در نگاه نخست، شاید روابطعمومی تنها بخشی برای انتشار اخبار، تهیه گزارش و پوشش برنامههای سازمانی به نظر برسد، اما واقعیت این است که پشت هر خبر، هر تصویر و هر اطلاعرسانی، دنیایی از دغدغه، مسئولیت و تلاش شبانهروزی جریان دارد، روابط عمومی، قلب تپنده هر سازمان و پل ارتباطی میان مردم، مدیران و رسانههاست؛ جایگاهی که باید هم روایتگر حقیقت باشد، هم حافظ اعتبار مجموعه و هم پاسخگوی افکار عمومی در شرایط گوناگون.
فعالان این حوزه، هر روز در میانه حجم گستردهای از انتظارات، نقدها، بحرانها و مطالبات قرار دارند، از یکسو باید سرعت، دقت و شفافیت در اطلاعرسانی را حفظ کنند و از سوی دیگر، با محدودیت امکانات، کمبود نیروی انسانی و گاه نگاه غیرتخصصی به این حرفه دستوپنجه نرم کنند.
بسیاری از سختیهای این شغل هرگز دیده نمیشود، ساعتهای طولانی کار، حضور دائمی در رویدادها، مدیریت حاشیهها، پاسخگویی در بحرانها و تحمل فشارهای روانی، تنها بخشی از واقعیت زندگی کاری فعالان روابط عمومی است.
روابط عمومی، صرفاً تولید خبر و محتوا نیست؛ بلکه هنر مدیریت افکار عمومی، ایجاد اعتماد و حفظ سرمایه اجتماعی سازمانهاست. در روزگاری که سرعت انتشار اخبار و تأثیر شبکههای اجتماعی چندین برابر شده، کوچکترین خطا میتواند اعتبار یک مجموعه را تحت تأثیر قرار دهد و در چنین شرایطی، این روابط عمومی است که باید با تدبیر، هوشمندی و صبوری، مسیر ارتباطی میان مردم و سازمان را حفظ کند.
با وجود نقش تعیینکننده این حوزه در اقناع افکار عمومی و افزایش سرمایه اجتماعی، هنوز بسیاری از فعالان روابط عمومی با کمبود حمایت، نادیده گرفته شدن تخصص و نبود زیرساختهای کافی مواجهاند. این در حالی است که موفقیت بسیاری از سازمانها، بیش از آنکه به تبلیغات وابسته باشد، به توان روابط عمومی در ایجاد اعتماد و تصویرسازی درست از عملکرد آن مجموعه گره خورده است.
امروز، پرداختن به چالشهای شغل روابط عمومی، تنها روایت مشکلات یک حرفه نیست؛ بلکه بازخوانی اهمیت جایگاهی است که میتواند در بزنگاههای حساس، آرامش، امید و اعتماد را به جامعه منتقل کند؛ جایگاهی که اگرچه گاهی در سایه قرار میگیرد، اما نقش آن در موفقیت یا شکست سازمانها، انکارناپذیر است.
اقدامات در شغل روابطعمومی، همانند نقاشی در هوا است
حمیدرضا حبیبیان، مدیر روابطعمومی سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به اینکه بنده حدود ۲۳ سال در حرفه روابطعمومی فعالیت دارم، اظهار کرد: فعالان این شغل با چالشهای بسیاری مواجه هستند که میتوان به کمبود نیروی متخصص، نبود جایگاه سازمانی مناسب در دستگاههای اجرایی، نبود تجهیزات مناسب و بروز سمعی و بصری، نبود اعتبار ویژه ماموریتهای حوزه روابطعمومی اشاره کرد.
وی با بیان اینکه در ارگانها و دستگاههای اجرایی نیروهای روابطعمومی را به چشم نیروی تبلیغاتی نگاه میکنند، خاطرنشان کرد: در حالیکه شغل روابطعمومی بسیار گسترده است و اگر نیروهای متخصص در این جایگاه قرار بگیرند و مدیران نگاه ویژهای به این جایگاه شغلی داشته باشند، میتوان بسیاری از چالشهای اطلاعرسانی در جامعه را مرتفع و پیوند مخاطب و آن نهاد را تقویت کرد.
حبیبیان افزود: تعاریف بسیاری از روابطعمومی وجود دارد، اما تعریف بنده از این شغل هنر نقاشی در هوا است، یعنی عمده اقدامات و حجم بالای کار روابطعمومی آنگونه که باید دیده نمیشود، زیرا روابطعمومیها فرصتی برای مستندسازی اقدامات خود ندارند.
این مدیر روابطعمومی با اشاره به اینکه روابطعمومی سخنگوی یک سازمان، ارگان و یا دستگاه اجرایی است، گفت: همچنین پل ارتباطی جامعه مخاطب و دستگاه اجرایی نیز محسوب میشود و رابطه بین رسانهها و آن ارگان را نیز تقویت میکند، مدیران باید مدیران روابطعمومی را بهعنوان یک بازوی اجرایی و هماهنگی ببینند تا دچار چالش نشوند.
