محمدجواد حسین زاده سلجوقی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه بر اساس آموزههای دینی و تاریخی، علم همواره منشأ قدرت و سلطه بر مقدرات خویش بوده است، اظهار کرد: همانگونه که در کلام معصومین بر پیشتازی علمی تاکید شده، هر جامعهای که به زیور دانش مجهز شود، میتواند از قید وابستگی رها شده و مسیر پیشرفت را با استقلال طی کند. نگاه ما به مقوله علم، صرفاً جنبه فرهنگی ندارد، بلکه دانش را زیربنای اصلی برای زندگی بهتر و ابزاری برای جلوگیری از تسلط بیگانگان بر منابع و فرهنگ خود میدانیم.
وی با تاکید بر اینکه تجربه جنگ تحمیلی اخیر به وضوح ثابت کرد که آنچه مانع از موفقیت دشمنان در تسلط بر این سرزمین شد، زیرساختهای علمی و دانش بومی ما بود، افزود: دشمن با وجود ترور دانشمندان و حملات گسترده، نتوانست بر اراده علمی ملت فایق آید. در واقع، ما با یک مدیریت پیچیده و میراثی ارزشمند از رهبر شهید انقلاب، توانستیم دفاعی نرمافزاری را در مقابل حملات سختافزاری دشمن سامان دهیم که فراتر از پیشبینیهای جهانی بود و استقامت ملی را دوچندان کرد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی با اشاره به اینکه شهادت نخبگان و رهبران علمی نه تنها خللی در مسیر پیشرفت ایجاد نکرد، بلکه به یک فرهنگ بالنده در کشور تبدیل شد که رشد سریعتر دانش را در پی داشت، تصریح کرد: بازسازیهای شگفتانگیز در مدت کوتاه پس از بحران، نشاندهنده جایگاه رفیع علم در نزد ملت ماست. امروز ما از مرحله تولید دانش محض عبور کرده و به توانمندی کاربردیسازی علم دست یافتهایم؛ به طوری که علیرغم تمامی تحریمها، جایگاه علمی کشور در سطح بینالمللی تعریف و تثبیت شده است.
حسین زاده با تاکید بر اینکه در شرایط کنونی، ضرورت دارد که نظام آموزش عالی به سمت یادگیری تطبیقی مبتنی بر هوش مصنوعی حرکت کند، گفت: این مدل آموزشی برخلاف شیوههای سنتی، سیستمی پویاست که توانایی تغییر رفتار و بهبود عملکرد را بر اساس دادههای جدید و بدون نیاز به برنامهریزی مجدد دارد. پیوند میان یادگیری تطبیقی و فناوریهای نوین، کلید اصلی ما برای اصلاح رفتارهای آموزشی و ارتقای سطح کیفی دانشگاه در دوران پس از بحران خواهد بود.
وی افزود: تفاوت بنیادین میان آموزش سنتی و یادگیری تطبیقی در عنصر پیوستگی نهفته است، در حالی که روشهای سنتی معمولاً بر پایههای ثابت و تغییرناپذیر بنا شدهاند، یادگیری تطبیقی به صورت پویا و مستمر همگام با نیاز دانشجو تحول مییابد. اکنون که آموزش مجازی به یک واقعیت انکارناپذیر تبدیل شده است، باید با بررسی دقیق نقاط ضعف و قوت این بستر، از فضای موجود برای اتصال دادههای پراکنده و تبدیل تهدیدها به فرصتهای نوین آموزشی استفاده کنیم.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی خاطرنشان کرد: یکی از ارکان اصلی یادگیری مدرن، یادگیری تقویتی است که در آن فرد بر اساس بازخوردها، پاداشها و چالشهای محیطی، رفتار آموزشی خود را تطبیق میدهد. در این مسیر، حضور چهرههای تحلیلگر و متخصص در حوزه زیستبوم فناوری، غنای بیشتری به مباحث میبخشد. هدف ما این است که با بهرهگیری از استعدادهای متنوع نخبگان در حوزههای مختلف، جریانی پویا از نقد و تحلیل را در بستر دانشگاه جاری سازیم.
