دکتر علیرضا صداقت، یکشنبه ۱۷ خردادماه در نشست خبری به مناسبت هفته جهانی سلامت مردان که در محل سازمان نظام پزشکی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: سلامت یکی از مهمترین موضوعات شهر و استان است. سلامت حتی از امنیت مرزها نیز مهمتر است. امنیت مرزها نیازی به تبیین ندارد، اما در حوزه سلامت، هریک از ما باید بدانیم چه نقشی در تهدید یا تقویت این امنیت میتوانیم ایفا کنیم. اگر سلامت به خطر بیفتد، یکی از جنبههای مهم امنیتی کشور به خطر میافتد. این موضوع جنبههای وسیعی را شامل میشود به عنوان مثال وقتی دارو نایاب میشود و وقتی ارائه خدمات درمانی پرهزینه و دور از دسترس میشود، سلامت ما به خاطر میافتد. وقتی نکات ساده و پیشگیرانه و پیشنهادات سلامتی در میان مردم نادیده گرفته شود، سلامت جامعه مخدوش میشود.
وی با اشاره به هفته جهانی سلامت مردان، افزود: این موضوع آنقدر اهمیت دارد که کشورهایی مانند آمریکا در سالهای گذشته موضوعی تحت این عنوان را تصویب کرده و برای آن هفته جهانی تعیین کرده است. اهدافی که به مناسبت این هفته گذاشته شده است با اهداف ما شباهت دارد. افزایش آگاهی درمورد بیماریهای شایع مردان، تشویق به معاینات دورهای و غربالگری، ترویج سبک زندگی و تغذیه سالم، حفظ و ارتقای سلامت روان و تاب آوری و کاهش مرگهای قابل پیشگیری در مردان، از جمله این اهداف مشترک است. این اهداف بسیار به آنچه مدنظر ماست نزدیک است.
وی ادامه داد: وقتی درمورد مرگهای قابل پیشبینی صحبت میکنیم با بررسی دیتاهای خود میبینیم رفتارهای پرخطر در مردان بیشتر از زنان رخ میدهد و حوادث شغلی پرخطر نیز در مردان فراوانتر است. یکی از رفتارهای پرخطر، سوءمصرف مواد مخدر و دارو است، لذا کاهش مرگومیرهای مرتبط با موارد قابل پیشگیری، هدف ما نیز است.
رئیس سازمان نظام پزشکی مشهد با اشاره به اینکه کمپین سازی یکی از اقداماتی است که در رابطه با سلامت مردان در کشورها انجام میشود، گفت: در کشورهای دیگر کمپینسازی و برنامههایی در خصوص سلامت مردان نیز انجام میشود. در برخی از این کمپینها اهدافی نظیر غربالگری سرطان پروستات، حفظ و ارتقای سلامت عمومی مردان و تغذیه سالم و... دنبال میشود. در کشور ما نیز هفته ملی سلامت نامگذاری میشود و در این هفته نهادهای ذیربط جمع میشوند و روزهای این هفته را نامگذاری میکنند، اما آیا واقعاً شاهد اقدامی عملیاتی و ملموس هستیم؟ تا زمانی که مردم و گروههای هدف را بسیج نکنیم و با مبانی آن آشنا نکنیم نمیتوان نتیجه گرفت. همه سازمانها مانند رسانهها، مساجد، شهرداری و سایر نهادها باید پای کار باشند.
صداقت با اشاره به الگوی مراجعه مردان به پزشک افزود: مردان کمتر برای سلامتی خود وقت میگذارند و این موضوع در سایر کشورها نیز مورد بررسی و تأیید قرار گرفته است. اما نکته اینجاست که اگر بیماری زودتر تشخیص داده شود، علاوه بر هزینه درمان کمتر، احتمال بهبودی نیز بیشتر خواهد بود. بنابراین کمپینهای این چنین در رسیدن به اهداف سلامت میتواند آگاهی بخش باشد.