وی با تاکید بر اینکه روابطعمومی وظایف متعددی بر عهده دارد، بیان کرد: در چارت سازمانی، جایگاه روابطعمومیها به درستی طراحی نشده است، در برخی ادارات نیز به دلیل نبود نیروی متخصص این جایگاه تعریف نشده و این وظیفه بر دوش یک نیروی غیرمرتبط گذاشته شده است.
حبیبیان با اشاره به اینکه نیروی روابطعمومی در گام اول باید به این شغل علاقهمند باشد، تصریح کرد: روابطعمومی باید پاسخگو باشد، این پاسخگویی باید شفاف و بدون غرضورزی و در راستای تنویر افکار عمومی باشد، گاهی سوالات، شبهات و شایعاتی در فضای مجازی و رسانهها مطرح میشود که وظیفه روابطعمومی پاسخگویی به این مسائل است.
مدیر روابطعمومی سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری ادامه داد: روابطعمومیها ارتباط بین جامعه مخاطب و مدیران را نیز تقویت میکند و این کار نیازمند اخلاق حرفهای است.
وی تاکید کرد: لازمه اطلاعرسانی صحیح و امیدآفرینی در جامعه، تقویت جایگاه روابطعمومی است، متاسفانه جایگاه و پست روابطعمومیها به درستی تعریف نشده و این مسئله انگیزه کار را کاهش میدهد، پیشنهاد میشود واحد مدیریت ارتباطات و اطلاعرسانی در دستگاههای اجرایی ایجاد شود، کارکردن در پست روابطعمومی از خودگذشتگی است.
حبیبیان تصریح کرد: نباید مدیران روابطعمومی با رسانهها برخورد غهری داشته باشند، باید در کنار نکات مثبت، کمبودها و کاستیها بیان شود تا بتوان برای حل آنها برنامهریزی کرد، روابطعمومی باید توانایی مدیریت بحران را داشته باشد.
نگاه به جایگاه روابطعمومی، نصب بنر است
احمد ریاحی دهکردی، عضو شورای روابطعمومیهای چهارمحال و بختیاری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به شغل روابطعمومی و تاثیر این موقعیت شغلی در هر سازمان، اظهار کرد: روابط عمومی شاید در ظاهر یک شغل اداری تلقی شود، اما در واقع ترکیبی از مدیریت بحران، هنر ارتباط، رسانه، روانشناسی اجتماعی، تولید محتوا و حتی گاهی تحمل فشارهای روحی و روانی سنگین است.
وی افزود: بسیاری از مردم تنها خروجی کار روابط عمومی را میبینند؛ یک خبر، یک تصویر، یک گزارش یا برنامهریزی بدون نقض یک مراسم، اما پشت هرکدام ساعتها تلاش، هماهنگی، پیگیری، استرس و مسئولیت نهفته است.
ریاحی بیان کرد: مدیر روابط عمومی نخستین فردی است که در بحرانها مورد مطالبه قرار میگیرد و آخرین فردی است که محل کار را ترک میکند، وقتی حادثهای رخ میدهد، وقتی سازمانی با انتقاد مواجه میشود، وقتی افکار عمومی نیازمند پاسخ است، روابط عمومی باید در کوتاهترین زمان ممکن، دقیقترین و حرفهایترین واکنش را مدیریت کند.
این عضو شورای هماهنگی روابط عمومیهای چهارمحال و بختیاری با اشاره به نقش مهم این حوزه در اعتبار سازمانها گفت: امروز برند هر دستگاه، اداره یا سازمان، بیش از آنکه به ساختمان و امکانات وابسته باشد، به تصویر ذهنی مردم از آن مجموعه بستگی دارد و این تصویر را روابط عمومی میسازد، اگر روابط عمومی پویا، حرفهای و آگاه باشد، حتی نقاط قوت کوچک یک سازمان میتواند دیده شود و اعتماد عمومی شکل بگیرد، اما اگر این بخش تضعیف شود، بسیاری از خدمات و اقدامات ارزشمند نیز در میان انبوه اخبار و حواشی گم خواهد شد.
وی ادامه داد: متأسفانه هنوز در برخی مجموعهها نگاه سنتی به روابط عمومی وجود دارد و این حوزه صرفاً به عنوان بخشی تشریفاتی و به نوعی مسئول نصب بنر در برنامهها دیده میشود، در حالیکه روابطعمومی باید در اتاق تصمیمسازی مدیران حضور داشته باشد، نه فقط در حاشیه مراسمها. مدیری که به رسانه و افکار عمومی باور نداشته باشد، طبیعتاً نمیتواند از ظرفیت واقعی روابط عمومی استفاده کند.