حسین زاده با بیان اینکه اگرچه ما در حوزههای تخصصی به نتایج کاربردی خوبی رسیدهایم، اما این میزان پیشرفت کافی نیست، تصریح کرد: ضرورت امروز ما، بازتعریف نقش آموزش عالی و شیوه یادگیری است. یادگیری تطبیقی مبتنی بر هوش مصنوعی یا همان نظام آداپتیو، سیستم را قادر میسازد تا بدون نیاز به برنامهریزی مجدد و تنها بر اساس تعاملات جدید، عملکرد خود را ارتقا دهد و بر اساس دادههای واقعی، خروجیهای آموزشی را بهینهسازی کند.
گسست تعاملی میان استاد و دانشجو، یکی از چالشهای اساسی سیستم آموزشی فعلی
وی ادامه داد: گسست تعاملی میان استاد و دانشجو، یکی از چالشهای اساسی سیستم آموزشی فعلی است. ما برای حل این مسئله نیازمند نظامی هستیم که بر بستر آموزش آنلاین، تعاملات منجر به یادگیری را تقویت کند. با بهروزرسانی مداوم محتوا و استفاده از الگوریتمهای هوشمند، میتوانیم خلأهای موجود در ارتباطات آموزشی را پوشش داده و محیطی فراهم آوریم که در آن دانش نه به صورت یکسویه، بلکه در یک فرآیند زنده و آنلاین تولید و منتقل شود.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی با بیان اینکه یکی از شروط اساسی در تحول نظام آموزشی، بهرهگیری از یادگیری تقویتی است، تاکید کرد: در فضای مجازی فعلی، ما نباید تنها به آمارهای کمی مانند تعداد کلاسها یا ساعات حضور دانشجو بسنده کنیم؛ بلکه باید با تحلیل بازخوردهای محیطی، نقاط قوت را تقویت و ضعفها را اصلاح کنیم. هدف اصلی این است که دانش قبلی به حوزههای جدید منتقل شود؛ مشابه الگوریتمهای هوشمندی که در فروشگاههای زنجیرهای یا سیستمهای بانکی برای پیشبینی رفتار مشتری و تشخیص خطا استفاده میشوند، در آموزش نیز باید از سوابق تحصیلی برای هدایت دقیقتر دانشجو بهره برد.
وی خاطرنشان کرد: البته در مسیر استفاده از هوش مصنوعی با چالشهایی نظیر فراموشی ناگهانی نیز مواجه هستیم. سیستمهای هوشمند گاهی در هنگام یادگیری مفاهیم جدید، دادههای بنیادین گذشته را نادیده میگیرند. برای مثال، در آموزش ریاضی، هوش مصنوعی نباید چنان غرق در تدریس مبحث مشتق شود که پیشنیازهای حیاتی مانند حد را از یاد ببرد.
حسین زاده سلجوقی با بیان اینکه بزرگترین شاخصه هوشمندی در آموزش عالی، تطابق با محیط است، تصریح کرد: همانگونه که در زیستشناسی، بقای موجودات نه صرفاً بر پایه توانایی فیزیکی، بلکه بر اساس قدرت تطبیق با شرایط پیرامونی تعریف میشود، نظام آموزشی ما نیز باید بتواند خود را با نیازهای متغیر جامعه و تکنولوژی وفق دهد. تصمیمگیری هوشمند در سطح کلان، مکمل یادگیری تطبیقی است و میتواند فضای بهینهای را برای گسترش علم در کشور فراهم آورد که در آن، یادگیری بر اساس تفاوتهای فردی تعریف میشود.
