این هشدار پس از موجی از تماسهای مردمی از نقاط مختلف شهر به صدا درآمد؛ تماسهایی که زنگ خطر را برای رصد دقیقتر سیستمهای کنترل کیفیت به صدا درآوردند. ورود تخم حشرات و آلودگی لارو به یکی از خطوط تأمین آب. ریشه فنی این نفوذ، نقص موقتی در کارایی سیستم فیلتراسیون شنی در تأسیسات دره چشمه گرگ تشخیص داده شد.
بلافاصله، مدیریت آبفا و مدیران مربوطه وارد فاز واکنش اضطراری شدند و پروتکلها به سرعت فعال شدند تا از گسترش هرگونه آلودگی جلوگیری شود. مهمترین اقدام، ایزوله کردن فوری مخزن اصلی ۲۰۰۰ مترمکعبی و توقف کامل برداشت آب از منبع آلوده بود. این منبع که در شرایط عادی توان تأمین ۲۰ تا ۲۵ لیتر بر ثانیه کمتر از یک درصد از کل مصرف روزانه را دارد، به طور کامل از چرخه مصرف خارج شد. در موازات این اقدام، تیمهای عملیاتی تخلیه و شستوشوی کامل مخازن بزرگ مکعبی کوثران را آغاز کردند تا اطمینان حاصل شود که هیچ باقیماندهای از آلودگی در شبکه ذخیرهسازی وجود ندارد.
مدیر آب و فاضلاب شهرستان کاشمر، با اشاره به دغدغه اخیر شهروندان درباره مشاهده لارو در آب شرب این شهر به ایسنا گفت: خوشبختانه موضوع به صورت کامل بررسی و رفع شد و جای هیچ نگرانی برای مردم وجود ندارد.
سیدمهدی عراقیزاده، افزود: محلی که منشاء احتمالی آلودگی بوده، یکی از بندهای دره چشمه گرگ کاشمر است که به عنوان یکی از منابع تأمین آب شهر از آن سالانه به طور میانگین حدود ۲۰ تا ۲۵ لیتر بر ثانیه آب برداشت میشود. این در حالی است که مصرف روزانه آب در کاشمر در شرایط فعلی حدود ۴۵۰ لیتر بر ثانیه است و برداشت از این منبع کمتر از یک درصد کل تأمین آب محسوب میشود.
عراقیزاده با بیان اینکه همزمان با فصل تخمریزی حشرات، این مشکل به وجود آمده است، ادامه داد: پشهها در سطح یکی از بندهای انتهایی دره چشمه گرگ تخمریزی کرده بودند. در این محل، فیلتر یا صافی شنی وجود دارد که حدود هفت متر پایینتر از سطح زمین ایجاد شده است. متأسفانه تعدادی از تخمهای حشرات از صافی عبور کرده و وارد شبکه انتقال آب شده بودند که در ادامه درون شبکه به لارو تبدیل شدند.
وی خاطرنشان کرد: آب دره گرگ وارد مخزن ۲۰۰۰ مترمکعبی و در ادامه وارد مخزن کوثران میشود به همین دلیل هر قسمتی از شبکه آب شرب شهر کاشمر که از کوثران آب میگرفتند، آلوده شده بودند.
مدیر آب و فاضلاب کاشمر با اشاره به اینکه احتمالاً تخمهای حشره یک هفته تا ۱۰ روز قبل وارد شبکه شده و در آنجا تبدیل به لارو شدهاند، در خصوص نحوه تشخیص و پیگیری فوری با این مسئله گفت: اولین تماس مردمی درباره مشاهده لارو، روز شنبه ساعت ۱۴:۱۵ دقیقه از روستای قوژد و در ادامه از امام موسی صدر شهر بود که به ما اطلاع داده شد. در پی این تماس، بلافاصله خروجی مخزن ۲۰۰۰ مترمکعب بسته شد تا جلوی ورود احتمالی آب آلوده به شبکه گرفته شود.
وی بیان کرد: بررسیهای فنی و آزمایشهای کنترل کیفیت نشان داد که منبع آلودگی در دره گرگ است که پشت آن، چهار سد قرار دارد که آب دره گرگ را جمعآوری میکند، جایی که آب پس از عبور از صافی شنی وارد خط انتقال میشود.
عراقیزاده تصریح کرد: به محض شناسایی محل دقیق آلودگی، برداشت آب از این منبع به طور کامل متوقف و بخش مربوطه از مدار بهرهبرداری خارج شد.
وی ادامه داد: از روز شنبه، استفاده از این ۲۰ تا ۲۵ لیتر بر ثانیه آب متوقف شد و در حال حاضر هیچگونه برداشت از این منبع برای مصارف شرب انجام نمیشود. آب موجود نیز برای تغذیه سفرههای زیرزمینی هدایت میشود تا از هدر رفت آن جلوگیری شود.
