محمد پذیرا در گفتوگو با ایسنا با اشاره به نگرانیهای مطرح شده با اشاره به هانتاویروس و نقش جوندگان شهری در انتقال بیماریها، اظهار کرد: سه گونه رایج از جوندگان شامل موش خانگی، موش سقف یا موش سیاه و موش فاضلاب یا موش قهوهای، در تمامی شهرهای جهان و از جمله در محیطهای شهری ایران حضور دارند و به عنوان مخازن بالقوه برخی بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان شناخته میشوند. این جوندگان میتوانند در انتقال و انتشار برخی بیماریهای عفونی نقش داشته باشند و تاکنون حدود ۴۰ بیماری قابل انتقال از جوندگان به انسان شناسایی شده است که از جمله آنها میتوان به لپتوسپیروز، طاعون، سالمونلوز، تولارمی، تیفوس، تبهای هموراژیک، تب لاسا، ابولا، توکسوپلاسموز، لیشمانیوز و انواع هانتاویروس اشاره کرد.
وی ادامه داد: با این حال، ناقل اصلی هانتاویروس ریوی یا HPS، گونهای به نام موش آهویی یا موش پا سفید است که با موشهای شهری رایج تفاوت دارد و عمدتاً در زیستگاههای طبیعی خاص مشاهده میشود. بنابراین نباید هرگونه مشاهده موش شهری را به صورت مستقیم با بروز هانتاویروس ریوی مرتبط دانست. خطر انتقال هانتاویروس از طریق جوندگان شهری در کشور، یک خطر بالقوه اما کنترلشده محسوب میشود و تاکنون اپیدمی گسترده و نگرانکنندهای که مستقیماً به موش نروژی و هانتاویروس ریوی مرتبط باشد، در کشور گزارش نشده است.
رئیس اداره محیط زیست، سلامت و ایمنی شهرداری مشهد خاطرنشان کرد: رعایت اصول بهداشت محیط، مدیریت صحیح پسماندهای شهری و کاهش منابع غذایی در دسترس جوندگان، مهمترین اقدامات پیشگیرانه در کنترل بیماریهای مشترک بین انسان و حیوانات به شمار میرود و تمامی دستگاههای مسئول در حوزه بهداشت و مدیریت شهری، اقدامات نظارتی و کنترلی لازم را در این زمینه دنبال میکنند. وجود حداقلی جمعیت جوندگان در تمامی کلانشهرهای دنیا از جمله نیویورک، پاریس و استانبول یک پدیده طبیعی در اکوسیستمهای انسانی محسوب میشود و مشهد نیز از این قاعده مستثنی نیست.
پذیرا افزود: خوشبختانه به دلیل اجرای برنامههای ساختاریافته و مستمر در حوزه کنترل جوندگان، وضعیت مشهد به هیچ عنوان بحرانی نیست و آمارها نشان میدهد که تعداد کانونهای فعال جوندگان از حدود ۶۰ کانون در سال ۱۳۹۶ به تنها هشت کانون در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است که نشاندهنده اثربخشی اقدامات مدیریت شهری در این حوزه است.
وی با بیان اینکه دسترسی به آب، غذا و پناهگاه سه عامل اصلی افزایش جمعیت جوندگان در شهرها است، اظهار کرد: موشها به دلیل تحرک بالا نیاز زیادی به آب و غذا دارند و هر موش شهری در شبانهروز به حدود ۲۵ تا ۳۰ گرم غذای خشک و حدود ۳۰ میلیلیتر آب نیاز دارد. همچنین این جوندگان همهچیزخوار هستند و توانایی بالایی در سازگاری با شرایط مختلف دارند، به همین دلیل هرجا پسماند غذایی، آب و محل امن برای لانهسازی وجود داشته باشد، امکان شکلگیری کانونهای فعال جوندگان نیز فراهم میشود.
رئیس اداره محیط زیست، سلامت و ایمنی شهرداری مشهد، اضافه کرد: پسماندهای غذایی رهاشده در سطح شهر یکی از مهمترین عوامل افزایش جمعیت موشها است و حتی در شرایط کمبود غذا نیز این جوندگان میتوانند از منابع جایگزین مانند ریشه گیاهان، دانهها، مواد آلی و سایر موجودات تغذیه کنند و در برخی شرایط رفتارهایی مانند همنوعخواری نیز در میان آنها مشاهده میشود.
پذیرا به نقش برخی پروژههای عمرانی در جابهجایی جوندگان اشاره و اظهار: گودبرداریهای عمرانی به دلیل تخریب لانههای زیرزمینی میتواند به صورت موقت موجب پراکندگی جوندگان در محدودههای شهری شود. همچنین وجود برخی زیرساختهای قدیمی فاضلاب در بافتهای فرسوده و تخلیه غیراصولی فاضلاب در معابر، از دیگر عوامل موثر در افزایش جمعیت این جوندگان است.
وی با تاکید بر نقش شهروندان در کنترل جمعیت جوندگان، تصریح کرد: مدیریت جمعیت موشهای شهری صرفاً وابسته به طعمهگذاری و مبارزه شیمیایی نیست، بلکه بیش از هر چیز به اصلاح رفتارهای محیطی و مشارکت شهروندان وابسته است. همچنین برخی رفتارها مانند غذارسانی به گربهها در سطح شهر یا دانهپاشی برای کبوتران و پرندگان، ناخواسته موجب تامین منابع غذایی جوندگان و افزایش جمعیت آنها میشود.
رئیس اداره محیط زیست، سلامت و ایمنی شهرداری مشهد، اضافه کرد: موشها در جایی ماندگار میشوند که منابع غذایی و پناهگاه مناسب در اختیار داشته باشند، بنابراین هر زمان دسترسی آنها به پسماند غذایی محدود و پناهگاههای امنشان حذف شود، جمعیت جوندگان نیز به شکل طبیعی و بدون نیاز به اقدامات تهاجمی کاهش خواهد یافت.
انتهای پیام
