به گزارش ایسنا،سردار محمد علی احمدی میان دشتی از فرماندهان و بنیان گزاران پدافند هوایی سپاه در دوران دفاع مقدس، در کتاب تاریخ شفاهی خود به نام «مدافعان آسمان»،نقش پدافند هوایی در عملیات بیت المقدس و آزادسازی خرمشهر در سال ۱۳۶۱ را بازگو کرده است. 

دفاع از پل های شناور

در دو نقطه روی رودخانه کارون توسط مهندسی نیروی زمینی ارتش پل شناور در محور عملیاتی قرارگاه فتح نصب شد:یکی در منطقه دارخوین در حاشیه نخلستانهای رودخانه ای به نام پل ایثار و دیگری در جنوب دارخوین،حوالی روستای سلمانیه به نام پل ازادی.

دو پل شناور هم در محدوده عملیاتی قرارگاه نصر نصب شد که عمده قوای خودی برای عبور از کارون از این پل‌ها استفاده کردند.در محدوده قرارگاه قدس در شمال منطقه و هویزه طراحی و بر روی کرخه پلی نصب شد.

ماموریت پدافند هوایی در مرحله اول حفظ این پل‌ها بود.این پل‌ها راهبردی و بسیار در موفقیت عملیات تاثیرگذار بودند،اگر دشمن می‌توانست این پل‌ها را منهدم کند،امکان عبور و انتقال عمده قوا به سمت دشمن میسر نمی‌شد.

ابتدا توپ‌های ضد هوایی در مجموعه این پل‌ها،در محدوده قرارگاه در شرق رودخانه کارون گسترش و پس از عبور نیروها و امکانات در غرب رودخانه تامین شد.

ماموریت دوم پدافند هوایی بر اساس توجیهات انجام شده توسط قرارگاه کربلا،بعد از سرپل گیری توسط گردان‌های پیاده در جاده اهواز-خرمشهر بود.

ماموریت سوم پدافند هوایی،دفاع نقطه‌ای و منطقه‌ای در کل منطقه و خطوط مقدم بود.با این توضیحات،پدافند هوایی باید به گونه‌ای طراحی و برنامه‌ریزی می‌کرد که تجهیزات و امکانات در اختیارش را برای انجام ماموریت در عقبه‌ها،پل‌ها و در مرحله دوم پوشش جاده اهواز-خرمشهر برای پشتیبانی از نیروهای پیاده در حال پیشروی تا منطقه هدف به کار گیرد.

ما از این ۱۰۲ قبضه توپ ضد هوایی، ۵۰ قبضه برای عقبه‌ها در مرحله اول و ۲۵ قبضه در مرحله دوم برای همراهی با یگان‌های رزمی به هنگام پیشروی در نظر گرفته بودیم.تعداد ۲۵ قبضه هم همراه با یگان‌های رزمی تا رسیدن به اهداف عملیات حرکت دادیم.

توپ های ضد هوایی در طول جاده و اطراف آن و در سمت غرب مستقر بودند که ضمن دفاع هوایی قادر بودند در سطح،تیراندازی و در مقابل دشمن آتش باری کنند؛به همین شکل در مقابل پاتک دشمن حرکت کردند و پدافند هوایی سپاه همراه با گردان‌های پیاده،با اجرای آتش در خطوط مقدم علیه پاتک زرهی دشمن قرار داشت.با حضور در خط مقدم به شکل دو ماموریتی،یعنی اولا پدافند هوایی و درگیری با هواپیماها و بالگردهای دشمن و ثانیا پشتیبانی از یگان‌های رزمی و مقابله با پاتک های دشمن فعال بودند؛لذا وقتی دشمن روی جاده اهواز-خرمشهر اقدام به پاتک کرد،پدافند هوایی در خطوط مقدم می جنگید.

تلاش اصلی دشمن در این عملیات بمباران عقبه یگان‌های رزمی و پشتیبانی و محورهای مواصلاتی بود ولی در مرحله دوم عملیات،با عقب نشینی دشمن در جبهه طراح و هویزه،عملا جاده اهواز - خرمشهر به سمت منطقه عملیاتی باز و امکان تردد در آن فراهم شد؛لذا پل‌های شناور روی رودخانه کارون کم ترافیک و اکثر پشتیبانی‌ها از جاده اهواز-خرمشهر انجام می‌شد.

مجموعه پدافند هوایی موفق شد که ۲۰فروند هواپیمای دشمن را در این منطقه عملیاتی سرنگون کند. کاهش آمار حملات هوایی ارتش عراق در عملیات بیت‌المقدس نسبت به عملیات‌های قبلی نشان از این بود که نیروی هوایی عراق ضعیف شده و مقداری از تجهیزات خود را از دست داده و امکان پشتیبانی کامل نداشته و نتوانسته بود نیروی هوایی خودش را سرپا نگه دارد.

البته باید گفت که نیروی هوایی ارتش هم در این عملیات با استقرار موشک‌های ارتفاع متوسط هاگ در حوالی منطقه عملیاتی،نقش قابل توجهی در پشتیبانی از یگان‌های مانوری داشت. تنها در روز اول عملیات،۲۰ نوبت پشتیبانی از نیروهای پیاده در خطوط مقدم انجام شد و در ادامه عملیات،روزانه شش نوبت پشتیبانی هوایی انجام می‌گرفت.

منبع:

کلام الله خلخالی،عباس حیدری مقدم آرانی،تاریخ شفاهی دفاع مقدس:مدافعان آسمان،روایت: محمد علی احمدی میان دشتی،سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدت های سپاه ،تهران ۱۴۰۴،صص۱۳۷،۱۳۸،۱۴۰،۱۴۱

انتهای پیام