به گزارش ایسنا، حجت الاسلام عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، امروز در مراسم دختر تمدن ساز که در واحد تهران مرکز دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شد، در ابتدای سخنان خود با تبریک دهه کرامت و ولادت حضرت معصومه(س)، یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی را گرامی داشت و گفت: همه شهدا، از امام شهید تا دانشآموزان، دانشجویان، اساتید و خانوادههای شهدا، جایگاهی والا دارند و در برزخ و قیامت مورد غبطه دیگران خواهند بود.
وی خاطرنشان کرد: اگرچه شهادت برای خود شهدا مقام والایی است، اما تحمل این فقدان برای خانوادهها بسیار دشوار است و تسلیت گفتن، در واقع برای تسلی خاطر بازماندگان است.
سیر معنوی شهدا؛ ره صدساله در یک شب
خسروپناه با اشاره به مضامین عمیق وصیتنامههای شهدا تصریح کرد: برخی از اهل عرفان سالها تلاش میکنند تا به مراتب معنوی برسند، اما شهدا گاه این مسیر طولانی را در زمانی کوتاه طی میکنند و به مقامات عالی دست مییابند.
وی افزود: عمق وصیتنامههای شهدا نشان میدهد که این افراد به چه سطحی از معرفت و معنویت دست یافتهاند؛ امری که برای بسیاری از انسانها در طول سالها نیز حاصل نمیشود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر نقش بنیادین دختران در شکلگیری تمدن اسلامی، گفت: دختران مظهر اسماء جمالیه الهی هستند و همین ویژگی، آنها را به یکی از ارکان مهم تمدنسازی تبدیل کرده است.
دختران؛ مظهر اسماء جمالیه و پایههای تمدنسازی
وی با اشاره به جایگاه زن در نظام خلقت اظهار کرد: خدای سبحان دارای اسماء و صفات متعدد است که بخشی از آنها اسماء جلالیه و بخشی دیگر اسماء جمالیه هستند. هنگامی که رحمت الهی ظهور مییابد، مظهر اسماء جمالیه است و دختران نیز جلوهای از همین صفات الهیاند. لطافت، ظرافت و زیبایی از ویژگیهای ذاتی دختران است و این خصوصیات، نقش آنها را در ساختن تمدن انسانی برجسته میکند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: بر همین اساس، در تعالیم دینی توصیههای ویژهای نسبت به تکریم دختران شده است و پیامبر اعظم(ص) نیز همواره بر رعایت حرمت و پرهیز از آزار آنان تأکید داشتهاند.
هنر؛ ماندگارترین زبان انتقال مفاهیم تمدنی
خسروپناه در بخش دیگری از سخنان خود در این مراسم بیان کرد: هنر، گویاترین و ماندگارترین زبان برای انتقال مفاهیم است و هیچ زبانی به اندازه هنر نمیتواند پیامهای عمیق انسانی و الهی را منتقل کند.
وی ادامه داد: شجره طیبه یک واقعه مقطعی نیست، بلکه حقیقتی زنده و جاری در تاریخ تمدن اسلامی است و باید با بهرهگیری از ابزار هنر، این مفهوم را برای نسلهای آینده ماندگار کرد تا دچار فراموشی نشود.
تبیین فلسفه برخی تفاوتهای نقشهای اجتماعی زن و مرد
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به دیدگاههای اندیشمندان درباره تفاوتهای زن و مرد گفت: احساسات و لطافت زنانه که منشأ خلق هنر و زیباییهاست، از ویژگیهای برجسته زنان به شمار میرود.
وی با نقل سخنی از علامه جعفری اظهار کرد: این ویژگیهای عاطفی و لطیف، نعمتی الهی است که میتواند انسان را به مراتب والای معنوی برساند و نباید آن را کماهمیت تلقی کرد.
خسروپناه با تأکید بر نقش آفرینشگری زنان در نظام خلقت و تمدنسازی، اظهار کرد: اگر دختران مظهر اسماء جمالیه الهی هستند، طبیعی است که خلق زیبایی و نوآوری نیز از همین ساحت نشأت میگیرد؛ چراکه یکی از اسماء الهی «بدیع» است و بدیعالسماوات و الارض بودن خداوند، در لطافت و خلاقیت وجودی زنان تجلی پیدا میکند.
