با این حال، کارشناسان و مسئولین همصدا هستند که این وضعیت شکننده بوده و پایانِ مسیر نیست، بلکه سرآغاز ضرورت تغییر رویکرد از «توسعه ناپایدار» به سمت «مدیریت تابآور» است.
تأکید معاون رئیسجمهور بر نقش کلیدی تشکلها در احیای دریاچه ارومیه
معاون رئیسجمهور ۳۱ فروردین در سفر به آذربایجان غربی و بازدید از دریاچه ارومیه، ضمن زنده دانستن امید برای نجات دریاچه ارومیه، بر لزوم جایگزینی رویکردهای جامعهمحور و آموزشی به جای طرحهای صرفاً انتقال آب تأکید کرده و تشکلهای مردمنهاد را بازوی اصلی دولت در صیانت از منابع ملی برشمرد.
شینا انصاری خاطرنشان کرد: برنامههای مدون احیای دریاچه باید با قدرت ادامه یابد و رویکردها از اقدامات صرفاً سختافزاری و انتقال آب، به سمت مدیریت نرمافزاری، آموزش و مشارکت جوامع محلی تغییر مسیر دهد.
معاون رئیسجمهور با تأکید بر لزوم حفظ ارتباط مستمر میان دولت و انجمنهای تخصصی، اضافه کرد: تحقق روزهای روشن برای دریاچه ارومیه در گرو اتحاد تمامی اقشار جامعه است.
تأکید معاون رئیسجمهور بر توقف توسعه صنایع آببر در حوضه دریاچه ارومیه
معاون رئیسجمهور با هشدار نسبت به شکنندگی وضعیت حوضه آبریز دریاچه ارومیه، خواستار بازنگری در تخصیص حقآبههای محیطزیستی و توقف توسعه صنابع آب بر در حوضه دریاچه شد.
انصاری تاکید کرد: باید در مورد مصرف آب و مدیریت منابع آبی دقت ویژه ای داشته باشیم، اکنون در یک مقطعی بارشهای زیادی داریم اما نباید اجرای برنامهها را فراموش کنیم، برنامههای میان مدت و بلند مدت در مورد کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی، صنعت، مدیریت مصرف آب، باز چرخانی، سیستمهای تصفیه فاضلاب همه اینها را نباید از یاد ببریم و باید تمام این موارد با اولویت در دستور کار باشند.
حساسیت همگانی نسبت به حفظ منابع آبی برانگیخته شود
استاندار آذربایجانغربی نیز بر ضرورت مشارکت کشاورزان در مدیریت منابع آبی و تغییر رفتارهای مصرفی و اصلاح الگوی کشت تأکید کرد.
رضا رحمانی 31 فروردین در نشست بررسی روند احیای دریاچه ارومیه با اشاره به تهدید افت سطح آبهای زیرزمینی منطقه، افزود: مصرف بیرویه آب در تمام بخشها بهویژه در حوزه کشاورزی، باید از منظر اجتماعی ناپسند تلقی شود تا حساسیت همگانی نسبت به حفظ منابع آبی برانگیخته شود.
دبیر کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه همچنین تحقق طرحهای نجاتبخشی را در گرو همراهی مستقیم بهرهبرداران دانست و خاطرنشان کرد: کشاورزان با کاهش مصرف به عنوان مکمل اقدامات سختافزاری دولت عمل کنند.
وی در ادامه نقش تشکلهای مردمنهاد را در فرآیند آگاهسازی جامعه، کلیدی توصیف کرده و افزود: سازمانهای مردمنهاد باید در تبیین پیامدهای مخرب مصرف غیرمتعارف پیشقدم شوند.
استاندار آذربایجانغربی با نقد الگوی کشت کنونی در منطقه و تمایل کشاورزان به سمت محصولات پرمصرف، اضافه کرد: آمارها نشان میدهد گرایش به کاشت محصولاتی نظیر سیب، هلو و شلیل، سه برابر بیشتر از محصول سنتی و کمتوقعی مانند انگور است.
دبیر کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه این تغییر رویه را زنگ خطری برای منابع آبی منطقه دانسته و افزود: بازنگری فوری در مدیریت منابع آب و اصلاح ساختار کشت در بخش کشاورزی در حوضه دریاچه ارومیه ضروری است.
بهبود نسبی وضعیت دریاچه ارومیه
مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان غربی از بهبود نسبی وضعیت دریاچه ارومیه خبر داد و بر تداوم مدیریت مصرف آب تأکید کرد.
مجید رستگاری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه وضعیت دریاچه ارومیه همواره در اولویت نخست کارگروه ملی احیا قرار دارد، اظهار کرد: بر اساس آخرین پایشها، تراز سطح آب دریاچه در ۳۰ فروردینماه سال ۱۴۰۵ به عدد ۱۲۷۰.۷۰ متر رسیده است.