وی افزود: محور اصلی هوشمندسازی، «شخصیسازی آموزش» است. از آنجا که دانشجویان از نظر سطح دانش، استعداد و انگیزه با یکدیگر متفاوت هستند، هوش مصنوعی این امکان را فراهم میکند که محتوای آموزشی برای هر فرد به صورت اختصاصی طراحی شود. تحقق این هدف مستلزم بازنگری در خطمشیهای کلان و تقویت زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری است. ما باید با رفع مشکلاتی نظیر ناپایداری شبکه و پهنای باند، فرآیندهای پشتیبانی را به گونهای اصلاح کنیم که بستر برای یک جهش علمی همهجانبه مهیا شود.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی با اشاره به اینکه در حوزه راهبری کلان و حکمرانی آموزشی، کلیدیترین توانمندی، قدرت پیشبینی آینده است، خاطرنشان کرد: برای دستیابی به این مهم، سیاستگذاریها باید از شکل سنتی خارج شده و بر مبنای تصمیمگیری مبتنی بر داده استوار شوند. ما با زنجیرهای از داده، اطلاعات و دانش روبرو هستیم؛ وظیفه اصلی ما این است که دادههای خام را به اطلاعات پردازش شده و سپس به دانش کاربردی تبدیل کنیم. مطالعات انجام شده در دانشگاههای برتر کشور نشان میدهد که تکیه بر مدلهای تحلیلی، بسیار دقیقتر از نظرسنجیهای معمول عمل کرده و امکان ترسیم دقیق آینده را فراهم میآورد.
وی تاکید کرد: یکی از چالشهای اساسی در این مسیر، ضرورت توانمندسازی اساتید است. صرف داشتن مدرک دکتری یا نگارش مقاله برای تدریس در عصر جدید کافی نیست. اساتید ما باید به مهارتهای ارتباطی نوین و ابزارهای هوش مصنوعی مجهز شوند تا بتوانند با نسل جدید دانشجویان ارتباطی دوطرفه و سازنده برقرار کنند. در کنار این توانمندسازی، باید زیرساختهای امن ایجاد شده و روشهای آموزش تعاملی با فناوریهای روز از جمله هوش مصنوعی تطبیق یابد تا فرآیندهای آموزشی از پیچیدگیهای غیرضروری رها شده و تسهیل شوند.
حسین زاده با تاکید بر اینکه حجم زیاد دادهها بدون تحلیل درست، منجر به پدیده غرقشدگی و ایجاد ابهام در ذهن دانشجو میشود، اظهار کرد: نسل جوان امروز با انبوهی از دادهها سر و کار دارد، اما لزوماً این دادهها به دانش تبدیل نمیشوند. این خلأ میتواند منجر به ناهنجاریهای اجتماعی و سردرگمی در تحلیل واقعیتها شود. بنابراین، هوشمندسازی تصمیمات در آموزش عالی باید به گونهای باشد که کیفیت دانش را ارتقا داده و به دانشجو قدرت تحلیل و انتخاب آگاهانه ببخشد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی با اشاره به اینکه در نهایت، برای رسیدن به یک نظام تصمیمگیری هوشمند، توجه به دو محور اخلاق فناوری و توانمندسازی نیروی انسانی الزامی است، گفت: ما باید فرآیندهای پشتیبانی را بهبود بخشیده و با بازنگری در خطمشیهای کلان، فضایی را فراهم کنیم که در آن یادگیری تطبیقی و شخصیسازی شده، نه یک انتخاب، بلکه پایه اصلی نظام آموزشی باشد. تنها در این صورت است که میتوانیم مدعی حکمرانی هوشمند در عرصه علم و فناوری باشیم و دانشجویانی متخصص و تحلیلگر به جامعه تحویل دهیم.
وی گفت: تحولات سریع در دنیای دانش، بازتعریف نقش اساتید را به یک ضرورت اجتنابناپذیر تبدیل کرده است. استاد امروز باید از جایگاه سنتی خود عبور کرده و به یک مربی و راهنمای مهارتی تبدیل شود. متاسفانه در بسیاری از موارد، ساختارهای موجود مانع از بروز توانمندیهای نوین اساتید شده است. برای دستیابی به یک نظام آموزشی پویا، اساتید باید بتوانند مهارتهای خود را همگام با فناوریهای روز ارتقا داده و در تعاملات خود با دانشجویان، از روشهای خلاقانه و مهارتمحور بهره بگیرند.