زن؛ مظهر خالقیت و آفرینشگری در نظام هستی
وی افزود: در مکتب عرفانی، دختران و زنان نقش مؤثری در ظرافت، لطافت و آفرینشگری دارند و به همین دلیل، زن در جایگاه مادری قرار میگیرد؛ چراکه خالق فرزند است و جلوهای از صفت خالقیت الهی را به نمایش میگذارد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: همانگونه که زمین را «مادر» مینامند، به این دلیل است که حیات از زمین میروید، فرزند نیز از مادر متولد میشود. هرچند پدر نیز در آفرینش نقش دارد، اما این مادر است که فرزند را در دوران بارداری و پس از آن با تغذیه و تربیت، پرورش میدهد و این، جلوهای از نقش بیبدیل زن در نظام خلقت است.
خسروپناه تصریح کرد: زن با دارا بودن صفاتی همچون لطافت، جمال، بداعت و خالقیت، بستری برای شکلگیری تمدن فراهم میکند.
تمدن؛ گسترشیافتگی فرهنگ در مقیاس جهانی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در تبیین مفهوم تمدن گفت: تمدن به معنای میراث ماندگار فرهنگ است؛ میراثی که از یک جامعه فراتر رفته و در جوامع دیگر گسترش پیدا میکند.
وی خاطرنشان کرد: تفاوت فرهنگ و تمدن در این نیست که یکی به نرمافزار و دیگری به سختافزار مربوط باشد؛ بلکه فرهنگ به پایداری سنتها در یک جامعه اشاره دارد و زمانی که همین فرهنگ در جوامع دیگر منتشر و ماندگار شود، به تمدن تبدیل میشود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: مقاومت در برابر استکبار، زمانی که از یک جامعه به سایر جوامع گسترش یابد، به یک تمدن تبدیل خواهد شد.
نقش زنان در پیروزی انقلاب و دفاع مقدس
خسروپناه با اشاره به نقش تاریخی زنان در تحولات معاصر ایران اظهار کرد: در انقلاب اسلامی، دختران و زنان تمدنساز نقشآفرینی کردند و در برابر رژیم طاغوت ایستادند.
وی با بیان برخی رخدادهای تاریخی افزود: در دوره پیش از انقلاب، زمینههایی برای تجزیه کشور فراهم شده بود، اما با ایستادگی مردم، این روند متوقف شد و انقلاب اسلامی به پیروزی رسید.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: پس از انقلاب نیز در جنگ تحمیلی، اگرچه جوانان در خط مقدم حضور داشتند، اما پشت جبهه، زنان و دختران ایرانی نقش اساسی در پشتیبانی، درمان مجروحان و اداره امور ایفا کردند.
خسروپناه خاطرنشان کرد: نقش زنان در دفاع مقدس، نقشی تعیینکننده و غیرقابل انکار بود.
حضور مؤثر بانوان در عرصههای علمی و فناوری
وی با اشاره به دستاوردهای علمی زنان پس از انقلاب اسلامی گفت: امروز بانوان ایرانی در حوزههای پیشرفتهای همچون فناوریهای نوین، علوم هستهای، سلولهای بنیادی و هوافضا نقشآفرینی میکنند.
خسروپناه افزود: بسیاری از این بانوان در مسیر علم و پیشرفت حتی در معرض تهدید و ترور قرار گرفتهاند و این نشاندهنده اهمیت جایگاه آنان در پیشرفت کشور است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: در مراکز علمی مهمی مانند پژوهشگاه رویان، حضور بانوان بسیار پررنگ است و بخش قابل توجهی از فعالیتهای علمی توسط آنان مدیریت میشود.
وی تصریح کرد: به برکت انقلاب اسلامی، تعداد قابل توجهی از اعضای هیئت علمی دانشگاهها را بانوان تشکیل میدهند و از نظر نسبت حضور زنان در هیئت علمی، ایران در جایگاه قابل توجهی قرار دارد.
نقد دوگانه سنتی و روشنفکرنما درباره نقش اجتماعی زنان
خسروپناه در ادامه با نقد دیدگاههای افراطی درباره جایگاه زن اظهار کرد: در گذشته دو نگاه نادرست درباره زنان وجود داشت؛ گروهی معتقد بودند زنان باید در خانه بمانند و از حضور اجتماعی و رشد علمی محروم شوند و گروهی دیگر تصور میکردند حضور اجتماعی زنان مستلزم کنار گذاشتن ارزشهاست.
وی تأکید کرد: انقلاب اسلامی این دوگانه نادرست را شکست و نشان داد که میتوان بانویی متدین، باکرامت، دارای نقش خانوادگی و در عین حال فعال و اثرگذار در جامعه و عرصههای تمدنسازی داشت.
