یوسف بیانلو در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به دغدغههای موجود درباره روند سالمندی جمعیت در کشور، اظهار کرد: امروز دو مسئله مهم در حوزه جمعیت مطرح است؛ نخست جوانی جمعیت و دوم افزایش جمعیت سالمند. در سالهای اخیر دستگاههای مختلف از جمله وزارت ورزش و جوانان و سایر نهادهای مرتبط تلاش کردهاند سیاستهایی را برای جوانتر شدن ساختار جمعیتی کشور دنبال کنند.
وی افزود: هرچند جوانسازی جمعیت یک ضرورت بلندمدت است، اما در شرایط فعلی نباید تصور کرد که صرف افزایش موالید میتواند همه مشکلات را حل کند. پیش از هر اقدامی برای جوانتر شدن هرم جمعیتی، باید زمینهها و زیرساختهای لازم برای تحقق این هدف فراهم شود.
این جمعیتشناس با اشاره به تجربه کشورهای موفق در حوزه سیاستهای جمعیتیT تصریح کرد: کشورهایی مانند فرانسه و سوئد از موفقترین نمونهها در اجرای سیاستهای پایدار جمعیتی هستند. این کشورها پیش از اجرای سیاستهای تشویقی، زیرساختهای لازم در حوزههای اقتصادی، رفاهی، بهداشتی و اجتماعی را فراهم کردند و سپس توانستند نرخ باروری خود را افزایش دهند.
بیانلو ادامه داد: افزایش جمعیت سالمند در عین حال که میتواند یکی از نشانههای توسعه و بهبود امید به زندگی باشد، در صورت نبود برنامهریزی مناسب به یک چالش جدی تبدیل خواهد شد. اگر برای نیازهای سالمندان برنامهریزی نشود، در سالهای آینده با افزایش بار تکفل و فشار بیشتر بر نظامهای حمایتی و رفاهی مواجه خواهیم شد.
وی با تأکید بر ضرورت نگاه همزمان به دو مقوله جوانی جمعیت و سالمندیT گفت: اگر امروز به فکر افزایش جمعیت و جوانسازی ساختار سنی کشور نباشیم، در دهههای آینده با شدت بیشتری با مسئله سالمندی روبهرو خواهیم شد. از سوی دیگر باید از هماکنون برای جمعیت سالمند آینده نیز برنامهریزی شود.
این جمعیت شناس با اشاره به کاهش نرخ جایگزینی جمعیت در ایرانT اظهار کرد: نرخ باروری و جایگزینی جمعیت در کشور به سطحی رسیده است که نگرانیهای جدی در زمینه تداوم ساختار جمعیتی ایجاد کرده است. در برخی کشورها مانند ایتالیا و لهستان نیز کاهش جمعیت و رشد منفی جمعیتی به یک مسئله مهم تبدیل شده است.
بیانلو با انتقاد از برخی سیاستهای مقطعی در حوزه جمعیتT خاطرنشان کرد: سیاستهای تشویقی برای ازدواج و فرزندآوری باید مبتنی بر مطالعات علمی و متناسب با واقعیتهای جامعه باشد. تجربه نشان داده است که حمایتهای کوتاهمدت مالی یا طرحهای مقطعی به تنهایی نمیتواند تغییر معناداری در رفتارهای جمعیتی ایجاد کند.
وی افزود: جوانان زمانی به ازدواج و فرزندآوری ترغیب میشوند که نسبت به آینده شغلی، مسکن، امنیت اقتصادی و کیفیت زندگی خود اطمینان داشته باشند. سیاستهای جمعیتی باید به گونهای طراحی شوند که انگیزه واقعی برای تشکیل خانواده و فرزندآوری ایجاد کنند.
این جمعیتشناس با بیان اینکه تغییرات فرهنگی و اجتماعی نیز بر رفتارهای جمعیتی اثرگذار است، گفت: نسل جدید با نگاه عقلانیتر و محاسبهگرانهتری به مقوله ازدواج و فرزندآوری مینگرد و هزینهها و مسئولیتهای آن را در نظر میگیرد. از این رو، موفقیت سیاستهای جمعیتی نیازمند شناخت دقیق واقعیتهای اجتماعی و برنامهریزی مبتنی بر این واقعیتها hست.
بیانلو تأکید کرد: حل چالشهای جمعیتی کشور مستلزم نگاه علمی، واقعبینانه و بلندمدت است و لازم است نهادهای علمی، دانشگاهی و اجرایی با همکاری یکدیگر برای مدیریت روند سالمندی و تقویت جوانی جمعیت برنامهریزی کنند.
انتهای پیام