رعایت «اخلاق فناوری» یکی از حساسترین مرزهای حرفهای است
حسین زاده با بیان اینکه در فرآیند تعامل با دانشجویان، رعایت «اخلاق فناوری» یکی از حساسترین مرزهای حرفهای است، خاطرنشان کرد: اگرچه هوشمندسازی و یادگیری تطبیقی به ما این امکان را میدهد که آموزش را بر اساس تفاوتهای فردی شخصیسازی کنیم، اما این موضوع هرگز نباید منجر به ورود به حریم خصوصی افراد شود. ما وظیفه داریم مرز میان استفاده از دادههای آموزشی و دستاندازی به حیطه شخصی دانشجویان را به دقت حفظ کرده و از اطلاعات آنها صیانت کنیم.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی با اشاره به اینکه شخصیسازی یادگیری به این معناست که استاد از علایق و توانمندیهای دانشجو برای بهبود فرایند آموزش آگاه باشد، تصریح کرد: اما این آگاهی نباید ابزاری برای قضاوت یا مداخله در امور غیرآموزشی قرار گیرد. استاد به عنوان یک مربی اخلاقمدار، حق ندارد علایق شخصی دانشجویان را در حوزههای غیرمرتبط بازنشر داده یا از آنها سوءاستفاده کند. اخلاق حرفهای حکم میکند که دانش کسب شده از دادههای هوشمند، تنها در مسیر ارتقای علمی و توانمندسازی مهارتی دانشجو به کار گرفته شود.
وی با بیان اینکه در نهایت، توازن میان تکنولوژی و اخلاق زیربنای موفقیت در دانشگاههای نسل جدید است، تصریح کرد: ما باید اساتیدی را پرورش دهیم که علاوه بر تسلط بر علوم تخصصی، در حوزه روانشناسی ارتباطات و اخلاق نوین نیز سرآمد باشند. تنها با رعایت این اصول است که میتوان محیطی امن و سرشار از اعتماد برای یادگیری فراهم آورد؛ محیطی که در آن تکنولوژی نه یک ابزار نظارتی، بلکه بالی برای پرواز استعدادهای فردی در بستر ارزشهای انسانی و حرفهای باشد.
حسین زاده افزود: ریشه بسیاری از مشکلات کشور از جمله بیکاری 40درصدی فارغالتحصیلان را باید در گسست میان آموزش و بازار کار جستجو کرد. آمارها نشان میدهد بیش از 60درصد شاغلان در حوزههایی غیر از تخصص تحصیلی خود فعالیت میکنند که این به معنای اتلاف منابع و استعدادهای جوانی است. اگر یادگیری به صورت موثر و بر پایه علاقه و مهارت انجام میشد، امروز شاهد این رابطه علت و معلولی میان تحصیل و اشتغال نبودیم.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی با تاکید بر اینکه برای حل این چالش، باید سه سطح زیربنایی را به صورت همزمان متحول کنیم، تصریح کرد: در سطح نخست، دانشجو باید مسیر یادگیری خود را از طریق سامانههای هوشمند شخصیسازی کند. در سطح دوم، نقش استاد باید از یک سخنران صرف به یک مربی یا کوچ تغییر یابد تا مهارتآموزی جایگزین حافظهمحوری شود. در سطح سوم نیز نظام آموزش عالی موظف است با آیندهپژوهی، سرفصلهای درسی را با نیازهای متغیر بازار کار تطبیق دهد.
وی با اشاره به اینکه تفاوت کلیدی میان یک استاد سنتی و یک مربی مدرن در عنصر تعامل نهفته است، اضافه کرد: سخنران ممکن است اقیانوسی از دانش باشد اما به دلیل فقدان دیالوگ و بازخورد، در انتقال مفاهیم ناتوان بماند. مربی برخلاف سخنران، تنها به دنبال انتقال اطلاعات نیست بلکه با برقراری ارتباط دوطرفه، به دانشجو در مسیر کشف و کاربرد دانش کمک میکند. بدون این تعامل، حتی عالیترین سطوح علمی نیز نمیتواند منجر به تربیت نیروی متخصص شود.
