حمید حبشی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه نظام آموزشی در کنار کاستیها، دستاوردهای ارزشمندی نیز داشته است، اظهار کرد: یکی از مهمترین برکات آموزش، تقویت توجه به اصل دانش و ایجاد انگیزه برای حضور در مجامع علمی و دانشگاهی است. امروز نسبت به گذشته، گرایش افراد به آموزش، یادگیری و ارتقای علمی به شکل قابل توجهی افزایش یافته و این مسئله نشاندهنده موفقیت نسبی نظام آموزشی در ترویج فرهنگ علمآموزی است.
وی افزود: در گذشته لازم بود تلاشهای گستردهای برای متقاعد کردن افراد نسبت به اهمیت و فایده آموزش صورت گیرد، اما اکنون بسیاری از افراد با علاقه و اشتیاق به دنبال یادگیری هستند. این موضوع نشان میدهد که دانش و تلاش علمی در جامعه تعمیق یافته و آموزش توانسته در این زمینه عملکرد قابل قبولی داشته باشد.
حبشی با اشاره به برخی چالشهای موجود در نظام آموزشی تصریح کرد: با وجود این موفقیتها، باید بررسی کرد که نظام آموزشی تا چه اندازه توانسته شرایط مناسبی برای رشد دانش، حل مسائل اجتماعی، ارتقای آگاهی عمومی و دستیابی به مهارتها و فناوریهای پیشرفته فراهم کند. واقعیت این است که بخش مهمی از موفقیتهای علمی کشور خارج از ساختارهای رسمی آموزشی شکل گرفته است.
وی ادامه داد: بسیاری از دانشجویان مستعد توانستهاند از طریق تلاشهای فردی و خودجوش به موفقیتهای ارزشمندی در عرصههایی مانند المپیادهای علمی و جشنواره خوارزمی دست یابند. این موضوع نشان میدهد که نظام آموزشی در ایجاد بسترهای لازم برای شکوفایی استعدادها و خلاقیتها با کاستیهایی مواجه بوده است.
این روانشناس و متخصص حوزه جوان و خانواده خاطرنشان کرد: اگر نظام آموزشی بتواند زمینه مناسبی برای رشد استعدادها، خلاقیت و فعالیتهای علمی فراهم کند، دانشجویان خواهند توانست در همان مسیر رسمی آموزش نیز به دستاوردهای بزرگ و اثرگذار برسند. اما تجربه سالهای گذشته نشان داده که این فرصتها همواره به شکل مطلوب در اختیار آنان قرار نگرفته است.
حبشی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکردهای آموزشی، گفت: در نگاه نوین آموزشی، هدف تنها انتقال اطلاعات نیست، بلکه آموزش باید روحیه جستوجوی علم، توانایی یادگیری مستمر و رشد فردی را در دانشآموزان تقویت کند. آموزش نباید صرفاً به حفظ مطالب کتابهای درسی محدود شود، بلکه باید شرایطی ایجاد کند که افراد بتوانند آموختههای خود را در زندگی واقعی به کار بگیرند.
وی درباره نقش فناوریهای نوین در آموزش نیز اظهار کرد: هوش مصنوعی یک ابزار است و نباید به عنوان هدف نهایی آموزش تلقی شود. بهرهگیری از این فناوری زمانی ارزشمند خواهد بود که به یادگیری عمیقتر، فهم بهتر مفاهیم و تقویت مهارتهای انسانی کمک کند.
حبشی افزود: زمانی که آموزش تنها بر انتقال اطلاعات متمرکز باشد، ممکن است خود به مانعی برای یادگیری واقعی تبدیل شود. به همین دلیل ضروری است شیوههای آموزشی از حالت کتابمحور و اطلاعاتمحور فاصله گرفته و به سمت مهارتآموزی، تجربه عملی و یادگیری فعال حرکت کنند.
وی با اشاره به اهمیت تعاملات اجتماعی در فرآیند آموزش، بیان کرد: یکی از وظایف مهم نظام آموزشی، آموزش همکاری، تعامل و کار گروهی به دانشجویان است. این هدف از طریق فعالیتهای مشترک، پژوهشهای گروهی و حل مسائل به صورت جمعی محقق میشود و موجب میشود یادگیری از یک فرآیند صرفاً فردی به یک تجربه اجتماعی و مشارکتی تبدیل شود.
این استاد دانشگاه بر جایگاه اخلاق در فرآیند تربیت تاکید و بیان کرد: اخلاق موضوعی جدا از آموزش نیست. اخلاق در کنار باورها، نگرشها، مهارتها و رفتارهای فردی معنا پیدا میکند و نمیتوان آن را به صورت بخشی مستقل از سایر ابعاد تربیتی در نظر گرفت. تربیت واقعی زمانی شکل میگیرد که دانش، مهارت، رفتار، اخلاق و مسئولیتپذیری به صورت همزمان رشد پیدا کنند.
حبشی درباره شیوههای ارزیابی آموزشی اظهار کرد: ارزیابی نباید تنها بر میزان دانش نظری افراد متمرکز باشد. نظام آموزشی باید مهارتها، رفتارها، اخلاق، مسئولیتپذیری و توانایی عمل کردن افراد را نیز مورد سنجش قرار دهد تا بتوان تصویری دقیق و جامع از کیفیت آموزش ارائه کرد.
وی به رقابت در محیطهای آموزشی اشاره و تصریح کرد: رقابت زمانی ارزشمند و سازنده است که در مسیر افزایش فهم، ارتقای دانش و رشد علمی قرار گیرد. اما اگر رقابت به خودنمایی، حسادت، برتریجویی و کسب موقعیتهای ظاهری منجر شود، ماهیت مثبت خود را از دست خواهد داد و آثار منفی به همراه خواهد داشت. رقابت مطلوب رقابتی است که افراد را به تلاش بیشتر، یادگیری عمیقتر و رشد واقعی سوق دهد، نه اینکه زمینه تفاخر و فاصله گرفتن از حقیقت را فراهم کند.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: نظام آموزشی برای پاسخگویی به نیازهای جامعه امروز باید از قالبهای سنتی و انتقال صرف اطلاعات عبور کند و به سمت یادگیری فعال، مهارتمحوری، اخلاقمداری و آموزش متناسب با نیازهای واقعی زندگی حرکت کند. در چنین شرایطی دانشجویان علاوه بر کسب دانش، میآموزند چگونه بیندیشند، همکاری کنند، مسئولیتپذیر باشند و آموختههای خود را در عرصه عمل به کار گیرند.
انتهای پیام