وی با تشریح وجوه تمایز سلامت مردان تصریح کرد: یک روز از هفته ملی سلامت مردان مربوط به شناسایی سرطانها و غربالگری بود و شش روز دیگر دقیقا مطابق با اهداف جهانی نامگذاری شده بود. بحث سلامت روان و تابآوری یکی از این وجوه است. هنوز هم در جامعه ما، نقش نانآوری خانواده عمدتاً بر دوش مردان است. تابآوری اجتماعی نیز یکی از مهمترین اهداف هفتههای جهانی در این زمینه است. سرطانهای شایع در مردان، سبک زندگی و تغذیه سالم نیز از دیگر موارد حائز اهمیت در این هفته است. از خود بپرسیم کدام یک از آقایان واقعاً تغذیه سالمی دارند؟ آلودگی هوا نیز به همان دلیل که رسالت بیرون از خانه بودن و کار کردن بر دوش مردان است، آنان را بیشتر در معرض خطر قرار میدهد. اینها مواردی است که ضرورت توجه ویژه به سلامت مردان را با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی موجود، گوشزد میکند.
رئیس سازمان نظام پزشکی مشهد با اشاره به شایعترین علل مرگومیر در مردان گفت: شایعترین علت فوت مردان، بیماریهای قلبی و عروقی است. اما چگونه میتوانیم علائم خطر بیماری قلبی را به خانهها ببریم و فرهنگ آن را نهادینه کنیم؟ این کاری بسیار دشوار است. یک تغییر رفتار در سطح جامعه به طور متوسط حدود ۲۰ تا ۲۵ سال زمان میبرد. سبک زندگی و توجه به سلامت یک تغییر رفتار است. یعنی اینکه فرد به محض مشاهده علائم خطر بدون بد دانستن آن به پزشک مراجعه کند. نگاه فرد یک جامعه بزرگ مثل کشور ما باید از همان ابتدا افراد را غربالگری کند. یکی دیگر از علل مهم فوت مردان، تصادفات جادهای است که باز هم آمار فوت مردان در آن بیشتر از زنان است. اگر ما کمپین «نه به تصادف» را آغاز کردیم، باید با افراد و نهادهای ذیربط بهطور جدی پای کار باشند و نه به تصادف فقط این نباشد که راننده هرگاه خسته شد استراحت کند.
سیگار کشیدن، خیانت به فرزندان است
صداقت در ادامه به تشریح رفتارهای پرخطر در مردان پرداخت و خاطرنشان کرد: باورهای غلط در کشورهای با فرهنگ مردسالاری مانند کشور ما، میتوان با اطلاعرسانی دقیق شناخت صحیح سرطانهای شایع و روشهای غربالگری شود. بیماریهای شایع، غیر از سرطانهای شایع، از مهمترین موضوعاتی است که باید به آن توجه کرد. ازجمله رفتارهای پرخطر در این خصوص سیگار کشیدن است. سیگار کشیدن، به شدت در بروز یک سکته ناگهانی موثر است. از طرفی نتایج این اتفاق بر کودکان و فرزندان نیز اثرگذار بوده، به طوری که میتوان به صراحت گفت سیگار کشیدن خیانت به فرزندان است. رفتارهای پرخطر، رفتارهای تکانشی مثل تصمیمگیریهای لحظهای و بدون فکر و مسائل مربوط به سلامت روان نیز از نکات بسیار مهمی است که باید به آنها پرداخت. تغییر ناگهانی خلق و خوی یک فرد میتواند در یک خانواده منجر به بحرانهای جبرانناپذیری از جمله خودکشی شود و این هشدار را باید جدی گرفت.