حسین زاده با اشاره به اینکه در تقسیمبندی ماموریتهای آموزشی در سطح جهان و ایران، دانشگاهها را میتوان به سه دسته اصلی تقسیم کرد، گفت: دسته نخست بر گسترش مرزهای دانش تمرکز دارند و دسته دوم آموزش را با هدف ارتقای سطح عمومی دانش و مدارج تحصیلی دنبال میکنند. اما رسالت دانشگاه جامع علمی کاربردی در لایه سوم یعنی آموزش برای اشتغال تعریف شده است. هدف ما ارائه آموزشهایی است که یا مستقیماً به ایجاد شغل منجر شود و یا بهرهوری و کارآمدی فرد را در شغل فعلیاش ارتقا بخشد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی تاکید کرد: فارغ از نوع ماموریت دانشگاه، هدف غایی کل نظام آموزش عالی باید تربیت شهروند خوب باشد. آموزش واقعی آنجاست که منجر به تغییر رفتار محسوس در فرد شود. اگر فردی به بالاترین مدارج علمی برسد اما در رعایت مقررات اجتماعی و حقوق دیگران ناتوان باشد، فرآیند آموزش شکست خورده است. بنابراین، علم باید به گونهای در رفتار فرد تجلی یابد که خروجی آن، شهروندی قانونمدار و مسئولیتپذیر برای جامعه باشد.
وی افزود: به عنوان مسئول تدوین برنامه راهبردی دانشگاه، بر این باورم که مزیت رقابتی ما در تمرکز بر مهارتافزایی نهفته است. در حالی که نظامهای آموزشی سنتی ممکن است با بازار کار فاصله داشته باشند، ما در دانشگاه جامع علمی کاربردی تلاش میکنیم سرفصلهای آموزشی را با نیازهای واقعی صنوف و صنایع تطبیق دهیم. این نگاه راهبردی، دانشجو را نه برای کسب یک مدرک تشریفاتی، بلکه برای حضور مقتدرانه در بازار کار آینده که تحت تاثیر فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی است، آماده میکند.
حسین زاده با بیان اینکه در نظام آموزشی ما، استاد تنها یک انتقالدهنده اطلاعات نیست، بلکه مانند یک مربی در کنار دانشجو قرار میگیرد تا مسئولیت موفقیت یا شکست مهارتی او را بپذیرد، گفت: این تعامل دوطرفه و پذیرش مسئولیت در قبال آینده شغلی دانشجو، همان تفاوت معناداری است که ما را در میان سایر مراکز آموزش عالی متمایز میکند. ما به دنبال آن هستیم که با هوشمندسازی تصمیمات و بهروزرسانی مستمر برنامهها، فاصله میان کلاس درس و محیط کار را به حداقل برسانیم.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی تصریح کرد: هدف اصلی دانشگاههای مهارتی، ارتقای وضعیت اشتغال در کشور است؛ به این معنا که فارغالتحصیل ما یا باید شغل جدیدی پیدا کند و یا در شغل فعلی خود به بهرهوری بالاتری برسد. برای تحقق این هدف، ساختار درسی ما به گونهای طراحی شده است که حداقل ۷۵ درصد آموزشها جنبه عملی داشته باشد. نکته مهم اینجاست که هیچ دورهای بدون نیازسنجی دقیق بازار کار برگزار نمیشود؛ یعنی اگر دورهای در یک مقطع مجوز صدور میگیرد، تمدید آن در دورههای بعد منوط به اثبات نیاز مجدد جامعه و صنعت به آن تخصص است.
