زمین پاک بهعنوان بستر اصلی زندگی، کشاورزی، ساختوساز و توسعه شهری، هنگامی که در معرض انباشت زباله، دفن غیراصولی پسماند و دفع غیرمجاز نخالههای ساختمانی قرار میگیرد، به تدریج کارایی و سلامت خود را از دست میدهد. در شهر زنجان نیز مانند بسیاری از شهرهای دیگر کشور، پدیدههایی مانند رهاسازی زباله در حاشیه جادهها، رودخانه، حریم شهر و زمینهای اطراف روستاها مشاهده میشود که نشاندهنده چالش جدی در زمینه نگهداشت زمین پاک است.
بهدلیل رشد شهرنشینی و افزایش مصرف کالاهای بستهبندیشده، حجم پسماند خانگی در زنجان در سالهای اخیر افزایش یافته است.
در بررسی میدانی و صحبت خبرنگار ایسنا با برخی افرادی که در رابطه با جمعآوری ضایعات فعالیت دارند، بارها عنوان شده که حجم تولید زباله و پسماند در دهه گذشته بسیار بیشتر از قبل شده و بازار ضایعاتیها نیز رونق گرفته است.
رسول شریفی که چندین سال است در حوزه جمعآوری ضایعات فعال است در این رابطه به خبرنگار ایسنا میگوید: حجم تولید زباله به ویژه در زباله خانگی بسیار زیاد شده و زمانی که ما از دورهگردها خرید میکنیم حجم ضایعات نشاندهنده این موضوع است.
وی تصریح میکند: یکی از موارد حجم زبالههای پلاستیکی و کاغذی است که هم درآمد خوبی برای دورهگردها ایجاد کرده و به نوعی آنها ناخواسته تفکیک زباله میکنند هم باعث شده است که کارخانههای بازیافتی فعال نیز به سود خوبی برسند.
شریفی با بیان اینکه بازار ضایعات در سالهای گذشته رونق بیشتری نسبت به قبل داشته است، میافزاید: همین امر باعث شده است که افراد بیشتری وارد این عرصه شوند یعنی تولید زباله و پسماند خود عامل رونق شده است در حالیکه در گذشته بههیچ عنوان چنین نبود.
این سخنان در حالی است که زبالههای تولیدی منازل از جمله مواد غذایی، پلاستیک، کاغذ، شیشه، فلز در برخی موارد بهصورت تفکیک نشده جمعآوری میشود که باعث افزایش دفن در مراکز دفن پسماند و فشار به زمینهای اطراف شهر میشود.
در این رابطه رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری زنجان به خبرنگار ایسنا، میگوید: آموزش و آگاهیبخشی شهروندان به محور اصلی فعالیتهای این سازمان تبدیل شده است تا زنجان به شهری با مشارکت گسترده در تفکیک و بازیافت پسماند بدل شود.
سحر حدیدیان اظهار میکند: طی بازه زمانی ۱۸ تا ۲۵ اسفند سال گذشته مجموعاً ۱۷۶۰ تن زباله از مناطق چهارگانه شهری جمعآوری و دفن شده است. همچنین شرکتهای فعال در این حوزه ۴۲ تن و دهیاریها نیز ۱۳۵ تن پسماند را به سایت دفن منتقل کردهاند.
پسماند عمرانی و ساختمانی معضلی فراموششده برای داشتن زمین پاک
در بسیاری از موارد، نخالهها بهصورت غیرمجاز در حاشیه شهر، داخل گودالها، زمینهای بایر و حریم رودخانهها رها میشوند. این کار باعث دگرگونی چهره زمین، از بین رفتن پوشش گیاهی و تغییر کاربری ناخواسته زمینهای اطراف شهرهای استان زنجان میشود. ضرورت مشارکت فعال شهروندان در ساماندهی معضل نخالههای ساختمانی در این رابطه بسیار حائز اهمیت است.
شهردار هیدج در این رابطه در گفتوگو با ایسنا با اشاره به چالشهای زیستمحیطی و شهری ناشی از دفع غیراصولی نخالههای ساختمانی، بر ضرورت مشارکت فعال شهروندان در ساماندهی این معضل تاکید میکند.
علیرضا کاظمی با اشاده به تخلیه نخالههای ساختمانی در سطح شهر هیدج توسط برخی از شهروندان، اظهار میکند: سه سال پیش، شهرداری و شورای اسلامی شهر، محلی مشخص را برای تخلیه امن و اصولی نخالههای ساختمانی تعیین کردند. هدف از این اقدام، جلوگیری از رهاسازی این مواد در طبیعت، رودخانهها و اراضی شهری بود که تبعات زیستمحیطی جبرانناپذیری به همراه دارد.