وی با تأکید بر ضرورت کار فرهنگی در خصوص باورهای غلط در این زمینه در مردان، گفت: باید روی باورهای نادرستی که از مردان یک موجود شکستناپذیر و بینیاز از مراقبت میسازد، کار جدی صورت گیرد. بسیاری از بیماریها دقیقاً به دلیل همین امتناعها و مقاومتهای مردان در مراجعه به پزشک، در جامعه افزایش یافته است. در کشورهایی که قالب اقتصاد آنها بر محوریت کار مردان میچرخد، مرد باید فشارهای وارده را مدیریت و کنترل کند، اما واقعیت این است که مردان ذاتاً در برابر برخی بیماریها آسیبپذیرتر هستند.
رئیس سازمان نظام پزشکی مشهد تصریح کرد: خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی در مردان نسبت به زنان بیشتر است و سیستم ایمنی بدن زنان چندین برابر قویتر از مردان عمل میکند. این یک سری تفاوتهای طبیعی است. همچنین، تابآوری اجتماعی در زنان بهطور ذاتی بالاتر از آقایان است. بنابراین، آقایان علیرغم تصور رایج، از نظر جسمی و روانی آسیبپذیرتر هستند و دقیقاً برخلاف آن چیزی که فکر میکنند، نیاز به ملاحظه، مراقبت و حمایت بیشتری دارند؛ در حالی که اغلب مردان تصور میکنند نیازی به این حمایتها ندارند.
صداقت، با هشدار نسبت به برخی سرطانها در مردان اظهار کرد: سرطان ریه شاید چندان شایع به نظر نرسد، اما بهشدت کشنده است و متأسفانه اغلب زمانی کشف میشود که کار از کار گذشته است. سیگار، تنباکو و آلودگی هوا تاثیر بسیاری در خصوص ایجاد بیماریهای تنفسی دارد.
وی با اشاره به الگوی دیرهنگام مراجعه مردان به پزشک افزود: دیابت و عوارض ناشی از آن از دیگر موارد نگرانکننده است. معمولاً مردان زمانی برای درمان اقدام میکنند که دیگر دیر شده و بیماری اثر تخریبی خود را بر بدن گذاشته است. این در حالی است که تشخیص زودهنگام میتواند از بسیاری از این عوارض پیشگیری کند.
رئیس سازمان نظام پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت سلامت روان در مردان گفت: در مسائل مربوط به سلامت روان، مردان نسبت به زنان بسیار بیشتر به کمک و مداخلات تخصصی نیاز دارند، اما متأسفانه به دلیل همان باورهای نادرست، کمتر برای دریافت این کمکها مراجعه میکنند. تغییر ناگهانی خلق و خو، کاهش وزن بیدلیل و وجود سابقه خانوادگی بیماریها، همگی از علائم هشداردهندهای هستند که مردان باید آنها را جدی بگیرند.
آزمایش خون مخفی در مدفوع را فراموش نکنید
صداقت با ارائه یک توصیه عملی و مهم تصریح کرد: توصیه ما این است که وقتی علائم خطری مانند کاهش وزن بیدلیل، تغییرات ناگهانی خلق و خو، یا وجود سابقه خانوادگی سرطان را در خود مشاهده میکنید، حتماً برای انجام آزمایش خون مخفی در مدفوع اقدام کنید. این آزمایش ساده میتواند نقش بسیار بسزایی در تشخیص زودهنگام سرطانهای دستگاه گوارش بهویژه سرطان روده بزرگ، ایفا کند. هزینههای سلامت در دنیا نشان میدهد که سرمایهگذاری روی پیشگیری، بسیار کمتر از هزینههای درمان بیماریهای پیشرفته است.
رئیس سازمان نظام پزشکی مشهد اضافه کرد: این پیامها اگر نادیده گرفته شوند، میتوانند به بحرانهای جدی در حوزه سلامت روان و جسم منجر شوند. سلامت یک مسئولیت جمعی و فرابخشی است و بدون پای کار آمدن تمام نهادها و سازمانها، نمیتوان به اهداف سلامت جامعه دست یافت.
انتهای پیام
