علیرضا نصراصفهانی، عضو اندیشکده حکمرانی شریف و مدیرگروه آیندهپژوهی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به پیامدهای اقتصادی در درگیریهای اخیر گفت: افزایش بهای انرژی و نفت در بازارهای جهانی میتواند به بحران اقتصادی در سطح بینالمللی منجر شود و حتی اقتصاد آمریکا را نیز با چالشهای جدی روبهرو کند.
وی با بیان اینکه یکی از دلایلی که بسیاری از اندیشمندان به آمریکا توصیه میکردند وارد چنین جنگی نشود، پیامدهای اقتصادی آن بود، اظهار کرد: وقتی درگیری نظامی با ایران شکل میگیرد، یکی از نخستین حوزههایی که تحت تأثیر قرار میگیرد بازار انرژی است؛ زیرا زیرساختهای انرژی و همچنین موقعیت ژئوپلیتیکی ایران، از جمله موضوع کنترل تنگه هرمز، میتواند بر عرضه جهانی انرژی اثر مستقیم بگذارد.
این پژوهشگر حوزه حکمرانی افزود: در چنین شرایطی اگر به زیرساختهای انرژی ایران حمله شود، ایران نیز میتواند پاسخ متقابل بدهد و این پاسخ ممکن است دامنه درگیری را به کشورهای همسایه و مناطق تولیدکننده انرژی گسترش دهد. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقد بودند چنین جنگی دستاورد مشخصی برای آمریکا نخواهد داشت.
افزایش بهای نفت و احتمال بحران اقتصادی جهانی
نصراصفهانی با اشاره به تحولات اخیر بازار انرژی بیان کرد: قیمت نفت در روزهای اخیر حتی تا حدود ۱۲۰ دلار افزایش یافت و با وجود اقداماتی مانند آزادسازی ذخایر استراتژیک، همچنان در محدوده نزدیک به ۱۰۰ دلار باقی مانده است. این مسئله نشان میدهد پیشبینیهایی که درباره اثر جنگ بر بازار انرژی مطرح میشد تا حد زیادی تحقق یافته است.
وی ادامه داد: افزایش بهای نفت میتواند مانند جرقهای عمل کند که بازارهای مالی را با شوک مواجه کند. در چنین وضعیتی حتی اقداماتی مانند انتشار اوراق بدهی یا افزایش نرخ بازدهی اوراق نیز لزوماً قادر نخواهد بود اقتصاد آمریکا را از پیامدهای این بحران نجات دهد.
مدیرگروه آیندهپژوهی مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: در صورت تداوم این روند، بسیاری از کشورها بهویژه تولیدکنندگان کالا و انرژی با بحرانهای اقتصادی روبهرو میشوند و احتمال شکلگیری رکود همراه با تورم در اقتصاد جهانی افزایش مییابد.
جنگ با ایران؛ آخرین فاز تقابل آمریکا
نصراصفهانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سابقه تقابل میان ایران و آمریکا اظهار کرد: تقابل جدی میان ایران و آمریکا عملاً از زمان پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ آغاز شد؛ زمانی که جمهوری اسلامی در مقام تأسیس قرار گرفت و فضای تقابل با آمریکا شکل گرفت.
وی با بیان اینکه در طول این سالها آمریکا از ابزارهای مختلفی برای فشار بر ایران استفاده کرده است، گفت: این ابزارها شامل تحریمهای اقتصادی، جنگ رسانهای و فرهنگی، تلاش برای ایجاد ائتلافهای منطقهای و حتی ارائه ایدههای جایگزین برای کاهش نقش ایران در کریدورهای انرژی و تجارت بوده است.
این عضو اندیشکده حکمرانی شریف اضافه کرد: با وجود همه این تلاشها، بسیاری از این راهبردها با شکست مواجه شد و به همین دلیل برخی تصمیمگیران در آمریکا به این جمعبندی رسیدند که گزینه مداخله مستقیم نظامی را مطرح کنند؛ موضوعی که بسیاری از اندیشمندان غربی نیز نسبت به آن هشدار داده بودند.
تصور فروپاشی ایران با ترور رهبر انقلاب
نصراصفهانی با اشاره به اهداف برخی از تصمیمگیران آمریکایی بیان کرد: به نظر میرسد در محاسبات برخی از سیاستمداران آمریکایی این تصور وجود داشت که با اقداماتی مانند ترور رهبر انقلاب، نظام جمهوری اسلامی دچار فروپاشی یا بیثباتی داخلی خواهد شد.
وی گفت: احتمالاً این تصور بر اساس تجربههایی شکل گرفته بود که در آنها با حذف فرماندهان یا رهبران، ساختارهای سیاسی دچار بحران میشوند؛ اما در ایران، قدرت ایمان و انسجام اجتماعی مردم باعث شد این محاسبات به نتیجه نرسد و آن راهبرد شکست بخورد.
