روحالله اسلامی در گفتوگو با ایسنا در تشریح منطق راهبردی ایران در جنگ فعلی، اظهار کرد: ایران کشوری باستانی و دارای ملیت است که خصوصا در گذشته جغرافیای بسیار بزرگی داشته و در موقعیت بینالمللی نیز قرار گرفته است؛ یعنی مثلا مانند کره شمالی یا خیلی از کشورها، در یک گوشه جهان قرار نگرفته، بلکه موقعیت آن به گونهای است که خطوط لوله گاز و نفت، فرودگاهها، خطوط ریلی و... همه باید از ایران عبور کند. به علاوه، کشور ما دارای تاریخ حکمرانی چند هزار ساله است. حکومتهای هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان به مدت هزار سال نظم کل دنیا را در دست داشتند و از این حکومتها تحت عنوان «صلح پارسی» یاد میشده است.
وی ادامه داد: پس از این سه حکومت اما حملاتی به ایران انجام شد و ابتدا ترکهای شرق یعنی سلجوقیان و غزنویان و سپس مغولها و تیموریان به کشورمان حمله کردند و ایران به لحاظ سیاسی و نظامی، دولت-کشور خود را از دست داد، اما فرونپاشید. نهایتا در دوره صفویه، روح ایران به جسم آن بازگشت و پس از ۹۰۰ سال، مجددا دولت-کشور ایران تشکیل شد. از صفویه تا قاجاریه، ما باید بهروز و متجدد میشدیم و تکنولوژیهای جدیدی در حوزه جنگ میگرفتیم. اما چنین نکردیم و علیرغم تلاشهای شاهعباس و نادرشاه برای تقویت قدرت ایران، در جنگهای مختلف شکست خوردیم و خصوصا در زمان قاجاریه، ما حدود ۶۰ درصد از خاک سرزمین خود را از دست دادیم، زیرا نمیتوانستیم به حملات پاسخ دهیم.
عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی با بیان اینکه در تاریخ معاصر، یعنی از بعد از مشروطه نیز ما همواره یک کشور بامنطق در سیاستهای امنیتی و دفاعی بودهایم، افزود: بر خلاف بازنماییهایی که از ما میشود و سعی دارند ما را به عنوان کشوری خشونتطلب و مخل نظم بینالملل نشان دهند، ما هیچگاه این گونه نبودهایم. اتفاقا ایران بسیار صبور و آرام است و هیچ گاه در ۱۰۰ سال اخیر، از مزیتهای خود استفاده نکرده و همواره منطق دفاعی و امنیتی ما به عنوان یک کشور قدیمی، «استقلال» بوده است؛ هم در مشروطه برای تحقق این هدف تلاش کردیم اما جنگ جهانی اول مانع آن شد و هم در پهلوی تلاشهایی برای رسیدن به استقلال انجام دادیم اما به دلیل وقوع جنگ جهانی دوم موفق نشدیم، تا نهایتا جمهوری اسلامی به پیروزی رسید.
اسلامی اضافه کرد: در جمهوری اسلامی نیز در مواقعی با تکنیکهای اعتدالی و اصلاحی و در برخی مواقع دیگر با تکنیکهای تهاجمی، سعی کردیم استقلال خود را در قالبهای خودکفایی و مقاومت حفظ کنیم. امروز ما کشوری مستقل، توانمند و توسعهیافته هستیم؛ یعنی در عین حال که بسیاری از کشورها تجهیزات نظامی خود را از دیگر کشورها میخرند و توانایی استفاده از آن را هم ندارند، ما خودمان این تجهیزات را میسازیم. بنابراین منطق راهبردی ما در حوزه دفاعی و امنیتی، استقلال است و با همین منطق، پای میز مذاکره هم نشستیم و ۱۰ سال پیش برجام را امضا کردیم که ترامپ از آن خارج شد و امسال نیز دوبار بر سر میز مذاکره حاضر شدیم و علیرغم انعطافهایی که از خود نشان دادیم، هر دو بار وسط مذاکره مورد حمله قرار گرفتیم. در حقیقت، در حوزه دیپلماسی ما شطرنج بازی میکنیم، اما طرف مقابل به شکل بازی بوکس با ما رفتار میکند.