خسروپناه با نقد دوگانههای افراطی درباره جایگاه زن در جامعه، تأکید کرد: برخی تصور میکردند زن یا باید خانهنشین باشد و از رشد و نقشآفرینی اجتماعی محروم بماند، یا اگر وارد جامعه شد، ناگزیر به ابتذال و تبدیل شدن به ابزار دست جریانهای اقتصادی و فرهنگی بیگانه تن دهد، در حالی که انقلاب اسلامی این نگاه نادرست را اصلاح کرد.
الگوی سوم؛ زن مسلمانِ فعال و تمدنساز
وی اظهار کرد: امام خمینی(ره) بهدرستی تبیین کردند که زن مسلمان میتواند همزمان نقش خانوادگی، اجتماعی و تمدنی ایفا کند؛ الگویی شبیه حضرت زینب(س) که پیامرسان عاشورا بود و اگر این نقشآفرینی نبود، قیام امام حسین(ع) به درستی در تاریخ تبیین نمیشد.
خسروپناه افزود: حتی در ماجرای اسارت اهلبیت(ع)، نقش بانوانی همچون حضرت رقیه(س) در افشای جنایات بنیامیه بسیار تعیینکننده بود و نشان میدهد که زنان در تحولات تاریخی نقشی بزرگ و اثرگذار دارند.
زنان عالم و نقشهای پنهان اما تعیینکننده
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: برخی از بانوان بهعنوان دانشمندان برجسته در حوزههای مختلف علمی شناخته میشوند و در رشتههایی مانند فیزیک، شیمی، زیستشناسی و علوم انسانی به مراتب عالی رسیدهاند.
وی با اشاره به نمونههای تاریخی در حوزه علمیه گفت: بانویی مانند بانو مجتهده امین، فقیه، مفسر، عارف و از شخصیتهای کمنظیر علمی بود که در کنار ایفای نقش خانوادگی، در عرصه علم و معرفت نیز به قلههای بلند دست یافت.
خسروپناه خاطرنشان کرد: در کنار این چهرههای شناختهشده، بسیاری از بانوان نیز نقشهای مهم اما کمتر دیدهشدهای ایفا کردهاند؛ بهگونهای که در برخی موارد، اگر همراهی و پشتیبانی همسران این بزرگان نبود، آن شخصیتهای علمی نیز به جایگاه فعلی خود نمیرسیدند.
وی افزود: نقش همسران علمای بزرگی همچون علامه طباطبایی و شهید مطهری و همچنین مادر امام خمینی(ره)، در شکلگیری شخصیت و مسیر علمی و معنوی آنان بسیار مؤثر بوده است، هرچند این نقشها کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند.
نقش زنان در تعریف و تحقق تمدن
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تبیین مفهوم تمدن تصریح کرد: تمدن به معنای رشد نرمافزاری و سختافزاری یک جامعه است که بتواند بر سایر جوامع نیز اثرگذار باشد و در این مسیر، زنان نقش اساسی ایفا میکنند.
خسروپناه گفت: حتی دخترانی که در حوادث اخیر به شهادت رسیدند نیز در فرآیند تمدنسازی نقش دارند؛ چراکه خون آنان موجب بیداری و انسجام اجتماعی شده است.
خون شهدا؛ عامل بیداری و شکلگیری تحولات اجتماعی
وی با اشاره به آثار اجتماعی شهادت این افراد اظهار کرد: اقدام جنایتکارانه دشمنان، نهتنها موجب تضعیف جامعه نشد، بلکه باعث حضور گسترده مردم در صحنه و تقویت روحیه مقاومت شد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: این تحولات اجتماعی، نتیجه مستقیم خون شهداست و نشان میدهد که ایثار آنان چگونه میتواند مسیر یک جامعه را تغییر دهد.
خسروپناه ادامه داد: این بیداری محدود به داخل کشور نیست و آثار آن در سطح منطقه و جهان نیز قابل مشاهده است و میتواند زمینهساز تحولات گستردهتری باشد.
ضرورت روایتگری هنرمندانه برای تداوم تمدنسازی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در بخش پایانی سخنان خود بر اهمیت روایتگری تأکید کرد و گفت: تداوم این مسیر تمدنسازی، وابسته به توانایی ما در روایت صحیح و هنرمندانه این مفاهیم است.
وی تصریح کرد: اگر از ظرفیتهای هنری بهدرستی استفاده شود، میتوان مفاهیم عمیق فرهنگی و تمدنی را بهخوبی به نسلهای آینده منتقل کرد و این مسیر را تداوم بخشید.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان ابراز امیدواری کرد که این بیداری و تحول، زمینهساز تحولات بزرگتر در جهان اسلام شود و گفت: امیدواریم به برکت خون شهدا، زمینههای رشد و تعالی بیشتر جامعه و آمادگی برای آیندهای روشن فراهم شود.
انتهای پیام
