نمایشگاه عکس «تبارنامه» با محوریت فتوکلاژهای محمدحسین نیکوپور، هنرمند عکاس شیرازی، از ۱۵ تا ۲۲ خرداد ۱۴۰۵ (۵ تا ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶) در کتابخانه عمومی «ماریا مولینر» شهر مورسیای اسپانیا برگزار میشود.
نیکوپور در گفتوگو با ایسنا، به تشریح جزئیات این رویداد هنری و مفاهیم مطرح شده در آثار خود پرداخت و درباره سبک و موضوع این نمایشگاه اظهار کرد: این نمایشگاه با ارائه ۱۲ اثر فتوکلاژ (تکهچسبانی عکس)، در کتابخانه عمومی «ماریا مولینر» شهر مورسیا که به نام یکی از زبانشناسان شناخته شده اسپانیاست، برگزار میشود.
وی افزود: در این مجموعه، با بهرهگیری از آرشیو عکسهای تاریخی، خانوادگی و یادگاری، به بررسی موضوع «هویت» و «مهاجرت» پرداختهام. پروژه «تبارنامه» تلاشی است برای بازخوانی مفهوم خانواده در بستر مدرنیتهی سیال.
این هنرمند عکاس با اشاره به مفاهیم پشت این آثار و دیدگاه نمایشگاهگردان پروژه گفت: مهگان فرهنگ، نمایشگاهگردان این رویداد، در بیانیه خود اشاره کرده است که وضعیت تعلیق تنها جغرافیا را تغییر نمیدهد، بلکه ساختار حافظه و روابط عاطفی را نیز دگرگون میکند. او معتقد است آنچه باقی میماند، اغلب مجموعهای از تصاویر پراکنده و چهرههایی است که آرامآرام از مرکز خانواده حذف میشوند، بیآنکه مرگ فیزیکی رخ داده باشد.
نیکوپور افزود: فرهنگ با استناد به نظریات زیگمونت باومن، مدرنیتهی سیال را جهانی ناپایدار و موقت توصیف میکند که در آن انسان معاصر مدام در حال عبور است.
وی تأکید کرد: خانواده ایرانی در دهههای اخیر، تحت تأثیر بحرانهای مختلف، دچار پراکندگی خاموشی شده است و در این مجموعه، عکس خانوادگی دیگر یک سند نوستالژیک نیست، بلکه به میدانِ مقاومتِ حافظه تبدیل میشود.
مقاومت در برابر فراموشی سازمانیافته
این هنرمند عکاس درباره انگیزههای خود برای خلق این آثار و نقش «فراموشی» توضیح داد: تبارشناسی تمام خاطرهها همزمان با فراموشی ساخته میشوند. فراموشی بخشی ضروری از شکلگیری حافظه است، اما فراموشیِ گذشته در یک فرهنگ اغلب بهصورت سازمانیافته و استراتژیک عمل میکند.
وی با استناد به سخنان میلان کوندرا یادآور شد: کوندرا بیان کرده است که «فراموشی شکلی از مرگ است که همواره در دل زندگی حضور دارد. هنگامی که یک قدرت بزرگ میخواست کشوری کوچک را از آگاهی ملیاش محروم کند، از روش فراموشی سازمانیافته استفاده میکند.» من در این پروژه میخواهم فرایند تهی شدن خانوادهی ایرانی از اعضای خود را، در نتیجه عواملی چون مهاجرت، از طریق آرشیو عکسهای خانوادگی نشان دهم. این مجموعهعکس حاصل بیش از ۲۵ سال فعالیت عکاسی آنالوگ و دیجیتال است و استفاده از آرشیوهای قدیمی، بخشی از رویکرد پروژه برای تکمیل این روایت است.
مروری بر کارنامه هنری و پژوهشی محمدحسین نیکوپور
به گزارش ایسنا، محمدحسین نیکوپور متولد ۱۵ اردیبهشت ۱۳۵۶ در شیراز، عکاس، روزنامهنگار، پژوهشگر حوزه رسانه و مدرس عکاسی است. او تحصیلات آکادمیک خود را در رشته «ارتباط تصویری و عکاسی خبری» به پایان رسانده و فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۷۹ در عرصه روزنامهنگاری آغاز کرد.
وی سابقه تدریس در دانشگاههای ارم شیراز، موسسه آموزش عالی هنر شیراز و دانشگاه هنر شیراز را در کارنامه دارد و به عنوان داور در مسابقات متعددی از جمله «مسابقه عکاسی آبی»، «جشنواره عکس تالاسمی عشق من»، «جشنواره هنرهای تجسمی هنر شیراز» و «جشنواره عکس آتشنشانی شیراز» حضور داشته است.
نیکوپور نویسنده کتاب «جعبه عکاسی» است و مقالات و نقدهای تحلیلی متعددی را برای رسانههایی نظیر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) و خبرگزاری مهر منتشر کرده است. وی همچنین تاکنون نمایشگاههای انفرادی متعددی از جمله «فتوژورنالیست» (۱۳۸۲)، «۱۰ تا ۱۰» (۱۳۹۲) و «آن روان» (۱۴۰۰) و همچنین نمایشگاه بزرگداشت «روز شیراز» در دانشگاه تفلیس را برگزار کرده است.
فعالیتهای نیکوپور در عکاسی، پژوهش و روزنامهنگاری منجر به کسب جوایز متعدد ملی و بینالمللی شده است که از آن جمله میتوان به مقام نخست پنجمین مسابقه عکاسی معماری ایران، عکاس برگزیده نخستین جشن عکاسان استان فارس، مقام سوم در چهارمین جشنواره «همه هنرمندان شهر»، دریافت جایزه میراث ناملموس سینمای جوان و جوایز مرتبط با یونسکو، مقام نخست جشنواره عکس فرش «تاری خانه» و انتخاب به عنوان خبرنگار عکاس برتر حوزه کتاب کشور اشاره کرد.
انتهای پیام
