• دوشنبه / ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۱۸:۰۱
  • دسته‌بندی: گزارش و تحلیل
  • کد مطلب: 1405022112391

«نکبت جدید» در قدس؛ تخریب خانه‌های فلسطینیان اطراف مسجدالاقصی

«نکبت جدید» در قدس؛ تخریب خانه‌های فلسطینیان اطراف مسجدالاقصی

رسانه انگلیسی از تشدید بی‌سابقه تخریب خانه‌های فلسطینیان در محله سلوانِ قدس شرقی خبر می‌دهد. ساکنان فلسطینی این روند را «نکبت جدید» توصیف کرده و هشدار می‌دهند هدف نهایی، حذف تدریجی حضور فلسطینیان از اطراف مسجدالاقصی و تغییر کامل بافت جمعیتی قدس است.

به گزارش ایسنا، رسانه انگلیسی «میدل‌ایست آی» در مقاله‌ای می‌نویسد: «فخری ابو دیاب» در حالی که میان آوار خانه ویران‌شده‌اش ایستاده، به گوشه‌ای اشاره می‌کند که زمانی همراه مادرش در آن چای می‌نوشید. این مرد فلسطینی که پدر پنج فرزند است، می‌گوید: «یادم هست در کودکی همراه مادرم برای رسیدگی به زمین می‌رفتیم و بعد در همین نقطه می‌نشستیم و چای می‌خوردیم.»

خانه او در محله «البستان» واقع در قدس شرقی اشغالی، سال ۲۰۲۴ توسط ماموران صهیونیست تخریب شد؛ خانه‌ای که یکی از ده‌ها منزل فلسطینی در جنوب مسجدالاقصی بود که در چارچوب طرح‌های توسعه شهرک‌های صهیونیست‌نشین و «پارک‌های توراتی» ویران شد.

ابو دیاب، که سال‌ها در فعالیت‌های ضد اشغالگری حضور داشته، می‌گوید: «آن‌ها کودکی، خاطرات و حتی بوی مادرم را نابود کردند.»

محله البستان یکی از سه بخش اصلی منطقه سلوان است؛ منطقه‌ای فلسطینی‌نشین که در مجاورت دیوار جنوبی مسجدالاقصی و بخش قدیمی قدس قرار دارد. سلوان و دیگر محله‌های فلسطینی اطراف شهر قدیمی قدس دهه‌هاست در مرکز سیاست‌های تخریب خانه و کوچ اجباری فلسطینیان قرار گرفته‌اند.

در شمال شهر قدیمی، منطقه «شیخ جراح» سال‌هاست هدف فعالیت شهرک‌نشینان قرار دارد و در «راس‌العمود» نیز صدها شهرک‌نشین در مجتمع‌های امنیتی و حفاظت‌شده زندگی می‌کنند. مقاومت فلسطینیان و فشارهای بین‌المللی در سال‌های گذشته تا حدی روند توسعه شهرک‌ها را کُند کرده بود، اما این گزارش می‌گوید از زمان آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳ شرایط به‌شدت تغییر کرده است.

طبق این گزارش، مقام‌های صهیونیست تخریب خانه‌ها و اخراج فلسطینیان در سراسر قدس شرقی را سرعت داده‌اند و البستان از شدیدترین مناطق آسیب‌دیده بوده است. برآورد می‌شود حدود ۲۰ هزار خانه متعلق به فلسطینیان در قدس در معرض حکم تخریب قرار داشته باشند.

فلسطینیان می‌گویند در سایه سرکوب شدید، کمبود حمایت بین‌المللی و کاهش توجه رسانه‌ای، عملا بی‌دفاع شده‌اند. ساکنان نگران‌اند که نه‌فقط سلوان، بلکه محله‌هایی مانند شیخ جراح و راس‌العمود نیز به‌تدریج از سکنه فلسطینی خالی شوند.

به نوشته میدل‌ایست آی، تحقق این سناریو بافت جمعیتی اطراف مسجدالاقصی را تغییر خواهد داد و این مکان مقدس را در حلقه‌ای از شهرک‌های صهیونیستی و «پارک‌های توراتی» محاصره می‌کند؛ وضعیتی که فلسطینیان را از مسجدالاقصی جدا خواهد ساخت.

در خیابان‌های باریک البستان، نشانه‌های ویرانی همه‌جا دیده می‌شود؛ خانه‌های تخریب‌شده و توده‌های آوار تقریبا در هر چند متر به چشم می‌خورند. ابو دیاب می‌گوید: «من با همسر، فرزندان و نوه‌هایم در این خانه زندگی می‌کردم. ۱۰ نفر اینجا بودیم. رنج فقط تخریب خانه نیست؛ گذشته، زندگی و آینده ما را ویران کرده‌اند.»