مدیر آب و فاضلاب کاشمر همچنین با تشکر از همکاری دستگاههای مرتبط گفت: در این فرآیند، همکاران شبکه بهداشت و درمان شهرستان نیز حضور یافتند و در کنار کارشناسان ما موضوع را بررسی کردند.
در اوج بحران، موجی از سوء استفاده به راه افتاد؛ سودجویانی که با انتشار عکسهای نامرتبط و تبلیغ فروش فیلترهای تجاری، بر نگرانیهای مردم دامن زدند. با این وجود، پایش مستمر و آزمایشهای شیمیایی و میکروبی گسترده نشان داد که آب تأمین شده کنونی از لحاظ کیفی در بالاترین سطح قرار دارد و سلامت شهروندان به خطر نیفتاده است.
مسئول کنترل کیفی آب و فاضلاب کاشمر با بیان اینکه میتوانیم آب دره گرگ را وارد مدار کنیم اما ترجیح میدهیم پس از اطمینان کامل این اقدام صورت گیرد، افزود: این تخمریزیها همه ساله هست اما چون امسال میزان بارشها بیشتر بود تخمها را حرکت داده بود.
مهدی اشرفی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه تمامی مخازن آلوده شده شستشو داده شدند، اظهار کرد: تنها یک سوم شهر کاشمر آلوده شده بودند که بیشتر در جنوب شهر بوده است.
وی با اعلام اینکه کمتر آب معدنی در کشور داریم که چنین کیفیتی مانند آب کاشمر را داشته باشد، خاطرنشان کرد: آبی که اکنون در کارخانه کاشمر وارد بطری میشود غیر طبیعی است اما این آب کاملاً طبیعی و با کیفیت بسیار بالاتری است.
مسئول کنترل کیفی آب و فاضلاب کاشمر با بیان اینکه مخزن ۲۰۰۰ مترمکعبی طی دو روز به طور کامل برای رفع آلودگی شستشو و سپس مجدد آبگیری شده است، افزود: بیشترین مصرف این مخزن روزهای پنج شنبه و جمعه است که مسافران امامزاده سید مرتضی افزایش پیدا میکنند.
وی با اشاره به اینکه متأسفانه بسیاری در این مدت از وضعیت به وجود آمده به نفع اهداف خود و فروش فیلتر سوء استفاده کردند، بیان کرد: حتی برخی عکسهای اینترنتی را در فضای مجازی منتشر کردند که هیچ ارتباطی به مشکل آب شرب کاشمر نداشت و فقط جو این شهر را متشنج کردند.
اشرفی تأکید کرد: با اقدامات انجام شده و پایش مستمر کیفیت آب، هیچ مشکلی در تأمین آب شرب شهر کاشمر وجود ندارد. منابع آلوده شناسایی و از مدار خارج شدهاند و مردم کاشمر میتوانند با اطمینان از سلامت آب مصرفی خود، از این بابت آسوده خاطر باشند.
وی با بیان اینکه موضوع مربوط به مشاهده لارو در آب شرب شهر به طور کامل بررسی و کنترل شده است، اظهار کرد: همه آزمایشهای میکروبی و شیمیایی که توسط همکاران کنترل کیفیت انجام شده، نشان میدهد هیچگونه آلودگی در آب وجود ندارد و مردم نباید نگران باشند.
مسئول کنترل کیفی آب و فاضلاب کاشمر افزود: در صورتی که شهروندان در نقاطی از شهر هنوز وجود لارو را مشاهده میکنند، کافی است یک صافی تمیز یا پارچه در جلوی شیر آب قرار دهند تا از ورود آن جلوگیری شود. این موضوع هیچ خطر بهداشتی ندارد و نیازی به جوشاندن آب یا خرید صافیهای تجاری نیست.
وی با بیان اینکه متأسفانه برخی افراد از این وضعیت برای نگرانی مردم یا فروش صافی استفاده کردهاند، در حالی که چنین نیازی وجود ندارد، اظهار کرد: تماسهای مردمی در سامانه ارتباطات شرکت آب و فاضلاب و همچنین سامانه ثبت اعتراضات شبکه بهداشت از روز دوشنبه تقریباً قطع شده است و این نشان میدهد وضعیت به حالت طبیعی بازگشته و نگرانیها برطرف شده است.
