بنای تاریخی «سلمان» که در دروازه ورودی جنوب بابل و در مسیرهای ارتباطی حیاتی با آمل و فیروزکوه قرار دارد، نه تنها یک ساختمان تاریخی، بلکه شاهدی بر دورانهای مختلف این دیار است.
از روزگاری که بهعنوان تجارتخانه روسها در دوران جنگ جهانی دوم فعال بود، تا زمانی که در دوره پهلوی دوم بهعنوان مهد کودک به جامعه خدمت میکرد، این بنا همواره نقشی پررنگ در تاریخ بابل ایفا کرده است.
اما امروز، این اثر که طبق اسناد جزو املاک سازمان بهزیستی است، گویی به فراموشی سپرده شده و در میان بروکراسی اداری و عدم اولویتدهی مسئولان، رو به زوال میرود.
احداث این بنا در اوایل حکومت پهلوی اول و قرار گرفتن آن در حوالی پل تاریخی «محمدحسنخان»، بر اهمیت فرهنگی و تاریخی آن افزوده است.
با این حال، عبور جاده قدیم بابل به آمل از کنار آن، به جای آنکه عاملی برای توجه بیشتر به بنا باشد، خطر تخریب و بیتوجهی را افزایش داده است.
اینکه چرا یک بنا با چنین پیشینه و موقعیت استراتژیکی، سالهاست در بلاتکلیفی به سر میبرد و چرا تلاشهای دلسوزان تا این حد با کندی و عدم قاطعیت مسئولان مواجه میشود، پرسشی است که جامعه فرهنگی و مردم بابل خواهان پاسخی روشن برای آن هستند.
بنای تاریخی «مهدکودک سلمان» که در دوره پهلوی اول احداث شده، در سال ۱۳۷۸ با شماره ۲۳۵۲ به ثبت ملی رسیده در آستانه تخریب کامل قرار دارد.
تخریب دیوار این بنای میراثی به بهانه تعریض جاده، راه را برای حضور بزهکاران باز کرده و منجر به سرقت کفپوشهای چوبی و سایر بخشهای ارزشمند آن شده است.
اخیراً دیوارهای این بنا با هدف تعریض جاده تخریب شده و این اقدام، حفاظ بنا را از بین برده است.
نبود حفاظ باعث شده تا معتادان متجاهر به راحتی در بنا حضور یافته و اقدام به سرقت ستونهای چوبی، درب و پنجرهها و حتی آهن بکار رفته در بنا کنند.
با وجود توافق برای تهاتر ملک و واگذاری آن به شهرداری جهت مرمت، تاکنون اقدام مؤثری صورت نگرفته و بنا در بلاتکلیفی به سر میبرد.
این بنای دو طبقه با پلان چهار ضلعی، دارای ایوان در نمای جنوبی، شش اتاق در طبقه همکف و پلکانی برای دسترسی به طبقه بالا است.
دوستداران میراث فرهنگی ضمن ابراز نگرانی جدی نسبت به تخریب کامل این بنا، با تهیه و انتشار فیلم و عکس، خواستار اقدام عاجل مسئولان برای نجات این اثر تاریخی شدهاند، مذاکراتی نیز با مسئولان شهری و مدیران بابلی مقیم تهران برای رفع بلاتکلیفی بنا در جریان است.
خبر خروج «خانه سلمان» از مالکیت بهزیستی کذب است
فرماندار بابل در گفتوگو با ایسنا با رد برخی ادعاهای مطرحشده درباره سرقت اخیر بخشهایی از «خانه سلمان»، اعلام کرد: در روزهای اخیر مورد جدیدی در این خصوص گزارش نشده و اقدامی نیز انجام نشده است.
سیدمصطفی میرتبار با اشاره به وضعیت این ساختمان افزود: در همین راستا، شهرداری مجاب شده است که بهجای این ساختمان، یک بنای دیگر را به بهزیستی واگذار کند و همچنین هزینه مرمت و بازسازی آن را بر عهده بگیرد تا بنا به شکل اولیه خود بازگردد.
وی با تأکید بر اینکه خروج این ساختمان از ید مالکیت بهزیستی صحت ندارد، توضیح داد: طی صورتجلسه انجامشده، این ساختمان از مالکیت بهزیستی به شهرداری واگذار و در مقابل، زمین دیگری برای واگذاری به بهزیستی در نظر گرفته شده است.
میرتبار همچنین گفت: زمینی که برای بهزیستی انتخاب میشود، باید ابتدا به تأیید مراجع مربوط برسد تا فرآیند معاوضه نهایی شود که این اقدامات با هدف دفاع از منافع بهزیستی انجام شده است.