این گزارش تأکید می‌کند که فشار برای بیرون راندن فلسطینیان از سلوان از زمان اشغال قدس شرقی در سال ۱۹۶۷ آغاز شد. سلوان که در جنوب شهر قدیمی و مسجدالاقصی قرار دارد، حدود ۵۵ هزار فلسطینی را در خود جای داده است.

پس از اشغال قدس شرقی، رژیم صهیونیستی قوانینی وضع کرد که انتقال املاک فلسطینیان به مالکیت یهودیان را ممکن می‌ساخت و هم‌زمان حفاری‌های باستان‌شناسی را در منطقه «وادی حلوه» آغاز کرد. در ادامه، سازمان‌های قدرتمند شهرک‌سازی با حمایت کابینه، پروژه‌هایی برای اخراج فلسطینیان و توسعه مراکز گردشگری یهودی را دنبال کردند.

طبق این گزارش، از اوایل دهه ۲۰۰۰ تاکنون بیش از ۲۰۰۰ فلسطینی در سه محله وادی حلوه، البستان و بطن‌الهوی در معرض خطر اخراج قرار گرفته‌اند. با این حال، سرعت تخریب‌ها تا پیش از جنگ غزه نسبتا محدود بود.

«زیاد ابحیص» پژوهشگر مسائل قدس می‌گوید بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۳ تنها حدود ۲۵ خانه در سلوان تخریب شد، اما پس از اکتبر ۲۰۲۳ این روند جهش شدیدی پیدا کرد. ساکنان و پژوهشگران می‌گویند تنها در البستان ۵۴ خانه از مجموع حدود ۱۱۵ خانه محله تخریب شده و بقیه نیز در معرض خطر هستند.

مقامات صهیونیست در قدس به ساکنان هشدار دادند که در صورت خودداری از تخریب داوطلبانه خانه‌هایشان، با جریمه‌های سنگین روبه‌رو خواهند شد. در برخی موارد، مأموران شهرداری به ساکنان گفته‌اند: «هر هفته برمی‌گردیم و خانه‌های بیشتری را خراب می‌کنیم.»

«آویو تاتارسکی» پژوهشگر سازمان حقوق بشری «عیر عمیم» می‌گوید: «به‌نظر می‌رسد اسرائیل در حال نابود کردن البستان است و ما نمی‌دانیم چگونه باید جلوی آن را بگیریم.»

او معتقد است هدف اصلی، ایجاد پیوستگی جغرافیایی میان شهرک‌های صهیونیستی اطراف سلوان و اتصال آن‌ها به قدس غربی است. به گفته او، اگر فلسطینیان از البستان حذف شوند، این منطقه به‌تدریج در افکار عمومی دیگر «سلوان» تلقی نخواهد شد.

مقام‌های صهیونیست تخریب خانه‌ها را با ادعای «ساخت‌وساز غیرقانونی» توجیه می‌کنند، اما منتقدان می‌گویند فلسطینیان عملا امکان دریافت مجوز ساخت ندارند و قوانین به‌صورت گزینشی اجرا می‌شود.

طبق گزارش روزنامه «هاآرتص»، برخی احکام تخریب پس از فروش املاک به گروه‌های شهرک‌نشین متوقف شده، در حالی که همین گروه‌ها بدون رعایت قوانین شهرسازی اقدام به ساخت کنیسه، رستوران، سالن اجتماعات و مراکز گردشگری کرده‌اند.

میدل‌ایست آی گزارش داده است که هدف نهایی این تخریب‌ها ایجاد پارک باستان‌شناسی یهودی است که به مجموعه گردشگری «شهر داوود» متصل خواهد شد.

ابحیص تأکید می‌کند: «هیچ اختلاف مالکیتی یا حکم قضایی وجود ندارد. تنها هدف، تبدیل یک محله مسکونی فلسطینی به پارکی مبتنی بر روایت‌های صهیونیستی است.»

طبق قوانین بین‌المللی، اشغال قدس شرقی توسط صهیونیست‌ها غیرقانونی محسوب می‌شود و قدرت اشغالگر حق اعمال تغییرات دائمی در سرزمین اشغالی را ندارد. با این حال، طبق آمار سازمان «صلح اکنون»، بیش از ۲۳۳ هزار شهرک‌نشین در قدس شرقی و بیش از ۵۰۰ هزار نفر در کرانه باختری اشغالی زندگی می‌کنند.

در پایان گزارش، ابو دیاب هشدار می‌دهد: «اگر اسرائیل کنترل کامل سلوان را به دست بگیرد، راه برای سلطه بیشتر بر مسجدالاقصی باز می‌شود. اگر اقدامی واقعی صورت نگیرد، منطقه کاملا تغییر خواهد کرد و یک نکبت جدید برای مردم قدس رقم خواهد خورد.»

انتهای پیام