تولیدکنندگان انرژی در خاورمیانه به بریکس ملحق شوند، نفوذ اقتصادی افزایش یافته این ائتلاف ممکن است فرصتهای بهتری برای بهکارگیری ارزهای جایگزین در اختیار داشته باشد.
اما به گفته تانچوم، «عضویت در بریکس مزایای اقتصادی جدید کمی را که پیشتر سهلالوصول نبود، از طریق چین در اختیار ایران، مصر، عربستان سعودی یا امارات متحده عربی میگذارد. ارزهای رایج عربستان سعودی و امارات متحده عربی در حال حاضر متکی به دلار آمریکا است.»
ریاض هنوز منتظر جزئیات بیشتر درباره ملزومات عضورت در این سازمان است. اگرچه، به گفته سباستین سانز، یک محقق ارشد مرکز تحقیقاتی CARPO در بُن آلمان «هم برای امارات متحده عربی و هم برای عربستان سعودی، پتانسیل عضویت در بریکس فرصتی عالی برای تنوع بخشیدن به شراکتهای اقتصادی و سیاسیشان فراهم میسازد. آنها در این زمینه قصد دارند همکاری با شرکای غیرغربی، از جمله هند و برزیل را ارتقا دهند. علاوه بر این، روابطشان با چین نه تنها از منظر اقتصادی، بلکه از نظر سیاسی نیز بیشتر خواهد شد. جای تعجب نخواهد داشت اگر عربستان سعودی به زودی به سازمان همکاری شانگهای نیز بپیوندد.»
دراین گزارش ادعا شده است که «وجود اهداف سیاسی متنوع و نبود انسجام میان اعضای این سازمان یکی از مشکلات بریکس است. اگرچه، تصمیمات با اتفاق نظر اتخاذ میشوند، هیچ وبگاه اینترنتی یا سازوکار مناسبی وجود ندارد و هر کشوری مختار است که رویه خود را در پیش بگیرد. دو کشور اصلی تامینکننده مالی این سازمان، یعنی چین و هند همکاریهای ژئوپولیتیکی گوناگون و اختلافات ادامهداری بر سر مرزهای مشترکشان دارند.»
المانیتور در ادامه با مورد توجه قرار دادن تاثیر پیوستن ایران و عربستان سعودی بر ازسرگیری روابط دو کشور نوشت: سانز در این باره میگوید، بریکس میتواند منجر به آشتی دیپلماتیک میان ایران و عربستان سعودی در مسیری اقتصادی شود. به گفته او «شراکت بالقوه بریکس میتواند به برگ برنده روابط ایران-عربستان سعودی تبدیل شود، چرا که ممکن است از شکلی تاکتیکی به الگوی همکاری راهبردی تغییر پیدا کند.»
شراکت بالقوه بریکس میتواند به برگ برنده روابط ایران-عربستان سعودی تبدیل شود، چرا که ممکن است از شکلی تاکتیکی به الگوی همکاری راهبردی تغییر پیدا کندبه گفته تانچوم، «در نهایت و در کوتاه مدت، ریاض و ابوظبی به دنبال جایگزین کردن واشنگتن با پکن هستند». در حالی که پکن آماده ایفای نقش برای کاهش نفوذ آمریکا در منطقه و ارتقای جایگاه خود است، او استدلال کرد که اولویت چین ایجاد توازنی میان عربستان سعودی، امارات متحده عربی و ایران، بدون تامین امنیت آنها است.
با این وجود، چین و امارات متحده عربی، ماه گذشته اولین رزمایش مشترک نظامیشان را اعلام کردند که اقدامی در راستای تقویت روابط دفاعی پکن با منطقه خلیج فارس است. هفته گذشته نیز روزنامه وال استریت ژورنال گزارش داد که عربستان سعودی در حال بررسی طرح چین برای پایهریزی برنامه هستهای آن است، اقدامی که جنبه دیگری برای توسعه جایگاه چین در خاورمیانه محسوب میشود.
انتهای پیام