پدیده بیش آموزی یکی از بزرگترین آسیبهای نظام آموزشی
وی با اشاره به اینکه یکی از وجوه تمایز ما، جلوگیری از پدیدههای بیشآموزی و کمآموزی است، اظهار کرد: ما حسابداری یا مکانیک را به صورت عام تدریس نمیکنیم، بلکه بر تخصصهای دقیق مانند حسابداری مالیاتی یا مکانیک خودرو تمرکز داریم تا دانشجو دقیقاً محتوایی را بیاموزد که در محیط کار به آن نیاز دارد. همچنین، دانشگاه علمی کاربردی باری بر دوش دولت نیست؛ چراکه ما از زیرساختهای بخش خصوصی و کارخانجات برای آموزش استفاده میکنیم و محیط یادگیری دانشجو، همان محیط واقعی کار و تولید است.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی افزود: در حوزه مدرسان نیز، معیار ما صرفاً عضویت در هیئت علمی نیست. ما به دنبال افراد خبره و صاحبنظر هستیم. در فراخوانهای جذب، علاوه بر حداقل مدرک تحصیلی، داشتن سابقه کار اجرایی (حداقل ۳ سال پس از فراغت از تحصیل) الزامی است. فرآیند انتخاب مدرسان بسیار سختگیرانه است و داوطلبان پس از کسب امتیازات پژوهشی و تجربی، باید در مصاحبههای تخصصی با حضور نخبگان نمره قبولی کسب کنند تا کد تدریس به آنها تعلق گیرد.
حسین زاده خاطرنشان کرد: ساختار ما به شدت انعطافپذیر است. مدرسین ما رابطه استخدامی و رسمی ندارند و این یک مزیت بزرگ برای حفظ کیفیت است. برخلاف نظامهای دولتی و کارمندی که در آنها حذف یک نیروی ناکارآمد بسیار دشوار است، در سیستم ما اگر مدرسی نمره ارزشیابی پایینی کسب کند یا نتواند خود را با دانش روز تطبیق دهد، به راحتی از چرخه تدریس حذف شده و نیروی تازهنفس و توانمند جایگزین او میشود. این گردش نخبگان و سیستم ورودی و خروجی پویا، همان چیزی است که باعث رشد و ماندگاری کیفیت در نظام آموزش مهارتی میشود. در واقع، سیستم آموزشی نباید مانند یک ساختار صلب دولتی عمل کند، بلکه باید مانند یک موجود زنده، قدرت پالایش و بازسازی خود را داشته باشد.
وی ادامه داد: یکی از چالشهای بنیادین در نظام اداری و اجرایی کشور، فرهنگ استخدام مادامالعمر است. واقعیت این است که در دنیای امروز، قراردادهای کاری باید بر اساس تخصص و نیاز روز منعطف باشند. البته تحقق این پویایی مستلزم تقویت نظام تامین اجتماعی است؛ به این معنا که اگر فردی شغل خود را از دست داد، سیستم حمایتی نه تنها حقوق او را تامین کند، بلکه بخشی از منابع صندوقهای بازنشستگی و بیمه را صرف مهارتآموزی مجدد وی نماید. هنر ما باید این باشد که فرد بیکار شده را با آموزشهای جایگزین، برای ورود به حوزههای نوین شغلی و کارآفرینی آماده کنیم.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی با بیان اینکه امروز بسیاری از مشاغل به سمت خویشفرمایی حرکت کردهاند، تصریح کرد: تجربه نشان داده است که حتی یک آموزش هدفمند در قالب فعالیتهای کانونهای کارآفرینی، میتواند نگاه یک دانشجو یا فرد جویای کار را به بازار تغییر دهد. بسیاری از افراد حاضرند برای یادگیری مهارتی که منجر به درآمدزایی مستقل شود، هزینه کنند؛ مشروط بر اینکه بدانند آن مهارت دقیقا همان قطعه گمشده پازل اشتغال آنهاست. در این مسیر، مشاغل آنلاین و مجازی بستری فوقالعاده فراهم کردهاند که باید از آنها به بهترین شکل بهره برد.
هوش مصنوعی به ما امکان میدهد یادگیری را شخصیسازی کنیم
حسین زاده با تاکید بر پیوند میان یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی و تصمیمگیری هوشمند در آموزش عالی افزود: هوش مصنوعی به ما امکان میدهد یادگیری را شخصیسازی کنیم و تصمیمگیری هوشمند به ما دیکته میکند که سرفصلهای درسی باید به صورت مداوم با نیازهای بازار تطبیق یابند. اگر این رابطه علت و معلولی برقرار شود، مشکل اشتغال کشور تا حد زیادی مرتفع خواهد شد.