توصیه به خروج از جنگ پیش از گسترش بحران
این پژوهشگر حوزه آیندهپژوهی در پایان تأکید کرد: اگر در میان نظامهای سیاسی جهان نوعی عقلانیت حاکم باشد، باید پیش از آنکه اقتصاد آمریکا و اقتصاد جهانی با بحرانهای عمیقتری روبهرو شود، مسیر خروج از این جنگ در نظر گرفته شود.
وی خاطرنشان کرد: در غیر این صورت، پیامدهای اقتصادی این درگیری تنها به آمریکا محدود نخواهد شد و میتواند بخش قابل توجهی از اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
حمله به زیرساختها و مناطق مسکونی، چهره واقعی مداخله نظامی آمریکا را آشکار کرد
عضو اندیشکده حکمرانی شریف و مدیرگروه آیندهپژوهی مجلس شورای اسلامی با اشاره به برداشتهای اولیه برخی جریانها از احتمال مداخله نظامی آمریکا گفت: در ابتدای شکلگیری این جنگ، برخی افراد بهویژه در میان جریانهای اپوزیسیون تصور میکردند اگر آمریکا وارد درگیری نظامی شود، صرفاً مقامات یا مراکز خاصی را هدف قرار میدهد؛ اما در عمل مشاهده شد که زیرساختها، مناطق مسکونی و حتی غیرنظامیان نیز هدف حملات قرار گرفتند.
وی با بیان اینکه آمریکا پیش از آغاز درگیریها تصویری فانتزی و تبلیغاتی از مداخله نظامی خود در رسانهها و شبکههای اجتماعی ارائه کرده بود، افزود: در این تصویر تلاش میشد القا شود که هدف از این اقدام کمک به مردم ایران و ایجاد صلح یا آزادی برای آنان است؛ موضوعی که باعث شد برخی افراد نسبت به ورود آمریکا خوشبین باشند.
آشکار شدن چهره واقعی جنگ
نصراصفهانی ادامه داد: با شدت گرفتن درگیریها و مشاهده حمله به مدارس، بیمارستانها، زیرساختهای عمومی و حتی مناطق مسکونی، چهره واقعی این مداخله نظامی برای بسیاری از مردم آشکار شد.
وی تصریح کرد: حمله به زنان، کودکان و شهروندان عادی نشان داد که چنین اقداماتی نمیتواند به نفع مردم ایران باشد. به همین دلیل حتی بخشی از افرادی که پیشتر با نوعی خوشبینی یا امید به تغییر به این موضوع نگاه میکردند، به این جمعبندی رسیدند که مداخله نظامی خارجی راهحل مشکلات کشور نیست.
تغییر نگاه بخشی از اپوزیسیون
مدیرگروه آیندهپژوهی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تغییر نگاه برخی جریانهای منتقد خارج از کشور اظهار کرد: یکی از پیامدهای این جنگ آن بود که حتی بخشی از اپوزیسیون که نگاه منصفانهتری داشتند، به این نتیجه رسیدند که علاج مسائل ایران باید در داخل کشور و توسط خود ایرانیان دنبال شود، نه از طریق آمریکا، اسرائیل یا جریانهایی مانند پهلوی.
وی افزود: اگر بخواهیم از بازندگان این جنگ نام ببریم، میتوان به آمریکا، رژیم صهیونیستی و جریان پهلوی اشاره کرد؛ زیرا بسیاری از تصورات و ادعاهای آنان در جریان این درگیریها با واقعیتهای میدان فاصله داشت.
تضعیف اعتبار سیاسی مخالفان برانداز
نصراصفهانی با بیان اینکه این جنگ بسیاری از ادعاهای تبلیغاتی را زیر سؤال برد، گفت: در جریان این تحولات مشخص شد برخی جریانهای سیاسی که خود را آلترناتیو معرفی میکردند، نه در داخل ایران پایگاه جدی دارند و نه حتی در ساختار سیاسی آمریکا جایگاه تعیینکنندهای پیدا کردهاند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، برخی کشورهای منطقه که تصور میشد در معادلات منطقهای قدرت بالایی دارند، در عمل آسیبپذیریهای خود را نشان دادند و روشن شد که بسیاری از این ساختارها از استحکام تمدنی و تاریخی عمیقی برخوردار نیستند.
نمایش قدرت تمدنی و راهبردی ایران
این عضو اندیشکده حکمرانی شریف با تأکید بر ظرفیتهای تمدنی و تاریخی ایران گفت: مردم ایران با وجود فشارهای شدید تبلیغاتی، تحریمهای اقتصادی و فشارهای سیاسی، نشان دادند که از ظرفیت تمدنی و فرهنگی عمیقی برخوردارند و همین پشتوانه تاریخی و فرهنگی باعث میشود بتوانند در برابر فشارهای سنگین خارجی مقاومت کنند.
