به گزارش ایسنا، خبرآنلاین نوشت:
روز چهارشنبه هفتم فروردین ۱۳۴۷ یوری گاگارین و ولادیمیر سریوگین، مربی پرواز او، جان باختند. این تراژدی هنگام انجام یک پرواز آموزشی با هواپیمای میگ‑۱۵ رخ داد. هواپیما در ۶۵ کیلومتری فرودگاه، در نزدیکی روستای نووسِلوو و در ۱۸ کیلومتری شهر کیرژاچ در استان ولادیمیر سقوط کرد.
جزئیات ماجرا از این قرار بود که پرواز آنان در ساعت ۱۰:۱۸ از فرودگاه چکالوفسکی در شهر شچولکوو آغاز شد. مدت تقریبی پرواز حدود ۲۰ دقیقه پیشبینی شده بود. قرار بود مانورهای ساده پروازی انجام شود.
در ساعت ۱۰:۳۱، گاگارین درخواست بازگشت به فرودگاه را ارسال کرد. پس از آن، ارتباط با هواپیما قطع شد. جستوجو زمانی آغاز شد که مشخص شد سوخت هواپیما تمام شده است. درنهایت سانحه هوایی رخ داد و گاگارین و سریوگین جان باختند.
هواپیما در سه کیلومتری روستای نووسلوو در ناحیه کیرژاچِ استان ولادیمیر سقوط کرد؛ یعنی در فاصله ۶۵ کیلومتری از فرودگاه.
ساعت ۱۴:۵۰ همان روز به وقت مسکو، فرمانده بالگرد Mi-۴، سرگرد یاروسلاو یوگنیویچ زامیچکین گزارش داد:
«لاشه هواپیمای گاگارین را در ۶۵ کیلومتری فرودگاه چکالوفسکی و در سه کیلومتری روستای نووسلوو پیدا کردم.»
انتشار خبر در ایران
فرادای آن روز روزنامه اطلاعات خبر درگذشت نخستین فضانورد جهان را اینطور منتشر کرد: «رادیو مسکو ساعت یازده صبح امروز [پنجشنبه ۸ فروردین ۱۳۴۷] به وقت تهران برنامه عادی خود را قطع کرد و اعلام نمود یوری گاگارین نخست فضانورد جهان طی یک تمرین هوایی به طور غمانگیزی جهان سپرده است. رادیو مسکو افزود سرهنگ مهندس ولادیمیر سرگین نیز در این حادثه کشته شد. رادیو مسکو ضمن اشاره به پیروزیهای فضایی یوری گاگارین اعلام کرد جسد گاگارین و ولادیمیر سرگین در زیر دیوار کرملین دفن میشود. رادیو مسکو تایید کرد این حدثه در روز ۲۷ مارس (دیروز [چهارشنبه ۷ فروردین ۱۲۴۷]) روی داد.»
گاگارین که بود؟
یوری روز چهارشنبه ۲۳ فروردین ۱۳۴۰ به عنوان نخستین انسان در فضا پرواز کرد. او با کپسول «وستوک اول» مدت یک ساعت و ۴۸ دقیقه در مدار کره زمین به گردش درآمد. این پرواز تاریخی دوران تازهای را در تلاش انسان برای تسخیر فضا گشود و مردم جهان برای نخستین بار با نام یوری گاگارین به عنوان اولین فضانورد آشنا شدند.
در بازگشت از فضا از «یوری گاگارین» استقبالی به عمل آمد که در تاریخ اتحاد شوروی نظیر آن کمتر دیده شده است. بنا به تصمیم پرزیدیوم کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی و تایید دولت شوروی یوری گاگارین به دریافت عنوان قهرمان اتحاد شوروی و نشان لنین نائل آمد. یوری گاگارین در سال ۱۹۶۱ کتابی با عنوان «راه فضا» منتشر کرد که به بسیاری از زبانهای زنده دنیا ترجمه شد. او در هنگام مرگ ۳۴ ساله، متاهل و دارای دو فرزند بود.
یوری گاگارین در یک خانواده کلخوز در ناحیه اسمولنسک به دنیا آمد و در سال ۱۹۴۱ به مدرسه رفت ولی به علت حمله هیتلر به خاک اتحاد شوروی ادامه تحصیل برایش میسر نشد. به همین جهت چند سال بعد وارد یک مدرسه حرفهای نزدیک مسکو شد.
پس از پایان جنگ دوم جهانی تحصیلات خود را در یک مدرسه جوانان کارگر دنبال کرد. ادر چدنریزی تخصص یافت و بعدا در دانشکده فنی «ساراتف» پذیرفته شد و در سال ۱۹۵۵ این مدرسه را تمام کرد.
هنگامی که در دانشکده فنی ساراتف تحصیل میکرد به عنوان عضو باشگاه هوانوردی این شهر با فن خلبانی آشنا شد، ۱۹۵۷ در دانشکده هوانوردی «ارنبورک» پذیرفته شد و بعدا به عضویت نیروی هوایی شوروی درآمد.
یوری گاگارین در «ارنبورک» با والنتین همسر آیندهاش آشنا شد. والنتین درس پرستاری میخواند و بعدا آن دو با هم ازدواج کردند. فرزند بزرگ گاگارین «گالینا» در هنگام مرگ پدر هفت ساله و فرزند دیگرش «لنا» دو ساله بود.