وی با بیان اینکه در جنگ ۱۲ روزه علیرغم اینکه غافلگیر شده بودیم، توانستیم به خوبی از خود دفاع کنیم، اظهار کرد: پس از ۱۲ روز پاسخهای دفاعی ما، ذخایر نظامی طرف مقابل خالی شد و لذا پیشنهاد آتشبس دادند. بعد از آن اما به تقویت و بازسازی خود پرداختند و در نهم اسفند امسال، دوباره به ما حمله پیشدستانه کردند و مقامات ردهبالای کشور را به شهادت رساندند. این بار اما ما غافلگیر نشدیم و از یک ساعت پس از آغاز حملات اسرائیل و آمریکا، پاسخ موشکی ما نیز شروع شد. به علاوه بر خلاف جنگ ۱۲ روزه که ما تنها از برخی مناطق محدود در کشورمان موشک شلیک میکردیم، اکنون مبادی شلیک موشک را هم توسعه دادهایم.
این تحلیلگر مسائل سیاسی با بیان اینکه تفاوت دیگر جنگ فعلی و قبلی در منطقهای شدن جنگ است، اظهار کرد: استدلال ما از منطقهای کردن جنگ، این بود که معتقدیم امنیت و توسعه باید برای تمام کشورهای خاورمیانه باشد، نه اینکه همسایههای ما امنیت و توسعه داشته باشند و به جذب سرمایه و تکنولوژی بپردازند و ما تحت فشارهای بینالمللی نابود شویم. علیرغم اینکه کشورهای همسایه هیچ کدام از مزیتهای ما شامل خاک، جغرافیای مناسب و... را ندارند، اما توانستهاند تمام توسعه منطقه را از آن خود کنند. بنابراین در جنگ فعلی، ما منطق "توسعه یا برای همه یا برای هیچکس" را در پیش گرفتیم که منطق درستی است. به علاوه، بستن تنگه هرمز نیز اهرم فشار بسیار خوبی در جنگ فعلی است که قدرت ما را افزایش داد و باید فعلا آن را ادامه دهیم.
اسلامی با بیان اینکه همچنین ما توانستیم ضربات بسیار شدیدی را به طرف مقابل بزنیم، اضافه کرد: آمریکا و اسرائیل انتظار داشتند با ترور رهبر ایران، بین سیاستمداران ما اختلاف بیافتد و با از بین رفتن تابآوری جامعه، در عرض چند روز جمهوری اسلامی فروبپاشد. در حقیقت، برنامه آمریکا و اسرائیل این بود که ابتدا مقامات کشور را ترور و برنامه دفاعی ما را نابود کنند و سپس با اعلام فراخوان، مردم به خیابانها بیایند و نهایتا ایران تسلیم شود. مردم اما تابآوری بسیار بالایی از خود نشان دادند و ایستادگی کردند و کشور نیز با معرفی رهبری جدید، به مقاومت و همچنین ارائه خدمات عمومی ادامه داد.
وی با تاکید بر اینکه اما جنگ تا همیشه نمیتواند ادامه یابد، بیان کرد: نخبگان و سیاستمداران باید بتوانند افکار عمومی را جهتدهی کنند و اجازه ندهند یک جریان احساسی در جامعه غالب شود که خواهان جنگ تا همیشه است. همچنین ما باید مطالبات خود را به صورت شفاف بیان و اعلام کنیم که جنگ تنها در صورتی پایان مییاید که آمریکا، اسرائیل و کشورهای همسایه تضمین دهند که دیگر به ایران حمله نمیکنند. همچنین باید بر لزوم اخذ غرامت از طرفین مقابل نیز تاکید کنیم، زیرا خسارتهای زیادی به ما وارد شده است. خواسته سوم ما این است که تحریمهای ضدایرانی لغو شود، زیرا ما نیز مانند دیگر کشورهای منطقه، نیازمند سرمایهگذاری خارجی و توسعه کشورمان هستیم. بنابراین تضمین آتشبس دائمی، جبران خسارت تحمیلشده بر ایران و رفع تحریمها، سه خواسته ایران است که باید به صورت شفاف اعلام شود.
عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی ادامه داد: البته ممکن است ما به تمام این شروط دست نیابیم، اما باید توجه کنیم که نه ما میتوانیم تا ابد به این جنگ ادامه دهیم و نه آمریکا به علت افزایش قیمت نفت، فشارهای چین و روسیه و همچنین در پیش بودن انتخابات میاندورهای کنگره، توانایی ادامه دادن طولانیمدت به این جنگ را دارد. همچنین پدافند اسرائیل نیز شدیدا ضربه خورده است. اینها همه عواملی است که کمک میکند ایران بتواند خواستههای خود را مطرح کند. شاید هم به تمام خواستههای خود نرسیم، اما اگر حتی به ۴۰ درصد آنها هم دست یابیم، باز هم برایمان موافقیت بزرگی است، زیرا باعث میشود مجددا به نظم بینالمللی بازگردیم.
اسلامی تاکید کرد: در داخل نیز پس از جنگ باید یک سری اصلاحات ساختاری انجام دهیم تا مطالبات مردم شنیده شود. اگر مردم یک کشور با سیستم سیاسی همراه باشند، هیچ وقت آن سیستم از بین نمیرود. مردم ایران به شدت کشوردوست اند و ما باید تصویر یک آینده خوب را برای شهروندان ترسیم کنیم. اگر چنین نشود، کشور با مشکلات فراوانی روبرو خواهد شد؛ خصوصا که هدف طرف مقابل این است که با کاهش تابآوری سیاسی و اجتماعی ایران، کشورمان را تبدیل به کشوری فروپاشیده مانند یمن کند تا از این طریق، مردم تحت فشار قرار گیرند و حکومت را سرنگون کنند. بنابراین حتما باید پس از پایان جنگ، اصلاحات بنیادین در کشور ایجاد کنیم تا صدای تمام شهروندان شنیده شود.
وی با اشاره به حمایت تلویحی ترامپ از تجزیه ایران، اظهار کرد: قطعا ایران تجزیه نمیشود. تجزیه یک کشور، مستلزم شکلگیری یک همبستگی بینالمللی، ایجاد اختلاف شدید بین مسئولان حکومت و به وجود آمدن خواست عمومی مردم است. اکنون در مورد ایران، هیچ کدام از این عوامل وجود ندارد. در عراق و افغانستان نیز بخشی از مردم خواهان تجزیه کشور بودند، اما مردم ما چنین چیزی را نمیخواهند. تمام مردم ما از قومیتهای مختلف اعم از کرد، ترک، لر و...، ابتدا خود را ایرانی میدانند و لذا اجازه تجزیه کشور را نمیدهند. حتی کشوری مانند امارات که مدام ادعاهایی در مورد جزایر سهگانه مطرح میکرد نیز در این جنگ ضرباتی را خورده و با قدرت واقعی ایران آشنا شده و فهمیده که باید دست از این ادعاهای غیرواقعی خود بردارد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی همچنین احتمال حمله زمینی به ایران را نیز بعید دانست و اظهار کرد: به محض اینکه نیروهای خارجی بخواهند به صورت زمینی وارد ایران شوند، کشته خواهند شد. در جنگ عراق و افغانستان، آمریکا توانست لشکرکشی زمینی انجام دهد، زیرا دولتهای این دو کشور فروپاشیده و قومیتگرایی نیز غالب شده بود و بیش از ۳۰ کشور هم برای حمله زمینی به عراق و افغانستان نیرو اعزام کردند. اکنون اما حتی خود آمریکا هم جرات اعزام نیروی زمینی به ایران را ندارد. لذا من احتمال حمله زمینی را منتفی میدانم.
انتهای پیام