فرماندار بابل خاطرنشان کرد: در این مکان قرار است میدان ایجاد شود، اما بنا نیز با نمای قبل حفظ خواهد شد.
رئیس اداره میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی بابل نیز در خصوص وضعیت خانه سلمان در گفتوگو با ایسنا، تصریح کرد: این بنا با وجود ثبت در فهرست آثار ملی، تحت مالکیت اداره بهزیستی است و وضعیت فعلی آن مناسب نیست؛ بنابراین مرمت و حفظ آن ضرورتی جدی دارد.
مهران فلاح همچنین درباره واگذاری بناهای تاریخی به بخش خصوصی اظهار کرد: اداره میراث فرهنگی بابل چهار سال است که ساختمان اداری خود را از طریق صندوق حفظ و احیا به بخش خصوصی واگذار کرده و اکنون مستأجر است تا با سرمایهگذاری انجامشده، بناهای تاریخی آقاجاننسب و نجفی برای مردم حفظ شود که این اقدام در راستای سیاستهای وزارت میراث فرهنگی برای صیانت از بناهای تاریخی صورت گرفته است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بابل با انتقاد از بیتوجهی برخی دستگاههای مالک بناهای تاریخی گفت: متأسفانه برخی دستگاههای دولتی خود را متعهد به مرمت و نگهداری بناهای ثبتشده تحت اختیارشان نمیدانند، در حالی که ماده ۱۳ قانون حفظ و مرمت بناهای تاریخی، تکلیف را بهصراحت مشخص کرده است.
فلاح ادامه داد: بر اساس این ماده، تمامی دستگاههای اجرایی موظفند هزینههای مرمت، احیا و نگهداری بناهای تاریخی در اختیار خود را از محل اعتبارات سالانهشان تأمین کنند.
وی همچنین واگذاری ۲۵ ساله بناهای تاریخی از طریق صندوق حفظ و احیا و با احراز صلاحیت متقاضیان را الگویی موفق برشمرد و گفت: در مورد برخی بناها میتوان با ایجاد شرایط مناسب برای سرمایهگذاران این مسیر را عملیاتی کرد؛ در غیر این صورت نیازمند تخصیص اعتبارات ویژه از سوی نمایندگان مجلس یا تأمین اعتبار در کمیته برنامهریزی خواهیم بود.
فلاح یادآور شد: در هر صورت، مرمت و احیای این بناها زیر نظر کارشناسان معاونت میراث فرهنگی و بهصورت عینبهعین انجام خواهد شد.
وی در پایان تأکید کرد: حفظ مواریث تاریخی پرجمعیتترین شهرستان مازندران با مردمی فرهنگدوست و فهیم، وظیفهای همگانی است و از همه دغدغهمندان این حوزه قدردانی میکنیم.
واگذاری خانه سلمان در سال گذشته انجام شد
معاون پشتیبانی سازمان بهزیستی مازندران نیز در پیگیری این موضوع به ایسنا، گفت: واگذاری خانه سلمان در سال گذشته انجام شده است.
وی گفت: در جریان سفر وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به مازندران، نشستی با حضور نمایندگان مجلس و فرماندار بابل برگزار شد و بر اساس هماهنگیهای انجامشده میان ادارهکل میراث فرهنگی و شهرداری، موضوع این بنا مورد بررسی قرار گرفت.
رجبی اظهار کرد: این بنا در حال حاضر در اختیار میراث فرهنگی و شهرداری قرار دارد و از سوی بهزیستی نیز بر اساس مصوبهای، در فرآیند همان جلسه واگذار شده است.
معاون پشتیبانی سازمان بهزیستی مازندران افزود: اگرچه بهتازگی موافقت نهایی این موضوع اخذ شده، اما فرآیند واگذاری این بنا مربوط به ۶ ماه گذشته است.
وی با اشاره به بازدید وزیر میراث فرهنگی از خانه سلمان تصریح کرد: با توجه به اینکه این بنا در یونسکو ثبت شده، نباید کاربری اداری داشته باشد.
معاون پشتیبانی سازمان بهزیستی مازندران ادامه داد: بر اساس توافقهای انجامشده، فضا از سوی شهرداری بازگشایی شد و مشکل عبور و مرور نیز برطرف شده است؛ اکنون زمان آن رسیده که میراث فرهنگی برای مرمت این بنا اقدام کند.
رایزنی های خبرنگار ایسنا در تماس مکرر درخصوص پاسخ شهرداری بابل درمورد اقدامات شهرداری برای خانه سلمان به نتیجه نرسید.
انتهای پیام