اشرفی افزود: از زمان بروز مشکل، دره گرگ بسته شد، مخزن ۲۰ هزار مترمکعبی کوثران به طور کامل تخلیه و شستوشو شد و مخزن ۲۰۰۰ مترمکعبی نیز تخلیه و پاکسازی شد. خطوط انتقال مرتبط با این مسیر از همان روز تخلیه شدند و در حال حاضر منتظر هستیم تا شبکه با جریان هوا خشک شود تا مطمئن شویم لاروها به طور کامل از بین رفتهاند و سپس عملیات شستوشو نهایی انجام خواهد شد.
وی گفت: اقدامات مهندسی در محل دره گرگ نیز آغاز شده و با استفاده از ماشینآلات سنگین، لودر و تجهیزات لازم، تمامی رسوبات و منابع احتمالی آلودگی از منطقه جمعآوری میشوند. فیلتر شنی مجموعه نیز در حال مرمت و تثبیت است تا پس از اطمینان از سلامت کامل، مجدداً در مدار تولید قرار گیرد.
مسئول کنترل کیفی آب و فاضلاب کاشمر در ادامه گفت: پیشبینی ما این است که تا تعطیلات پیشِرو از آب دره گرگ استفاده نکنیم تا شهروندان از سلامت کامل آب شرب اطمینان خاطر داشته باشند. ورودی این منبع به مخازن کاملاً مسدود است.
وی تأکید کرد: به طور طبیعی ممکن است تا حدود یک هفته آینده، برخی شهروندان در بخشهایی از شبکه آثار باقی مانده لاروها را مشاهده کنند که مربوط به همان حجم آب قدیمی است و مورد جدیدی وارد شبکه نمیشود. تخلیه شبانه خطوط اصلی شبکه ادامه دارد تا آثار گذشته به طور کامل حذف شود.
اشرفی در خصوص اینکه چند هزار لیتر آب از مدار مصرف خارج شد تا سلامت شبکه تضمین شود، افزود: همانطور که پیشتر اشاره شد، برداشت ۲۰ تا ۲۵ لیتر بر ثانیه از چشمه دره گرگ از همان روز متوقف شد و این منبع فعلاً در مدار نیست.
وی افزود: برخی از آبهای تخلیه شده نیز در مسیر برای مصارف کشاورزی، به خصوص آبیاری باغها مورد استفاده قرار گرفت؛ بنابراین نمیتوان گفت که به معنای واقعی هدر رفته است.
سلامت شهروندان تضمین شده است
فرماندار و رئیس شورای سلامت شهرستان کاشمر، در تشریح جزئیات این رویداد اظهار کرد: این مشکل ناشی از طغیان زاد و ولد یک گونه حشره آبزی در بالادست مسیر انتقال آب بوده است؛ پدیدهای که به واسطه بارشهای اخیر تشدید شده و سابقه تکرار آن به حدود ۱۰سال پیش بازمیگردد.
محمد قربانی، توضیح داد: بررسیهای انجام شده نشان میدهد که این آلودگی تنها ماهیت فیزیکی دارد و هیچگونه آلودگی میکروبی که سلامت عمومی را به خطر اندازد، در آب شرب شهر مشاهده نشده است.
وی افزود: لاروهای مشاهده شده، کرمهایی سیاه به اندازه دو تا ۱۰ میلیمتر بودند که در حدود یک سوم شبکه توزیع گزارش شده بودند و به محض اطلاعرسانی شهروندان از ظهر شنبه، تیمهای مشترکی از اداره بهداشت و شرکت آب و فاضلاب با رعایت کامل ملاحظات فنی، اقدام به تخلیه و شستوشوی مخزن آلوده کردند.
قربانی تأکید کرد: شبکه آبرسانی کاشمر که حدود ۴۵ هزار مشترک را از طریق پنج مخزن اصلی تغذیه میکند، اکنون از نظر میکروبی سالم است و موارد جزئی مشاهده شده در لولهها نیز مربوط به محتویات باقی مانده در مسیرهای فرعی است.
بحران آلودگی آب شرب کاشمر که با مشاهده لارو در شبکه توزیع آغاز شد، پس از یک هفته عملیات اضطراری، با موفقیت کامل تحت کنترل درآمد.
اما در کنار این تلاش فنی، این بحران متأسفانه با سودجویی برخی افراد که اقدام به انتشار شایعات و فروش فیلترهای غیرضروری کردند، همراه شد؛ اقدامی که با توجه به بیخطر بودن لارو برای سلامت و رفع فوری منبع آلودگی، مورد انتقاد قرار گرفت. با تخلیه ادامهدار خطوط شبکه و مرمت فیلتر شنی دره گرگ، پیشبینی میشود شهروندان تا هفته آینده به طور کامل از هرگونه آثار باقی مانده آسوده خاطر شوند.
انتهای پیام
نظرات