وی با اعلام یک طرح تشویقی، بیان میکند: به دفعات به شهروندان اعلام کردهایم که اگر نخالههای ساختمانی در حجمی معادل یک لودر یا بیل مکانیکی دارند، شهرداری آمادگی دارد با ۵۰ درصد تخفیف ویژه و با استفاده از ماشینآلات سنگین عمرانی خود، نسبت به جمعآوری و انتقال این نخالهها به محل تعیین شده اقدام کند. این تسهیلات با هدف کاهش هزینهها برای شهروندان و در عین حال، پاکسازی محیط شهری و حفظ سلامت زیستمحیطی ارائه شده است.
شهردار هیدج در ادامه به تشریح مضرات تخلیه نخالههای ساختمانی در داخل شهرها و بافتهای مسکونی پرداخت و میگوید: متاسفانه برخی افراد سودجو یا ناآگاه، اقدام به تخلیه نخالهها در مناطق مسکونی، حاشیه شهرها و یا حتی مسیلها میکنند. این اقدام نه تنها منظر شهری را مخدوش کرده و چهره ناخوشایندی به شهر میبخشد، بلکه خطرات جدی برای سلامت شهروندان به همراه دارد. تجمع نخالهها میتواند به مرور زمان باعث آلودگی آبهای زیرزمینی، انتشار گرد و غبار مضر، و حتی ایجاد موانع و خطرات فیزیکی برای عابران و ساکنان شود.
وی با بیان اینکه شهرداری محلی برای تخلیه نخالهها در نظر گرفته است، میافزاید: ما باید بپذیریم که ساخت و ساز پایدار، مستلزم مدیریت صحیح پسماند آن نیز هست. رها کردن نخالهها در طبیعت، خیابانها و کوچهها، نه تنها نشانه بیمسئولیتی اجتماعی است، بلکه سرمایههای طبیعی و شهری ما را نیز تخریب میکند.
آلودگی منابع آب زیرزمینی؛ وقتی پسماند بیصاحب است
مراکز دفن و دپوی غیرمجاز پسماند، در صورت نبود لاینینگ (لایه عایق) میتوانند شیرابه را به سفرههای آب زیرزمینی منتقل کنند. آلودگی آب زیرزمینی، عملاً زمین آن منطقه را برای شرب یا کشاورزی نامناسب میکند.
فرماندار ابهر با اشاره به کلنگزنی احداث و بهسازی لندفیل جدید ابهر، میگوید: توجه به تفکیک زبالهها و ساماندهی آنها و نیز جلوگیری از ورود شیرابههای حاصله به منابع زیرزمینی آبهای آشامیدنی در شهرستان حائز اهمیت است.
سعید خلجی در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، میگوید: برای این منظور با راهاندازی لندفیل جدید، انتظار داریم وضعیت ساماندهی زبالهها بهبود یابد و قطعا تاثیر زیادی در بهبود وضعیت محیطزیست خواهد داشت.
وی با بیان اینکه حفاظت محیط زیست و ایجاد فضایی مناسب برای زیست شهروندان حائز اهمیت است، تصریح میکند: باید به این نکته نیز توجه کرد که کاهش تولید زباله در کنار تفکیک آن از سوی شهروندان نیز باید لحاظ شود.
فرماندار ابهر با اشاره به اینکه اعضای شورای شهر و شهردار ابهر در بحث ضایعات حسینآباد نیز باید فکری اساسی کنند تا از این معضل شهری هم آسوده خاطر باشیم، عنوان کرد: ساماندهی ضایعات فروشان حسینآباد باید با جدیت دنبال شود.
و اما...
همه این سخنان در حالی مطرح میشود که شهر زنجان بهعنوان مرکز استان، در سالهای اخیر شاهد رشد ساختوساز، توسعه صنعتی و افزایش جمعیت بوده است و سازمان مدیریت پسماند شهرداری زنجان و شهرداریهای سایر مناطق و همچنین دهیاریها مسئول جمعآوری و دفن بخش عمدهای از پسماندهای شهری هستند؛ با این حال تفکیک از مبدأ هنوز بهطور کامل و سراسری اجرا نمیشود و بخشی از پسماند خشک و بازیافتی توسط پیمانکاران و بخش غیررسمی (زبالهگردها) جمعآوری میشود.
مشکلاتی مثل رهاسازی زباله در حاشیه شهر، کنار جادهها و داخل زمینهای بایر، همچنان دیده میشود و در اطراف برخی واحدهای صنعتی و معدنی، نگرانی نسبت به دفن یا دپوی غیراصولی پسماندهای صنعتی بهخصوص مرتبط با صنایع روی وجود دارد که میتواند تهدید بلندمدت برای خاک و آب باشد و ادامه این روند داشتن زمین پاک را حداقل در این منطقه دور از دسترس میکند و روز زمین پاک برای استان زنجان تا زمانی که این معضلات برطرف نشود فقط عنوانی در تقویم خواهد بود.
انتهای پیام