وی با اشاره به اینکه سیستم آموزشی ما باید چابک و زنده باشد، خاطرنشان کرد: روشهای سنتی به دلیل رخوت و کندی، معمولاً زمانی دانشجو را فارغالتحصیل میکنند که دانش او منسوخ شده است. امروزه در دنیا، آموزشهای کوتاهمدت به عنوان مکمل یا حتی جایگزین دورههای طولانی مقطعدار مطرح شدهاند. این آموزشها خلاء میان تغییرات سریع تکنولوژی و سرفصلهای ثابت دانشگاهی را پر میکنند. ما ناگزیر به تغییر هستیم؛ چراکه سیستمهای ایستا در برابر طوفان تغییرات فناوری دوام نخواهند آورد و تنها با رویکردی مهارتی و هوشمند میتوان پویایی دانش و اشتغال را تضمین کرد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی اظهار کرد: در دنیای امروز، موفقیت شغلی در گرو ایجاد توازن میان دانش پایه ماندگار و مهارتهای تخصصی روز است. یک متخصص، به عنوان مثال در حوزه کامپیوتر یا هوانوردی، ابتدا باید بر علوم پایه رشته خود مسلط باشد، اما برای بقا در بازار کار چابک امروز، ناگزیر است مهارتهای خاص و نرمافزارهای بهروز را به صورت مستمر فرا بگیرد. این آموزشهای کوتاهمدت، در واقع مکملهای ضروری هستند که از منسوخ شدن تخصص افراد جلوگیری میکنند.
حسین زاده با اشاره به اینکه یکی از بزرگترین آسیبهای نظام آموزشی فعلی، پدیده بیشآموزی (Over-education) است، بیان کرد: ما حجم عظیمی از اطلاعات را به دانشجویان منتقل میکنیم که در هیچ کجای مسیر شغلی و زندگی آنها به کار نمیآید. این مسئله تنها یک چالش آموزشی نیست، بلکه یک ضرر اقتصادی و انسانی کلان است؛ چراکه ارزشمندترین دارایی ما یعنی زمان و عمر جوانان و همچنین بودجههای ملی صرف کلاسها، کارگاهها و آزمایشگاههایی میشود که خروجی مفیدی ندارند.
وی با تاکید بر اینکه هوشمندسازی تصمیمات در آموزش عالی باید به گونهای باشد که با آگاهیبخشی به دانشجو، او را از مسیرهای فرسایشی و غیرضروری دور کرده و مستقیماً به سمت نیازهای واقعی سوق دهد، خاطرنشان کرد: نکته کلیدی دیگر در پیشبینی آینده، نگاه به گذشته به عنوان چراغ راه است. یادگیری تطبیقی و تصمیمگیری هوشمند بدون تحلیل عملکرد گذشته دانشجو، کیفیت تدریس اساتید و روندهای پیشین بازار کار امکانپذیر نیست. ما نباید در مواجهه با فناوریهای نوین دچار شتابزدگی شده و تجربیات گذشته را به کلی کنار بگذاریم. یادگیری موثر زمانی اتفاق میافتد که در سه ساحت گذشته، حال و آینده تداوم داشته باشد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی افزود: رسالت ما در دانشگاههای مهارتی این است که با حذف زواید آموزشی و تمرکز بر مهارتهای اشتغالآفرین، از هدررفت منابع جلوگیری کنیم. نظام آموزشی باید چنان شفاف و هوشمند عمل کند که هر واحد درسی، گامی واقعی به سوی توانمندسازی شهروندان باشد. تنها در این صورت است که میتوانیم ادعا کنیم آموزش ما منجر به تغییر رفتار مثبت، رشد اقتصادی و تربیت شهروندانی آگاه شده است که برای تکتک لحظات عمر و سرمایههای کشور خود ارزش قائل هستند.
انتهای پیام
