ازدواج در اسلام دارای برکات و فواید بسیاری است که از جمله آنها میتوان به رسیدن به آرامش روانی، حفظ پاکدامنی، زمینهسازی تداوم نسل، افزایش روزی و برکت و تکامل عبادات اشاره کرد. در روایات اسلامی، ازدواج بهشدت مورد تأکید قرار گرفته و طلاق بهشدت نکوهش شده است. برای نمونه پیامبر اکرم(ص) در تأکید بر امر ازدواج فرمودهاند هیچ بنایی در اسلام نزد خداوند محبوبتر از ازدواج بنا نشده است. امام صادق(ع) نیز در نکوهش طلاق فرمودهاند هیچ چیز نزد خداوند منفورتر از طلاق نیست.
با تمام این تفاسیر، واقعیت تلخ امروز جامعه ما این است که بسیاری از جوانان با موانع متعددی برای ازدواج مواجه هستند. از یکسو مشکلات اقتصادی، تورم، بیکاری، هزینههای سنگین مسکن و زندگی، ازدواج را برای بسیاری به آرزویی دستنیافتنی تبدیل کرده است. از سوی دیگر نیز مشکلات فرهنگی و تربیتی، عدم یافتن همسر دلخواه، وسواس در انتخاب همسر، ترس از مسئولیتپذیری و عدم بلوغ عاطفی و روانی به بالا رفتن سن ازدواج دامن زده است.
اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اظهار کرده است که در سال ۱۴۰۴ آمار ازدواج هشت درصد نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهش داشته است، همچنین آمار طلاق نیز در سال گذشته ۶ درصد نسبت به سال قبلتر از آن کاهش یافته است.
قزوین در میزان ازدواج در رتبه ۲۲ کشوری قرار دارد
مریم بیدخام، مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: خانواده، امنترین پناهگاه انسان برای تجربه آرامش، عشق، رشد عاطفی و اجتماعی است. از اینرو یکی از موضوعات مهم و قابل توجه در حوزه اجتماعی، مسئله تشکیل خانواده، ازدواج بههنگام و عوامل مؤثر بر آن است.
وی ادامه داد: بر اساس آخرین پایش انجام شده در استان قزوین، میانگین سن ازدواج در میان آقایان ۳۲.۲ سال و در میان خانمها ۲۷.۲ سال اعلام شده است. همچنین میانگین اختلاف سن زوجین در زمان ازدواج ۵.۶ سال است و قزوین در میزان ازدواج در رتبه ۲۲ کشوری قرار دارد. این آمار نشان میدهد که موضوع ازدواج در استان قزوین نیازمند توجه و برنامهریزی جدیتری است.
این مسئول بیان کرد: ازدواج دارای محسنات و برکات فراوانی است. ایجاد آرامش روانی، احساس امنیت عاطفی، رشد شخصیت فردی، افزایش مسئولیتپذیری، تشکیل خانواده و تربیت نسل آینده از مهمترین آثار مثبت ازدواج به شمار میرود. ازدواج صحیح و آگاهانه میتواند زمینهساز ثبات اجتماعی، کاهش آسیبها و افزایش امید به آینده در جامعه باشد. بنابراین توجه جدی به تسهیل ازدواج جوانان، رفع موانع موجود و تقویت حمایتهای اقتصادی و فرهنگی، ضرورتی انکارناپذیر است و میتواند نقش مهمی در تحکیم بنیان خانواده و پویایی جامعه ایفا کند.
اهمیت واسطهگری برای ازدواج
واسطهگری برای ازدواج، زمانی که با نیت خیرخواهانه، رعایت اصول شرعی و اخلاقی و دوری از افراط و تفریط انجام شود، میتواند نقشی بسیار مثبت و سازنده در تحکیم بنیان خانواده ایفا کند. چنین واسطهگری نه تنها به معنای دخالت بیجا در امور شخصی افراد نیست، بلکه پلی است برای آشنایی عاقلانه و هدفمند دو نفر که با معیارهای صحیح فرهنگی، دینی و اجتماعی بهدنبال تشکیل زندگی مشترک هستند. شرط اساسی در این میان، رازداری، صداقت در معرفی طرفین، پرهیز از بزرگنمایی یا پنهان کردن عیوب، و در نظر گرفتن تناسب و سازگاری واقعی میان زوجین است. اگر این سنت پسندیده با نگاهی مسئولانه و انسانمدارانه احیا شود، میتواند آمار ازدواجهای آگاهانه و پایدار را افزایش دهد و از بسیاری از معضلات عاطفی و اجتماعی پیشگیری کند.
