دین و نسل جدید؛ چرایی یک فاصله/ارائه دین به نسل جدید نیازمند به‌روزرسانی روش‌هاست

حجت‌الاسلام والمسلمین نوراللهیان در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به رسالت دین برای رساندن انسان به کمال و ایجاد آرمان‌شهر، بر این نکته تاکید کرد که دین اسلام به ویژه از منظر تشیع، کامل‌کننده ادیان الهی است.

خلأ ارتباطی با نسل جوان و ورود نابجای بخشی از روحانیت به عرصه قدرت، از دلایل فاصله گرفتن جامعه از دین است

وی در پاسخ به این پرسش که "چرا در یکی دو دهه گذشته نتوانسته‌ایم مفاهیم  دینی را به خوبی به همه  نسل جدید ارائه دهیم؟ " عوامل متعددی را برشمرد که عبارتند از؛ عامل اول؛ ورود بخشی از روحانیت به عرصه قدرت و تغییر جایگاه؛ ضعف در بهره‌گیری از ابزارهای ارتباطی نوین عامل دوم این موضوع است و عامل سوم  را عملکرد دوگانه برخی متولیان دین برشمرد و به عملکرد دوگانه برخی از آنها اشاره کرد.

نوراللهیان تصریح کرد: عامل اول؛ ورود روحانیت به عرصه قدرت و تغییر جایگاه؛ مردم، روحانی را در جایگاه معلم دین، پاسخگویی به شبهات و همراهی در مصائب می‌دیدند. اما زمانی که همین روحانی در جایگاه قاضی، نماینده مجلس، وزیر یا مسئول اجرایی قرار می‌گیرد، طبیعی است که هر گونه نقص، کاستی یا عملکرد نادرست، به حساب دین و روحانیت گذاشته شود. این ورود به عرصه قدرت، چهره روحانیت را  در برخی موارد در ذهن مردم تخریب کرده است.

وی افزود: امروز اگر گرانی، مشکل مسکن، معضل درمان یا کاستی‌ای در سایر شئون زندگی وجود دارد، مردم به شکلی ناخودآگاه پای روحانیت را به میان می‌کشند؛ چون می‌بینند در مقاطعی مسئولان ارشد کشور معمم  بوده یا هستند. این در حالی است که روحانیت باید در مسجد، منبر و در کنار مردم برای حل مشکلات فردی و اعتقادی آنان باشد.

این استاد حوزه با تاکید بر لزوم به‌روزرسانی روش‌های انتقال مفاهیم دینی گفت: ضعف در بهره‌گیری از ابزارهای ارتباطی نوین عامل دوم این موضوع است. محتوا و مبانی دین اسلام در ۱۴۰۰ سال ثابت است، اما "مدل ارائه" آن باید متناسب با هر عصر و زمان باشد. ما نتوانسته‌ایم از فضای مجازی که امروزه اصلی‌ترین عرصه ارتباط با نسل جوان است، به شکل بهینه و جذاب برای انتقال معارف دینی استفاده کنیم.

نوراللهیان ادامه داد: نسل امروز، نسلی است که در فضای مجازی نفس می‌کشد و به زودی با پدیده هوش مصنوعی نیز به طور کامل مواجه خواهد شد. ما باید آموزش ببینیم که چگونه با زبان و ادبیات این فضا، بدون تقلیل محتوا، پیام دین را منتقل کنیم. متاسفانه بسیاری از تلاش‌های فعلی در فضای مجازی، صرفاً انتقال منبرهای سنتی به بستری جدید است که کارایی ندارد.

وی عامل سوم را عملکرد دوگانه برخی متولیان دین برشمرد و گفت: زمانی که مردم ببینند فردی که بر منبر از ساده‌زیستی می‌گوید، در عمل زندگی متفاوتی دارد، یا ببینند فرزندان برخی مسئولان دینی در کشورهای دیگر زندگی می‌کنند یا درگیر مسائل مالی غیرمتعارف هستند، طبیعی است که اعتمادشان را از دست می‌دهند. این شکاف بین گفتار و کردار، در چنین مواردی ضربه مهلکی به اعتماد عمومی زده است.

راه حل؛ بازگشت به جایگاه اصلی

نوراللهیان راه برون‌رفت از این شرایط را "بازگشت روحانیت به جایگاه اصیل خود" دانست: ما باید به مساجد بازگردیم. مساجد را آباد کنیم. به سوالات و شبهات اعتقادی مردم پاسخ دهیم. در مشکلات معیشتی، از طریق صندوق‌های قرض‌الحسنه و کمک‌های مردمی دستگیرشان باشیم. در مصائب و شادی‌هایشان همراهشان باشیم. این، کار اصلی انبیا و وظیفه ذاتی روحانیت است.

وی افزود: نسل جدید طلبه‌هایی که با فضای دیجیتال آشنا هستند و دغدغه ارائه دین به زبان روز را دارند، می‌توانند امیدبخش باشند. اما شرط اول، فراهم کردن حداقلی از معیشت برای طلاب جوان است تا مجبور نباشند برای گذران زندگی، از تحصیل و رسالت اصلی خود بازبمانند.

انتظار فرج و منجی در عصر حاضر

نوراللهیان در بخش دیگری از صحبت‌هایش به موضوع "منجی" و "انتظار فرج" پرداخت و گفت: بشریت با تمام پیشرفت‌ها، وقتی به جنگ، فقر، فساد و بی‌عدالتی‌های گسترده در جهان می‌نگرد، ناخودآگاه فریاد یک نجات‌بخش بزرگ را سر می‌دهد. این فطرت خداجوی انسان است.

وی اظهار کرد: از نگاه ما شیعیان، این منجی جهانی، حضرت مهدی (عج) است که ظهور خواهد کرد تا زمین را از عدل و داد پر کند. داستان ظهور و کیفیت آن، در منابع معتبر ما با نشانه‌هایی ذکر شده که برخی از آنها منطبق بر تحولات جهان امروز است. البته باید این مفاهیم را به زبانی خردپذیر و منطقی برای نسل جدید توضیح داد، نه با بیان‌های صرفاً عاطفی و غیرقابل تحلیل.

این استاد حوزه در پایان تاکید کرد: مسیر جامعه بشری  به سمتی است که نیاز به یک نجات‌بخش الهی را هرچه بیشتر احساس خواهد کرد. وظیفه ما این است که این مفهوم اصیل "انتظار" را که به معنای آماده‌سازی زمینه‌های فکری و اخلاقی برای ظهور است، به درستی تبیین کنیم؛ نه اینکه آن را به یک منتظرنشینی بی‌عمل تبدیل کنیم.

وی سخنان خود را با شعری در شأن امام زمان (عج) و تبریک میلاد آن حضرت به پایان برد.

انتهای پیام