مهدی برجی در گفتوگو با ایسنا در توضیح مفهوم «مجموعه ورزشی استاندارد»، اظهار کرد: رویکردهای بهزیستی در سالهای اخیر از نگاه صرفاً مراقبتی و حمایت مستمر، به سمت توانمندسازی افراد دارای معلولیت حرکت کرده است. امروز بسیاری از عزیزان دارای معلولیت توانمند شدهاند و آماده حضور فعالتر در اجتماع هستند، اما اگر فضاهای شهری و بهویژه فضاهای ورزشی دسترسپذیر و استاندارد نباشد، این توانمندی در عمل دیده نمیشود و فرد ممکن است، به دلیل موانع محیطی دوباره خانهنشین شود. مجموعه ورزشی استاندارد یعنی مجموعهای که هم از نظر معماری و زیرساخت، برای تردد و استفاده افراد دارای ویلچر و سایر گروهها مناسبسازی شده باشد و هم از نظر کاربریهای تخصصی، پاسخگوی نیازهای ورزشی جامعه هدف بهزیستی باشد. وقتی از استاندارد صحبت میکنیم، منظور فقط یک سالن معمولی نیست، بلکه مجموعهای است که دسترسپذیر، ایمن، کاربردی و مجهز باشد و بتواند خدمات چندوجهی ارائه دهد.
وی با بیان اینکه استانداردهای ورزشی در حوزه معلولیت یکسان نیست، ادامه داد: نیازهای ورزشکاران در گروههای مختلف متفاوت است و کودکان دارای معلولیت جسمی حرکتی استانداردها خاص خود را لازم دارند، همچنین برای نابینایان، ناشنوایان، کودکان دارای سندرم داون و افراد دارای اختلال طیف اوتیسم استانداردها، شیوه استفاده از فضا و حتی نوع رشتههای ورزشی متفاوت است و باید در طراحی مجموعه دیده شود. برای جامعه هدف جسمی حرکتی، ایجاد سالنها و فضاهای تخصصی مانند بوچیا و همچنین سالنهای مناسب برای بسکتبال و والیبال ویژه معلولین اهمیت دارد. در بخش نابینایان نیز رشتههایی مانند گلبال مطرح است که الزامات استاندارد ویژهای دارد. بنابراین مجموعه استاندارد باید بتواند این تنوع را پوشش دهد و صرفاً به یک سالن چندمنظوره اکتفا نکند.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی با اشاره به تفاوتهای کلیدی این طرح با برخی فضاهای موجود، گفت: یکی از شاخصههای مجموعه استاندارد این است که علاوه بر سالنهای ورزشی، بخشهای پشتیبان و خدماتی نیز متناسب با نیاز جامعه هدف طراحی شود. از جمله اینکه مجموعه باید فضای خوابگاهی داشته باشد که ورزشکاران از سایر شهرها یا شهرستانها نیز بتوانند از خدمات آن بهرهمند شوند. همچنین مسیرهای رفتوآمد، ورودیها، سرویسهای بهداشتی، رختکنها و فضاهای جانبی باید بهگونهای باشد که فرد بدون مانع و با سهولت، حتی با ویلچر تردد کند. تجربه نشان میدهد، اگر مجموعهای از ابتدا بر مبنای استاندارد طراحی نشود، بعداً مناسبسازی آن هم سختتر و هم پرهزینهتر خواهد بود، به همین دلیل در این طرح تلاش شده که نگاه تخصصی از مرحله مطالعات و جانمایی لحاظ شود.
برجی با اشاره به اقدامات انجامشده برای آغاز پروژه، بیان کرد: سال گذشته با هماهنگیهایی که با شهرداری مشهد انجام شد، مطالعات پروژه انجام و زمین آماده شد، امید است که امسال با پیگیری از سازمان بهزیستی کشور و همچنین همراهی خیرین و ورزشدوستان، بتوان بخشی از این پروژه را به سرانجام رساند و وارد فاز اجرایی و بهرهبرداری مرحلهای شد.
مدیریت توسط خود جامعه معلولین؛ کیفیت خدمات را افزایش میدهد
وی درباره تأکید بر واگذاری امور اجرایی و مدیریتی این مرکز به خود جامعه معلولین، افزود: تجربه چند سال اخیر بهزیستی نشان میدهد، مراکزی که توسط مردم و مؤسسات و تشکلها اداره میشود، معمولاً خدمات را با کیفیت بهتری ارائه میکنند. از این رو، سیاست بهزیستی آن است که در صورت تحقق این مجموعه، مدیریت آن به سمت مدیریت غیردولتی و مبتنی بر مشارکت بخش خصوصی و بهویژه خود افراد دارای معلولیت فعال در این حوزه حرکت کند. این موضوع چند بعد ارزشمند دارد، نخست اینکه مشارکت مستقیم جامعه هدف، باعث میشود تصمیمگیریها دقیقتر و متناسبتر با نیازهای واقعی باشد. دوم اینکه این واگذاری میتواند به پایداری بهتر خدمات و افزایش حس تعلق و انگیزه در بین ورزشکاران و فعالان این حوزه منجر شود.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی درباره برآورد هزینه و زمانبندی اجرای طرح، خاطرنشان کرد: با توجه به شرایطی که در کشور پیش آمد، برنامه اولیه این بود که با مشارکت شهرداری مجموعه ورزشی ساخته شود، اما به دلیل فشارها و شرایطی که به شهرداری مشهد تحمیل شد، مسیر تأمین مالی پروژه تا حدی تغییر کرد. در حال حاضر تمرکز بیشتر به سمت جذب مشارکت خیرین رفته است، خیرینی که علاقهمند به حوزه ورزش و توانمندسازی افراد دارای معلولیت هستند. همچنین این پروژه بر اساس «فازبندی» دنبال خواهد شد و تلاش میکنیم، مجموعه را مرحله به مرحله مدیریت کنیم که در هر فاز بخشی از فضاها به بهرهبرداری برسد و خدماترسانی از همان مراحل اولیه آغاز شود.
برجی در پاسخ به این پرسش که امروز مهمترین خلأ جامعه معلولین استان در حوزه فضاهای ورزشی چیست، گفت: خلأ اصلی، کمبود فضاهایی است که واقعاً در دسترس افراد دارای معلولیت باشد و همزمان استانداردهای لازم برای رشتههای مختلف بهخصوص برای رشتههای المپیکی و پارالمپیکی را داشته باشد.
وی به نمونههایی از فضاهای مورد نیاز اشاره کرد و افزود: در این حوزه، وجود سالنهای تخصصی برای رشتههایی مانند تیراندازی با استانداردهای ویژه افراد دارای معلولیت جسمی حرکتی ضروری است. همچنین سالن بوچیا برای ورزشکاران جسمی حرکتی، سالن گلبال برای نابینایان و سالنهای مناسب برای رشتههایی نظیر کشتی، فوتسال و والیبال ویژه ناشنوایان از جمله نیازهای جدی است که باید در طراحی مجموعه لحاظ شود. توسعه چنین زیرساختهایی صرفاً یک اقدام ورزشی نیست، بلکه بخشی از مسیر توانمندسازی، افزایش مشارکت اجتماعی، ارتقای سلامت جسم و روان و پیشگیری از انزوا در جامعه افراد دارای معلولیت است و باید با نگاه بلندمدت دنبال شود.
انتهای پیام