فاطمه میری طایفهفرد، پژوهشگر حوزوی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: ازدواج مقدسترین پیمانی است که میان زن و مرد رخ میدهد. روایات متعددی از معصومین(ع) برجای مانده که اهمیت این امر مقدس را دو چندان میکند. اجر و ثواب ویژه این امر حتی برای کسانی که در ازدواج واسطهگری میکنند هم در نظر گرفته شده است.
وی افزود: متأسفانه در سالهای اخیر بهشدت با کاهش آمار ازدواج مواجه بودهایم، این نشان از موانعی دارد که باعث تأخیر در این امر مقدس میشود. تسهیلگری برای موانع موجود، درجات و ابعادی دارد. این تسهیلگریها میتواند به واسطه والدین و یا مسئولین اتفاق بیفتد.
تغییر سبک زندگی موجب بالا رفتن سن ازدواج شده است
بیدخام عنوان کرد: افزایش سن ازدواج معمولاً به دلایل مختلفی رخ میدهد که از مهمترین آنها میتوان به تغییر سبک زندگی اشاره کرد؛ تغییری که بهدنبال خود مشکلات اقتصادی، نداشتن درآمد پایدار، هزینههای بالای مسکن، ادامه تحصیل و نیز برخی نگرانیهای فرهنگی و روانی را به همراه داشته است.
وی افزود: در گذشتههای نهچندان دور، خانوادهها با آسانگرفتن امر ازدواج، شرایط را برای جوانان فراهم میکردند و بسیاری از آنان حتی بدون داشتن شغل پایدار یا مسکن مستقل، زندگی مشترک خود را در کنار خانواده آغاز میکردند، اما امروزه از یکسو تغییر سبک زندگی و از سوی دیگر سختگیریهای غیرضروری در انتخاب همسر، توقعات بالا و نبود آمادگی لازم جهت پذیرش مسئولیتهای زندگی مشترک، موجب تأخیر در ازدواج شده است.
دبیر ستاد حمایت از خانواده و جوانی جمعیت استان قزوین خاطرنشان کرد: از دیگر موانع ازدواج میتوان به نبود شغل مناسب، هزینههای سنگین ازدواج، ضعف در مهارتهای ارتباطی و مشاورهای، کاهش مسئولیتپذیری در برخی جوانان و گاه کاهش حمایتهای خانوادگی اشاره کرد. این موانع باعث میشوند بسیاری از جوانان، با وجود تمایل به ازدواج، نتوانند در زمان مناسب تشکیل خانواده دهند.
سختگیریهای بیجا در کنار آداب و رسوم پرهزینه و دستوپاگیر از جمله موانع ازدواج هستند
در کنار مشکلات اقتصادی، مشکل دیگری که امروز گریبان جوانان و خانوادهها را گرفته و موجب بالا رفتن سن ازدواج شده است، هزینههای تشریفاتی و برگزاری مراسمهای پرهزینه و تجملاتی است که بسیاری از جوانان و حتی خانوادهها بر آن اصرار دارند و همین امر ازدواج را سختتر کرده است. امروز شاهدیم جوانان با الگوگیری از فضای مجازی و بلاگرها، در ذهن خود معیارهای غیرواقعی و ایدهآلگرایانه ایجاد کردهاند. گاهی نیز شاهدیم که جوانان بهدنبال ازدواج برای فرار از مشکلات خانوادگی هستند که این نیز یک چالش بزرگ است. در برخی موارد نیز سختگیریهای والدین، دخالتهای بیجا، شرط و شروط غیرمنطقی، پافشاری بر برگزاری مراسمهای بزرگ و تجملاتی و عدم پذیرش ازدواج ساده و آسان مانع ازدواج جوانان میشود.