وی افزود: این عدد اگرچه نشاندهنده بهبود نسبت به گذشته است، اما همچنان با تراز اکولوژیک دریاچه (۱۲۷۴.۱۰ متر) فاصله قابل توجهی دارد و نمیتوان وضعیت فعلی را مطلوب تلقی کرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان غربی با اشاره به حجم آب دریاچه نیز گفت: حجم آب موجود به ۲.۸۹ میلیارد متر مکعب رسیده که بیانگر روندی مثبت است، اما این روند نیازمند تثبیت و تداوم است.
وی با تأکید بر اینکه این شرایط بهمعنای پایان چالشها نیست، تصریح کرد: پایداری وضعیت فعلی کاملاً وابسته به مدیریت مصرف، بهویژه در بخش کشاورزی، و تداوم برنامههای احیاست.
رستگاری خاطرنشان کرد: هر گونه برداشت بیرویه از منابع آبی میتواند روند احیا را با مخاطره مواجه کند، بنابراین همراهی مردم و دستگاهها برای حفظ این دستاوردها ضروری است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجان غربی مجموع آب رهاس ازی شده از سدهای استان به سمت دریاچه ارومیه از ابتدای مهرماه ۱۴۰۴ تا پایان فروردین امسال را ۱۲۷۸ میل یون متر مکعب اعلام کرد و افزود: سدهای بوکان و مهاباد بازوهای اصلی این زنجیره رهاسازی آب به دریاچه بودند.
وی یادآور شد: همچنین روند پرشدگی مخازن سدهای استان در مقایسه با سال گذشته، نویدبخش بهبود ذخایر آبی برای فصول پیشرو است.
رستگاری با اشاره به وضعیت منابع آبی استان در فروردینماه امسال از رشد چشمگیر ۷۴.۹ درصدی بارشهای سال آبی جاری و بهبود وضعیت ذخایر سطحی و تراز دریاچه ارومیه خبر داد.
وی با بیان اینکه با عبور از فروردینماه سال جاری، اقدامات مدیریتی در راستای احیای دریاچه ارومیه و صیانت از منابع آب زیرزمینی وارد مرحله نوینی شده است، افزود: بر اساس آمارهای دفتر مطالعات پایه منابع آب، بارش سالانه کل استان به ۳۶۷ میلیمتر رسیده که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل (۲۰۹.۸ میلیمتر)، رشد ۷۴.۹ درصدی را نشان میدهد.
حفاظت مؤثر دریاچه ارومیه نیازمند حضور میدانی و هماهنگی دقیق است
مدیرکل حفاظت محیطزیست آذربایجانغربی نیز در گفت و گو با ایسنا ضمن اشاره به تأثیر مثبت بارشهای اخیر در افزایش تراز آب و وسعت دریاچه، بر ضرورت حضور میدانی مستمر و هماهنگی دستگاهی برای حفاظت اثربخش این زیستگاه حساس تأکید کرد.
حجت جباری گفت: پارک ملی دریاچه ارومیه یکی از حساسترین زیستگاههای کشور است و حفاظت اثربخش آن، بهویژه با توجه به شرایط مساعد اخیر، نیازمند حضور میدانی مستمر و هماهنگی دقیق بین دستگاهی است.
وی با تأکید بر اهمیت افزایش وسعت دریاچه ناشی از بارشهای اخیر، افزود: توسعه سامانههای پایش زیستمحیطی، تأمین تجهیزات نوین برای یگان حفاظت، و بهبود مسیرهای دسترسی به جزایر حساس در دستور کار ادارهکل قرار دارد. تلاش خواهیم کرد با بهرهگیری از ظرفیتهای ملی و استانی، از این فرصت ارزشمند برای ارتقای سطح حفاظت و احیای کامل این پارک استفاده کنیم.
جباری با تأکید بر نگاه ملی به موضوع دریاچه ارومیه اظهار کرد: صیانت از این دریاچه یک مسئولیت مشترک ملی است و ادارهکل حفاظت محیطزیست آذربایجانغربی با تمام توان در مسیر حفاظت و احیای این ذخیرهگاه طبیعی گام برمیدارد تا شاهد بازگشت کامل حیات به نگین آبی شمال غرب کشور باشیم.
به گزارش ایسنا، مجموعه اظهارات مسئولین کشوری و استانی، بر محور«احیای دریاچه ارومیه تنها با باران محقق نمیشود»، استوار است. این مسیر نیازمند یک مثلث راهبردی شامل سیاستگذاری کلان و توقف صنایع آببَر و اصلاح قوانین زیستمحیطی، مدیریت عملیاتی از جمله کنترل چاهها، اصلاح الگوی کشت و رهاسازی حقآبهها و مشارکت اجتماعی و آگاهسازی جوامع است.
تنها با اجرای همزمان این مؤلفهها، میتوان امیدوار بود که لبخند دوباره دریاچه ارومیه، به جای یک اتفاق موقتی، به پایداری دائمی تبدیل شود.
انتهای پیام
