بهزاد جعفری در گفتوگو با ایسنا به مناسبت هفته بزرگداشت معلم بیان کرد: معلم میتواند با پرورش مهارتهای مقابله با استرس، حل مسئله و مدیریت هیجانات در دانشآموزان، آنها را برای مواجهه با سختیها و ناامیدیها توانمندتر سازد و به این ترتیب تابآوریشان را افزایش دهد.
این معلم تصریح کرد: در این فرایند، رفتار، نگرش و کلام معلم تأثیری عمیق بر جای میگذارد؛ معلمی که خود امیدوار، مثبتاندیش و پیگیر اهدافش است، ناخودآگاه به الگویی از امیدواری برای دانشآموزان بدل میشود.
وی ادامه داد: افزون بر این، معلم میتواند آنها را به مشارکت در فعالیتهای داوطلبانه، پروژههای اجتماعی یا کارهای گروهی تشویق کند که اثری مثبت بر محیط پیرامونشان میگذارد و این کنشگری، حس مفید بودن و تأثیرگذاری را در وجودشان زنده نگه میدارد.
جعفری با بیان اینکه کارکرد معلم بهعنوان «منشأ امید» در درجه نخست از جنس کنش است، نه موعظه، گفت: موعظه و شعار، اگر پشتوانه عملی نداشته باشند، ممکن است تنها تأثیری گذرا بر جای بگذارند یا حتی نتیجه معکوس بدهند و حس بیگانگی را دامن بزنند.
وی افزود: در مقابل، کنشهایی مانند گوش دادن فعالانه به دغدغههای دانشآموزان، ابراز همدلی در برابر مشکلاتشان، تشویق به تفکر خلاق برای یافتن راهحل، ارائه بازخوردهای سازنده و امیدبخش، برنامهریزی برای فعالیتهای عملی که حس موفقیت میآفرینند و حفظ آرامش و خوشبینی در شرایط دشوار، همگی مصادیقی از رفتارهایی هستند که بهطور مستمر امید را در دل دانشآموزان زنده نگه میدارند.
این معلم با بیان اینکه معلم امید را از مسیر تعاملات روزمره، رفتار خود و خلق فرصتهایی برای تجربه موفقیت منتقل میکند، نه صرفاً با تکرار کلماتی کلیشهای، عنوان کرد: امیدآفرینی واقعی بههیچروی به معنای انکار واقعیتهای تلخ نیست، بلکه نگاهی سازنده به این واقعیتهاست که در پی یافتن راههایی برای بهبود و پیشرفت میگردد.
وی ادامه داد: در نقطه مقابل، واقعیتزدایی یا با نادیده گرفتن مشکلات رخ میدهد یا با ارائه تصویری بیش از حد خوشبینانه و دور از دسترس. معلم باید دانشآموزان را ترغیب کند که مسائل، اخبار و اطلاعات را با نگاهی پرسشگرانه بررسی کنند و از خود بپرسند که چرا این اتفاق افتاده، چه عواملی در آن دخیل بودهاند و این خبر از چه منبعی میآید و چه هدفی را دنبال میکند.
جعفری تاکید کرد: در نگاهی به موانع روانشناختی و اجتماعی تضعیفکننده امید در نسل امروز میتوان گفت که قرار گرفتن مداوم در معرض اخبار منفی، حتی اگر واقعی باشند، ذهن نوجوان را در وضعیت «تهدید دائمی» قرار میدهد و تمرکز او را بر ساختن آینده مختل میکند.
وی افزود: همچنین شبکههای اجتماعی با بزرگتر کردن شکاف میان «آنچه هستم» و «آنچه باید باشم»، این تضاد دائمی را به عاملی برای فرسایش امید تبدیل میکنند. افزون بر این، نوجوانانی که احساس تنهایی میکنند یا حس میکنند جایی به آنها تعلق ندارد، بیش از دیگران در معرض یأس قرار میگیرند، چرا که تعلق یکی از پایههای روانشناختی امید است.
این معلم با بیان اینکه در این میان، مدرسه میتواند نقشی اساسی در بازسازی این سرمایه اجتماعی ایفا کند، گفت: ایجاد تجربههای واقعی و کوچک از موفقیت، برای مثال از طریق کارهای مشارکتی که نتایج ملموسی برای دانشآموزان دارد، به آنها حس توانمندی میبخشد.
جعفری در پایان یادآور شد: برآیند امیدبخش یک نظام آموزشی در نهایت در ترکیبی از اشتغالپذیری، بلوغ فکری، کنشگری اجتماعی و رشد شخصی نمایان میشود. داشتن شغل مهم است، اما کافی نیست؛ فرد سازنده کسی است که توان ساختن، زندگی خودش را و هم بخشی از جامعهاش را دارد.
انتهای پیام