وی افزود: ایران از نظر فرهنگی، تاریخی و راهبردی دارای ظرفیتهای قابل توجهی است و همین موضوع سبب شده در برابر فشارهای نظامی و سیاسی گسترده نیز ایستادگی کند.
همبستگی و تابآوری ملی؛ عامل مهم در عبور از بحران
نصراصفهانی در ادامه با اشاره به اهمیت همبستگی اجتماعی و تابآوری ملی اظهار کرد: در جریان این درگیریها حتی زمانی که بیش از ۱۷ کشور بهنوعی در فضای تقابل با ایران قرار گرفتند، تصور برخی تحلیلگران این بود که ایران با فروپاشی مواجه میشود؛ اما واقعیت نشان داد که روحیه ملی و انسجام اجتماعی مردم ایران بسیار بالاست.
وی گفت: این روحیه ملی و توان تابآوری جامعه ایرانی یکی از عوامل مهمی است که میتواند قدرت کشور را در مواجهههای نظامی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی افزایش دهد.
ضرورت توجه به معیشت مردم در شرایط جنگی
مدیرگروه آیندهپژوهی مجلس شورای اسلامی در ادامه تأکید کرد: در کنار این تابآوری ملی، ضروری است دولت، اندیشمندان و نهادهای مختلف برای بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم برنامهریزی کنند.
وی خاطرنشان کرد: اگرچه جامعه ایران ظرفیت بالایی برای مقاومت دارد، اما لازم است سیاستگذاریها بهگونهای باشد که فشارهای ناشی از جنگ و تحریمها کمترین آسیب را به وضعیت اقتصادی و معیشتی مردم وارد کند.
تحولات اخیر میتواند آغاز مرحلهای جدید در تاریخ انقلاب اسلامی باشد
عضو اندیشکده حکمرانی شریف و مدیرگروه آیندهپژوهی مجلس شورای اسلامی با اشاره به پیامدهای تحولات اخیر اظهار کرد: به باور من اتفاقاتی که در این دوره رخ داد میتواند آغاز مرحلهای جدید در تاریخ انقلاب اسلامی باشد؛ مرحلهای که در آن اراده و روحیه مردم ایران نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به آینده کشور خواهد داشت.
وی با اشاره به شرایط پس از شهادت رهبر انقلاب گفت: پس از شهادت حضرت آیتالله سیدعلی خامنهای، جمهوری اسلامی ایران برای مدتی با شرایط دشواری مواجه شد و میتوان گفت این کشتی دچار تکانهای جدی شد؛ اما مردم، مسئولان و مدیران کشور با تمام توان تلاش کردند این وضعیت را مدیریت کنند.
تداوم مسیر نظام با رهبری جدید
این عضو اندیشکده حکمرانی شریف با بیان اینکه اکنون با مطرح شدن نام آیتالله مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید، این کشتی دوباره سکاندار پیدا کرده است، افزود: امید میرود با رهبری ایشان و همراهی مردم و مسئولان، کشور بتواند مسیر خود را با ثبات بیشتری ادامه دهد و در برابر فشارها و تحریمها ایستادگی کند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی بسیاری از تحلیلگران معتقدند ایران در این مرحله از تقابلها میتواند ظرفیتها و قدرت خود را بیش از گذشته نشان دهد و حتی در این نبرد ارادهها، آمریکا را با چالشهای جدی روبهرو کند.
آغاز گام جدیدی در مسیر انقلاب اسلامی
نصراصفهانی با تأکید بر اینکه تحولات اخیر میتواند نقطه آغاز گام تازهای در مسیر انقلاب اسلامی باشد، اظهار کرد: اگر بتوانیم از این مرحله عبور کنیم و دستاوردهای حاصل از این مقاومت را تثبیت کنیم، آیندهای جدید برای ایران در حال شکلگیری خواهد بود.
وی افزود: این آینده در واقع بر پایه اراده مردم ایران، روحیه حماسی جامعه ایرانی و نیز فداکاریهایی شکل گرفته که در این مسیر صورت گرفته است.
تأثیر تحولات اخیر بر معادلات منطقهای
مدیرگروه آیندهپژوهی مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در صورت تثبیت این روند، ممکن است تحولات مهمی در معادلات منطقهای رخ دهد؛ از جمله افزایش فشار برای خروج آمریکا از منطقه و تقویت جایگاه ایران در معادلات منطقهای.
وی خاطرنشان کرد: به نظر میرسد بخشی از آیندهای که درباره آن صحبت میشود از هماکنون نشانههای خود را نشان داده و اگر این روند با تدبیر و همراهی مردم ادامه پیدا کند، میتواند مرحلهای تازه در مسیر تمدنی و تاریخی ایران رقم بزند.
انتهای پیام