ریاحی یکی از مهمترین مشکلات فعالان حوزه روابطعمومی را فعالیت با حداقل امکانات دانست و تصریح کرد: بسیاری از روابط عمومیها با کمترین نیرو، محدودترین تجهیزات و بودجه بسیار ناچیز فعالیت میکنند، اما در نهایت مدیران توقع تولید محتوای حرفهای، پوشش رسانهای گسترده، مدیریت فضای مجازی، ارتباط با رسانهها، مستندسازی، برگزاری برنامهها و پاسخگویی شبانهروزی از آنان دارند، گاهی یک کارشناس روابط عمومی باید هم خبرنگار باشد، هم عکاس، هم فیلمبردار، هم گرافیست، هم مدیر رسانه و هم مسئول تشریفات و در نهایت برای کوچکترین مشکل یا ناهماهنگی در برنامهها نیز پاسخگو باشد.
عضو شورای هماهنگی روابطعمومیهای چهارمحال و بختیاری افزود: در بسیاری از مواقع امکانات ابتدایی برای تولید محتوای مناسب وجود ندارد، اما همکاران روابطعمومی با عشق، تعهد و احساس مسئولیت اجازه نمیدهند صدای خدمات نظام و دستگاهها خاموش بماند، این تلاشها شاید کمتر دیده شود، واقعیت این است که بخش زیادی از امیدآفرینی در جامعه بر دوش همین نیروهای کمادعاست.
وی با اشاره به دشواری تعامل با برخی مدیران غیررسانهای گفت: یکی از چالشهای جدی شغل روابطعمومی، نبود سواد رسانهای در بخشی از بدنه مدیریتی است، هنوز برخی مدیران تصور میکنند رسانه تهدید است، در حالی که رسانه اگر درست مدیریت شود، بزرگترین فرصت برای شفافیت و اعتمادسازی خواهد بود، روابط عمومی زمانی موفق است که مدیر سازمان به ارتباطات اعتقاد داشته باشد و نقدپذیری را بخشی از مدیریت بداند.
ریاحی خاطرنشان کرد: گاهی کارشناسان روابط عمومی میان توقع رسانهها، مطالبات مردم و محدودیتهای مدیریتی گرفتار میشوند، از یک سو باید پاسخگوی افکار عمومی باشند و از سوی دیگر با محدودیت در اطلاعرسانی مواجهاند، این وضعیت فشار روحی زیادی به فعالان این حوزه وارد میکند، اما با این وجود بسیاری از همکاران ما با صبوری و حرفهایگری مسیر را ادامه میدهند.
عضو شورای هماهنگی روابطعمومیهای چهارمحال و بختیاری تاکید کرد: در سال تنها یک روز به نام روابطعمومیها نامگذاری شده است، اما در همان روز هم اگر قرار باشد، برنامهای برای تجلیل از آنان برنامهریزی شود، باید خود برنامهریزی انجام دهند و حتی برای یک روز نیز نمیتوانند آسوده باشند.
وی با تأکید بر اهمیت آموزش در حوزه روابط عمومی اظهار کرد: امروز روابطعمومی سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای جامعه نیست، فضای رسانهای به شدت تغییر کرده و افکار عمومی در شبکههای اجتماعی شکل میگیرد، بنابراین کارشناسان روابط عمومی باید دائماً آموزش ببینند، با ابزارهای نوین ارتباطی آشنا شوند و قدرت تحلیل رسانهای خود را ارتقا دهند.
ریاحی همچنین به نقش روابط عمومیها در امیدآفرینی اشاره کرد و گفت: در شرایطی که تلاش میشود، تصویر ناامیدکنندهای از جامعه ارائه شود، روابطعمومیها وظیفه دارند خدمات، پیشرفتها و تلاشهای صورت گرفته را صادقانه، هنرمندانه و حرفهای برای مردم روایت کنند، البته این روایتگری زمانی اثرگذار است که همراه با صداقت، شفافیت و پرهیز از اغراق باشد.
عضو شورای هماهنگی روابط عمومیهای چهارمحال و بختیاری با قدردانی از تلاش فعالان این عرصه بیان کرد: روابط عمومی شغلی نیست که ساعت کاری مشخص داشته باشد، این حرفه با دغدغه و مسئولیت گره خورده است، بسیاری از همکاران ما حتی در تعطیلات، نیمهشبها و روزهای بحرانی پای کار هستند تا جریان اطلاعرسانی متوقف نشود، شاید نام آنها کمتر شنیده شود، اما حقیقت این است که آرامش رسانهای بسیاری از دستگاهها حاصل تلاش شبانهروزی همین نیروهای پرتلاش است.
وی افزود: امیدواریم جایگاه واقعی روابطعمومیها بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد، چرا که توسعه هر سازمان بدون ارتباط مؤثر با مردم ممکن نیست و این پل ارتباطی را روابط عمومیها میسازند.
انتهای پیام
