در دنیای امروز، علم پزشکی با گام‌های بلند خود، همواره در پی یافتن راه‌های نوین برای غلبه بر چالش‌های سلامتی است. یکی از این حوزه‌هایی که با امیدهای فراوان دنبال می‌شود، درمان ناباروری و افزایش شانس موفقیت روش‌هایی چون IVF «لقاح خارج از رحم» است. در این مسیر، یافتن عوامل مؤثر و کمکی که بتوانند فرایندهای بیولوژیکی را بهینه‌سازی کنند، اهمیت بسزایی دارد.

در این میان، روغن گل مغربی، که به دلیل ترکیبات اسیدهای چرب خود شناخته شده است، به عنوان یک مکمل طبیعی مورد توجه قرار گرفته است. یافته‌های جدید علمی، دریچه‌های تازه‌ای را به روی درک بهتر این فرایندها می‌گشایند و گاه، نتایج تحقیقات، راهکارهایی را پیش روی متخصصان و بیماران قرار می‌دهد که تا پیش از این کمتر مورد توجه قرار گرفته بودند.

بررسی نقش مکمل‌های طبیعی چون روغن گل مغربی و تأثیر آن‌ها بر بهبود نتایج درمان‌های پیچیده پزشکی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

روغن گل مغربی در IVF؛ مفید اما با احتیاط و تحت نظر پزشک

دکتر عزیزه فرشباف خلیلی، متخصص تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: براساس شواهد، روغن گل مغربی برای زنانی قابل توجه است که در مسیر IVF «لقاح خارج از رحم» هستند و با چالش‌هایی مثل کاهش شانس لانه‌گزینی روبه‌رو می‌شوند. به‌طور کلی، وقتی سیستم بدن دچار زمینه‌های التهاب یا به‌هم‌خوردگی‌های عملکردی است، ترکیبات اسیدهای چرب موجود در این مکمل ممکن است کمک‌کننده باشند اما این به معنی تجویز خودسرانه نیست و باید با نظر پزشک و متناسب با شرایط فرد انجام شود.

وی به دوز و زمان مصرف در سیکل IVF اشاره و عنوان کرد: روزانه ۳ عدد کپسول روغن گل مغربی، از روز اول سیکل IVF تا زمان انتقال جنین و در مجموع حدود دو هفته معمولا تجویز می‌شود. نکته مهم این است که افراد باید تحت نظر پزشک معالج، با برنامه دارویی خودشان هماهنگ کنند.

وی در این موضوع توصیه‌ای عمومی‌ به مردم برای رعایت آن ذکر کرد و گفت: چون این مکمل “داروی گیاهی” محسوب می‌شود، افرادی گمان می‌کنند بی‌نیاز از نظارت است؛ در حالی که هر مکملی می‌تواند در کنار داروهای دیگر اثرات متقابل داشته باشد. بهتر است قبل از شروع مصرف، پزشک را در جریان بگذارند تا تداخل‌ها و شرایط خاص بررسی شود.

روغن گل مغربی، مکملی کم‌عارضه اما اثربخش در کاهش شکست لانه‌گزینی IVF

دکتر طناز سهرابی، متخصص مامایی و زنان دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفت‌وگو با ایسنا به ایمنی، تفسیر نتایج و معنای پیامدهای روغن گل مغربی پرداخت و اظهار کرد: از آنجا که در درمان‌های IVF داروهای متعدد هورمونی و داروهای حمایتی استفاده می‌شود، منطقی است که درباره مکمل‌ها هم با دقت تصمیم‌گیری شود. 

وی ادامه داد: محدودیت اصلی در تفسیر نتایج این است که همیشه همه افراد یا شرایط خاص در یک مطالعه پوشش داده نمی‌شوند؛ بنابراین اگر فرد شرایط زمینه‌ای دارد، داروهای خاص مصرف می‌کند، یا سابقه حساسیت غذایی/دارویی دارد، باید حتماً با پزشک هماهنگ کند. تداخل‌های احتمالی ممکن است از مسیر داروهای همزمان و وضعیت سلامت فرد باشد؛ پس خوددرمانی توصیه نمی‌شود.

وی به تفاوت بین “لانه‌گزینی” و “بارداری مثبت” پرداخت و گفت: لانه‌گزینی یعنی اینکه جنین بعد از انتقال، در رحم واقعاً اتصال برقرار کرده است؛ اما “بارداری مثبت” معمولاً بر اساس آزمایش یا معیارهای بارداری گزارش می‌شود. ممکن است این دو همیشه با هم دقیقاً یکسان نباشند، چون از لحظه لانه‌گزینی تا مرحله‌ای که بارداری با آزمایش مشخص می‌شود، عوامل مختلفی اثرگذارند. بنابراین اگر در مطالعه‌ای هر دو شاخص بهتر شوند، پیام امیدبخش‌تری می‌دهد.

وی به اهمیت بالینی این یافته پرداخت و بیان کرد: اگرچه هنوز لازم است مطالعات بیشتری با حجم نمونه بالاتر انجام شود، اما افزایش لانه‌گزینی می‌تواند نقطه مهمی برای کمک به موفقیت IVF باشد. روغن گل مغربی می‌تواند در صورت تایید پزشک معالج، به‌عنوان یک گزینه حمایتی مطرح شود.

پژوهش تازه: مکمل گیاهی گل مغربی شانس بارداری را در زنان نابارور افزایش می‌دهد

 نتایج یک مطالعه که دکتر فرشباف خلیلی و دکتر سهرابی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شده است نشان می‌دهد مصرف مکمل روغن گل مغربی در زنان نابارور تحت درمان با IVF می‌تواند احتمال لانه‌گزینی جنین و همچنین تعداد تست‌های مثبت بارداری را افزایش دهد.  

این مطالعه در بازه زمانی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰ در درمانگاه‌های ناباروری دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شد. در این کارآزمایی، ۸۴ زن کاندید IVF پس از بررسی معیارهای ورود و خروج، به‌صورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند (نسبت تخصیص ۱:۱). 

در گروه مداخله، شرکت‌کنندگان روزی ۳ کپسول روغن گل مغربی دریافت کردند؛ کپسولی که حاوی ۱۳ درصد گامالینولنیک اسید (GLA) و ۷۲ درصد لینولئیک اسید بود. این مصرف از روز اول سیکل IVF آغاز شد و تا دو هفته، زمان انتقال جنین ادامه پیدا کرد. گروه کنترل نیز پلاسبو هم‌شکل و هم‌رنگ دریافت کردند.

این کارآزمایی با طراحی تصادفی، کنترل‌شده و سه‌سوکور انجام شد تا اثر مکمل و کاهش سوگیری در نتایج، تا حد امکان کنترل شود. محققان تلاش کردند از روز اول سیکل IVF تا زمان انتقال، یک برنامه مشخص برای گروه‌ها تعریف کنند و خروجی‌های اصلی شامل میزان لانه‌گزینی و تست‌های مثبت بارداری را بررسی کردند.  

به گزارش ایسنا، این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقاله‌ای  با شناسهDOI: https://doi.org/10.1016/j.aimed.2024.08.004  منتشر شده است، با توجه به یافته‌ها، پژوهشگران نتیجه می‌گیرند روغن گل مغربی می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد کمکی در کنار درمان استاندارد IVF مطرح شود؛ البته تصمیم نهایی درباره مصرف باید طبق شرایط فردی و با هماهنگی تیم درمان ناباروری انجام شود.  

انتهای پیام