میری طایفهفرد عنوان کرد: ما باید به ازدواج بهعنوان یک روند طبیعی، عرفی و شرعی بنگریم، این نگاه قطعاً مانع ورود بسیاری از رسومات منسوخ و نخنما به امر مقدس ازدواج خواهد شد. در شرایط اقتصادی کنونی در ایران و حتی در جهان، نیاز است به جای آداب و رسوم زاید، روح حاکم بر تشکیل خانواده را در جامعه گستراند.
این فعال فرهنگی بیان کرد: اهمیت تشکیل خانواده و خطرات ناشی از بالا رفتن سن ازدواج نیاز به فرهنگسازی و آموزشی همهجانبه و ثمربخش دارد، آموزشی که در آن دیگر نیاز نیست نگران خردهفرهنگها بود، بلکه با فرهنگ جایگزین و نگاه معنوی بیشتر به سمت ازدواج به هنگام جوانان پیش رفت. ازدواج راهی برای رسیدن به ایران جوان و پرنشاط است.
بیدخام نیز در این خصوص تأکید کرد: به نظر میرسد فرهنگسازی در خصوص ازدواج آسان و کاهش آداب و رسوم پرهزینه و دستوپاگیر از جمله راهکارهای مؤثر برای ترغیب جوانان به ازدواج باشد. ترویج نگاه منطقی و سادهزیستانه به امر ازدواج میتواند نقش مهمی در کاهش سن ازدواج و تسهیل تشکیل خانواده داشته باشد.
راهکارهای دولت برای بالا بردن آمار ازدواج و کاهش مشکلات
دولت برای تشویق ازدواج و کاهش مشکلات جوانان اقداماتی انجام داده است. نخستین اقدام دولت اعطای وام ازدواج است. در سال ۱۴۰۴ هر یک از زوجین میتوانستند تا ۳۰۰ میلیون تومان وام ازدواج دریافت کنند که برای آقایان زیر ۲۵ سال و خانمهای زیر ۲۳ سال، این مبلغ تا ۳۵۰ میلیون تومان افزایش یافت. اقدام دوم دولت، تسهیلات مسکن و خرید کالا است. یکی از این موارد اعطای بستههای حمایتی مانند بسته ۳۰۰ میلیونی خرید اقلام ضروری زندگی با اقساط ۳۶ ماهه و با حداقل سود است. در قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت نیز طرحهای تشویقی در حمایت از ازدواج جوانان قید شده است.
بیدخام عنوان کرد: دولت حمایتهایی را برای زوجهای جوان در نظر گرفته است. پرداخت تسهیلات ازدواج، وام خرید لوازم خانگی و جهیزیه، وام فرزندآوری و همچنین برگزاری دورههای مشاوره و آموزش پیش از ازدواج از جمله این حمایتهاست که میتواند بخشی از مشکلات جوانان را کاهش دهد. البته استمرار و تقویت این حمایتها بهویژه برای اقشار کمدرآمد از اهمیت زیادی برخوردار است.
میری طایفهفرد نیز خاطرنشان کرد: ما نیازمند نگاه درست به مشاغل خانگی هستیم، این مشاغل ساده بهراحتی مانع از بیکاری قشر بزرگی از جامعه میشود، چرا که بیکاری یکی از علل عدم ازدواج جوانان است.
وی ادامه داد: بحث تخصصگرایی نیز بسیار حائز اهمیت است و بر پایه آن هر کس با توانایی خاص خود میتواند شغل مورد نظرش را داشته باشد، این امر از بزرگترین راههای تسهیلگری ازدواج است.
به گزارش ایسنا، ازدواج سنت پیامبران و مایه آرامش و برکت است. اسلام بهشدت بر آن تأکید کرده و طلاق را نکوهش میکند. اما متأسفانه موانع اقتصادی، فرهنگی و سختگیریهای بیجا، مسیر ازدواج را برای جوانان دشوار کرده است. دولت نیز با ارائه تسهیلات و برنامههای حمایتی تلاش دارد تا این مسیر را هموارتر سازد. امید است با همکاری خانوادهها، جوانان و مسئولان، سنت حسنه ازدواج آسان و پایدار در جامعه احیا شود.
انتهای پیام