یوری گاگارین در سال ۱۹۶۰ به عضویت حزب کمونیست شوروی پذیرفته شد و بعدا به عضویت شورای عالی اتحاد شوروی درآمد.
او از سال ۱۹۶۰ تمرین پرواز در فضا را آغاز کرد و سرانجام در مدت کمی یعنی ۲۳ فروردین ۱۳۴۰ راه فضا را گشود.
تعیین علت حادثه مرگ نخستین فضانورد جهان
برای تعیین علت سانحه هوایی که به مرگ گاگارین منجر شد، یک کمیسیون دولتی تشکیل و پس از پایان تحقیقات رسمی، نتیجه گرفته شد که هواپیما وارد حالت چرخش مارپیچی (اسپین) شده است. به نظر بازرسان، خلبانان در حال اجتناب از یک هدف خارجی مانند یک بالون هواشناسی یا دستهای از غازها بودهاند. فرضیههای دیگری نیز درباره سقوط این هواپیما وجود داشت. با این حال بحثها درباره علت واقعی این سانحه تا امروز ادامه دارد.
در سال ۲۰۱۳، الکسی آرخیپوویچ لئونوف نسخه خود را درباره مرگ گاگارین مطرح کرد:
همزمان با پرواز نخستین کیهاننورد، در همان منطقه آزمایشهای هواپیمای سوخو‑۱۵ نیز در حال انجام بود. قرار بود پروازهای آموزشی میگ‑۱۵ در ارتفاعی تا ۱۰ هزار متر انجام شود و جنگنده در ارتفاع بالاتر پرواز کند.
اما سوخو‑۱۵ مقررات پروازی را نقض کرد. این هواپیما تا ارتفاع ۴۵۰ متر پایین آمد و با سرعت مافوق صوت در فاصله ۱۰ تا ۱۵ متری از هواپیمای گاگارین و سریوگین عبور کرد. درنتیجه، میگ وارد چرخش مارپیچی شد. خلبانان نتوانستند هواپیما را از این حالت خارج کنند و هواپیما ۵۵ ثانیه بعد با زمین برخورد کرد.
خاکسپاری در دیوار کرملین
روز پنجشنبه هشتم فروردین ۱۳۴۷ بقایای یوری گاگارین و ولادیمیر سریوگین سوزانده و دو روز بعد در دهم فروردین پس از انجام مراسم یادبود در میدان سرخ، خاکستر آنها در دیوار کرملین به خاک سپرده شد.
نامه خداحافظی
در ۱۹ فروردین ۱۳۴۰ یوری آلکسیویچ گاگارین نامه خداحافظیای برای خانوادهاش نوشته بود. او درباره بازگشت موفقیتآمیز به زمین تردید داشت. این نامه خطاب به همسرش والنتینا و دخترانش لنا و گالینا بود.
خانواده او هفت سال از وجود این نامه خبر نداشتند. والنتینا گاگارینا این نامه را در سال ۱۹۶۸، پس از مرگ همسرش، دریافت کرد.
بنای یادبود در محل سانحه
در روستای نووسلوو، در محل جانباختن گاگارین و سریوگین، یک سنگ یادبود نصب شد. در سال ۱۹۷۵ نیز یک بنای یادبود افتتاح گردید. این بنا یک ستون گرانیتی ۱۶ متری به شکل بال هواپیما است. در سمت جلویی آن تصاویر یوری آلکسیویچ گاگارین و ولادیمیر سرگئیویچ سریوگین قرار دارد.
در پای آن حلقهای از سنگ لابرادوریت سیاه قرار گرفته است. در داخل آن یک صفحه پنجضلعی با این نوشته دیده میشود:
«در ۲۷ مارس ۱۹۶۸ در این مکان، در یک سانحه هوایی، نخستین کیهاننورد جهان و قهرمان اتحاد شوروی یوری آلکسیویچ گاگارین و خلبان آزمایشگر، قهرمان اتحاد شوروی ولادیمیر سرگئیویچ سریوگین جان باختند.»
در کنار این ستون یادبود، یک هواپیمای MiG-۱۵ - که کپی هواپیمای گاگارین و سریوگین است - نصب شده است. در ورودی مجموعه یادبود نیز دیوار یادبودی با تصویر مسیر پرواز هنگام برخاستن قرار دارد. در بالای آن دو ستاره نصب شده که نماد دو دارنده نشان قهرمان که جان باختند است. بر روی این دیوار لوحی با این نوشته نصب شده است:
«یادبود در محل مرگ تراژیک یوری آلکسیویچ گاگارین، خلبان-کیهاننورد اتحاد شوروی که نخستین پرواز انسان به فضا را در جهان انجام داد، و خلبان آزمایشی ولادیمیر سرگئیویچ سریوگین.»
در این محل یک گذرگاه درختکاریشده نیز ایجاد شده است. در آن، درختانی مشخص شدهاند که نوک آنها بر اثر برخورد هواپیما شکسته شده بود.
هر سال در ۲۷ مارس - سالروز مرگ این قهرمانان اتحاد شوروی - مراسم گذاشتن گل و گردهمایی یادبود برگزار میشود.
منابع:
روزنامه اطلاعات، ۸ فروردین ۱۳۴۷
znanierussia.ru
انتهای پیام
