در دل طبیعت سرسبز و کوهستانی استان چهارمحال و بختیاری، جایی که سالها کشاورزی و باغداری با ریتم فصلها معنا پیدا میکرد، امروز اتفاقی تازه در حال رقم خوردن است؛ اتفاقی که روایتگر پیوند امید، دانش و تلاش مردمانی است که خواستهاند مرزهای معمول تولید را جابهجا کنند، روستای شوراب صغیر از توابع شهرستان سامان، این روزها نهتنها نامی آشنا برای باغداران منطقه، بلکه نمادی از جسارت در کشاورزی نوین و حرکت بهسوی آیندهای متفاوت شده است.
برای نخستینبار در کشور و در چهارمحال و بختیاری، تولید میوه خارج از فصل در این منطقه به ثمر نشسته و رخدادی که تنها یک موفقیت کشاورزی نیست، بلکه داستانی از ایستادگی، خلاقیت و باور به تواناییهای بومی است؛ در روزگاری که تغییرات اقلیمی، محدودیت منابع و نوسانات بازار، فعالیت در بخش کشاورزی را با دشواریهای فراوان روبهرو کرده، ورود به عرصه تولید خارج از فصل، نیازمند نگاهی آیندهنگر، دانش روز و ریسکپذیری بالا بوده است، مسیری که کشاورزان و فعالان منطقه سامان با همت و پشتکار آن را پیمودهاند.
شوراب شاهد شکوفایی تجربهای است که میتواند سرآغاز تحولی بزرگ در الگوی تولید محصولات باغی استان باشد، تجربهای که نشان میدهد با مدیریت علمی، بهرهگیری از ظرفیتهای اقلیمی و اعتماد به توان داخلی، میتوان حتی در زمانی که بازار از کمبود محصول رنج میبرد، تولیدی باکیفیت و اقتصادی را به ثمر رساند. این دستاورد نهتنها نویدبخش افزایش درآمد و رونق اقتصادی برای کشاورزان منطقه است، بلکه میتواند زمینهساز اشتغال پایدار، توسعه سرمایهگذاری و ارتقای جایگاه کشاورزی چهارمحال و بختیاری در سطح کشور شود.
در پس هر شاخهای که امروز خارج از موعد همیشگی بار نشسته، ساعتها تلاش، تجربه، نگرانی و امید نهفته است؛ امیدی که حالا به ثمر رسیده و میتواند انگیزهای برای نسل جوان و دیگر فعالان حوزه کشاورزی باشد تا با نگاهی نو، ظرفیتهای ناشناخته این سرزمین را شکوفا کنند.
صرفهجویی در آب و جلوگیری از خروج ارز، دستاورد تولید میوه خارج از فصل در گلخانه
حبیبالله نوربخش، گلخانهدار در گفتوگو با ایسنا در خصوص میوهکاری علم محور و تولید میوه خارج از فصل در گلخانه، اظهار کرد: در این حوزه شاخصهای مختلفی مانند سود، انرژی نیز دخیل است، میتوان در گلخانههای چهارمحال و بختیاری موز، پشن فروت، آواکادو و ... تولید کرد، اما عدم تناسب با آب و هوا هزینههای تولید از جمله انرژی را بالا میبرد.
وی افزود: تولید میوه در گلخانه با هدف تولید میوه نوبرانه و تامین نیاز بازار است، درصدد بودیم نیاز بازار به میوههایی مانند گیلاس، زردآلو، انگور و ... را در خارج از فصل تولید تامین کنیم، این کار از خروج ارز از کشور نیز جلوگیری میکند.
نوربخش با بیان اینکه تولید میوه خارج از فصل در گلخانه قابلیت صادرات را نیز دارد، توضیح داد: باید قبل از ورود بازار داخل و خارج از کشور را شناسایی کنیم، در داخل ایران نیز فروش میوه خارج از فصل سود خوبی دارد، برای مثال انگور در خارج از فصل را میتوان به ازای هر کیلوگرم بیش از یک میلیون و گیلاس را تا ۳ میلیون و نیم به فروش رساند، اما امکان دارد نتوان این محصولات را به این قیمت صادر کرد.
این گلخانهدار بیان کرد: میزان مصرف انرژی برای تولید میوه در گلخانه یک موضوع حائز اهمیت است، میتوان موز را در گلخانه در مناطق سردسیر پرورش داد، اما انرژی بالایی برای گرمایش گلخانه نیاز داریم، باتوجه به هزینه بالای انرژی و کمبود آن، قطعا تولید موز در گلخانه و در مناطق سردسیر به صرفه نیست.
وی افزود: مصرف آب برای کشت میوه در گلخانه نیز حائز اهمیت است، برای مثال برای کشت میوه خارج از فصل در هر هکتار گلخانه سالانه چیزی حدود ۳۵۰۰ لیتر بر آب مصرف میشود، در حالیکه این میزان در باغات و در فصل حدود ۸ الی ۱۲ هزار متر مکعب آب نیاز دارد.
نوربخش با اشاره به اینکه برای تولید یک کیلوگرم فلفل دلمهای در گلخانه ۱۸۰ لیتر آب نیاز است، خاطرنشان کرد: این عدد برای تولید هر کیلوگرم گیلاس ۱۲۰ لیتر و برای انگور ۱۰۰ لیتر محاسبه شده است، بنابراین در صادرات گیلاس و انگور صرفه بالاتری دارند، باید قیمت آب و انرژی در تولید محاسبه شود.
این گلخانهدار گفت: تنوع بخشی به تولید میوه خارج از فصل یک ضرورت است، اما باید نیاز بازار قبل از ورود به تولید سنجیده شود، برای مثال در برههای گلابی خارج از فصل نیز تولید شد، ولی زمان رسیدن آن با میوه فصل تفاوت زمانی ندارد و نمیتوان روی آن مانور داد و این میوه قابلیت انبارداری نیز دارد و باید میوهای را در خارج از فصل تولید کرد که قابلیت انبارداری بالا نداشته باشد.
روحالله سعیدی، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری با تشریح اهداف اجرای طرحهای «پیشرسسازی محصولات» گفت: یکی از مهمترین اهداف این طرح، تنظیم بازار میوههای سردسیری در زمانهایی است که با کمبود عرضه مواجه هستیم.
وی افزود: با تولید میوه به روش پیشرس، محصول زودتر از زمان طبیعی خود به بازار میرسد و این موضوع بهطور مستقیم باعث افزایش درآمد کشاورزان میشود.
سعیدی ادامه داد: یکی دیگر از مزیتهای این روش، کاهش خسارت ناشی از تنشهای دمایی است.
وی توضیح داد: در باغات روباز، سرمای دیررس یا زودرس میتواند خسارت جدی ایجاد کند، اما در گلخانه، شرایط کاملاً تحت کنترل کشاورز بوده و امکان مدیریت دما و جلوگیری از خسارت وجود دارد.
به گفته معاون این سازمان، افزایش بهرهوری آب، مواد غذایی و کاهش دوره تولید از دیگر مزایای مهم این روش است که باعث اقتصادیتر شدن تولید و پایداری درآمد کشاورزان میشود.
سعیدی به برنامه توسعه گلخانههای چهارمحال و بختیاری اشاره و بیان کرد: با همکاری سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، برای ایجاد گلخانههای سبزی و صیفی، باغات پیشرس و تولید گل و گیاهان زینتی، در مکانهایی که محدودیت گاز وجود نداشته باشد، درخواستها بررسی و سعی میشود مجوزها حداکثر در مدت ۳۰ تا ۴۰ روز صادر شود.
انتهای پیام
