به گزارش ایسنا و به نقل از اس‌ای، تحقیقات جدید نشان می‌دهد که یک داروی خوراکی تایید شده برای درمان بیماری ام‌اس می‌تواند التهابی را که تصور می‌شود در ایجاد بیماری آلزایمر نیز نقش دارد، مهار کند.

تصلب پراکنده یا ام اس یا مولتیپل اسکلروز به معنی سفت شدگی بافت‌های بدن، یک بیماری التهابی است که در آن غلاف‌های میلین سلول‌های عصبی در مغز و نخاع آسیب می‌بینند. این آسیب‌دیدگی می‌تواند در توانایی بخش‌هایی از سیستم عصبی که مسئول هدایت هستند، اختلال ایجاد کند و باعث به وجود آمدنِ علائم و نشانه‌های زیاد جسمی شود.

آلزایمر نیز یک بیماری زوال عصبی است که معمولاً به کندی آغاز می‌شود و به تدریج رو به وخامت می‌رود. آلزایمر علت بروز ۶۰ تا ۷۰ درصد از موارد زوال عقل است. رایج‌ترین علامت ابتدایی این بیماری، اختلال در حافظه کوتاه‌مدت و مشکل در به یاد آوردن اتفاقات اخیر است. با پیشرفت بیماری آلزایمر، علائم آن می‌تواند شامل مشکلات زبانی، مشکل در آگاهی از موقعیت (گم‌شدن)، نوسان خلقی، از دست دادن انگیزه، اهمال و بی‌توجهی نسبت به خود و مشکلات رفتاری باشد.

این بیماری بسیاری از خصوصیات رفتاری و هیجانی افراد را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد و سبب بروز ناراحتی‌هایی از قبیل علائم افسردگی(شامل فقدان احساس لذت، بی‌قراری، افسردگی، کاهش اشتها و وزن، عدم وجود تمرکز و احساس گناه)، علائم روانی(شامل توهم، هذیان و سوءظن) و نیز رفتارهایی مثل آشفتگی، سرگردانی، پرخاشگری و خشونت در این بیماران می‌شود.

با وخیم‌شدن آلزایمر، بیمار معمولاً از خانواده و جامعه کناره‌گیری می‌کند و به‌ تدریج فعالیت‌های بدنی از دست می‌رود که در نهایت منجر به مرگ می‌شود. هرچند سرعت پیشرفت آلزایمر می‌تواند متفاوت باشد، اما امید به زندگی معمول پس از تشخیص این بیماری، ۳ تا ۹ سال است.

داروی امیدوارکننده

با گذراندن دوره‌های آزمایش‌های بالینی پرهزینه و زمان‌بر بالاخره در سال ۲۰۲۱ دارویی به نام پونزیمود(ponesimod) برای درمان بیماری ام‌اس توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده و آژانس دارویی اروپا چراغ سبز گرفت.

اکنون آزمایش‌هایی که توسط پژوهشگران دانشگاه کنتاکی انجام شده است، شواهدی از تاثیر این داروی مسدودکننده فعالیت ایمنی بیش از حد در سیستم عصبی - که نقش مهمی در شروع زوال عقل نیز ایفا می‌کند - بر بیماری آلزایمر به دست آورده است.

ارهارد بیبریچ عصب شناس و پژوهشگر اصلی این مطالعه می‌گوید: ما اولین کسی هستیم که نشان دادیم پونزیمود در موش‌ها برای بیماری آلزایمر نیز موثر است.

داروی پونزیمود مشابه با دیگر داروی موجود برای درمان بیماری ام‌اس به نام فینگولیمود(fingolimod)، گیرنده‌های سطح گلبول‌های سفید T و B را مسدود می‌کند و از خروج آنها از تیموس و غدد لنفاوی بدن جلوگیری می‌کند.

معمولا نوعی چربی به نام اسفنگولیپید(sphingolipid)، گلبول‌های سفید را فعال می‌کند و توانایی آنها را برای لغزش به جریان خون باز می‌کند و به دنبال مواد مضر برای از بین بردن آنها می‌رود.

این در حالی است که این بازیگران کلیدی در پاسخ‌های ایمنی تحت «حبس خانگی» دیگر نمی‌توانند برای محافظت از بدن در برابر مهاجمان در تعداد قابل توجهی بشتابند و دیگر نمی‌توانند از سیستم‌های حیاتی بدن محافظت کنند، همانطور که در پیوند اعضا و اختلالات خودایمنی مانند لوپوس، بیماری التهابی روده و ام‌اس اتفاق می‌افتد.

عملکردهای ایمنی نیز ممکن است در ارتقای بیماری آلزایمر نقش داشته باشند.

این وظیفه‌ی گلبول‌های سفید مغزی به نام میکروگلیا است که توده‌های سمی بتا آمیلوئید و پروتئین‌های تاو را در سلول‌های مغز پاک کنند.

به دلایلی، میکروگلیا همچنین می‌تواند به حالت بیش‌فعال برود که آنها را وادار می‌کند که محیط اطراف خود را با مواد شیمیایی سیگنال‌دهنده به نام سیتوکین‌ها پر کنند که بافت‌ها را در حالت هشدار بالا قرار می‌دهد.

همانطور که در بیماری ام‌اس می‌بینیم، این افزایش التهاب می‌تواند به اعصاب آسیب برساند و منجر به انحطاط ثابتی مانند گیجی، از دست دادن قدرت قضاوت و از دست دادن حافظه شود که ما با علائم زوال �