سید رحیم موسوی ساروی، مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی مازندران یکشنبه ۱۷ خرداد در سلسله نشستهای پاسداشت مشاهیر و مفاخر مازندران، گفت: بزرگان این خطه به بزرگداشت نیاز ندارند و این نیازمندی ما هست که امروز با تکیه بر خدمات و آثارشان پژوهشهای خود را سامان میدهیم.
وحید به دنبال ترجمه آثار فاخر ایران بود
جواد لطفی نوذری، پژوهشگر و دانشآموخته فرهنگ و زبانهای باستانی نیز در این نشست به بررسی فنون و ویژگیهای آثار ترجمه وحید مازندرانی پرداخت.
نوذری این اثر را متنی بیبدیل در حوزه پژوهشهای مازندرانشناسی به ویژه در دوران معاصر خواند و گفت: مترجم اندکی پس از تالیف، کتاب را ترجمه کرده و این امر نشان از تسلط بر دو زبان مبدا و مقصد دارد.
وی روان بودن متن را از ویژگیهای شاخص ترجمههای برجسته و این ترجمه دانست و گفت: تسلط مترجم بر زبان محلی عاملی بود تا نامواژهها و اسامی شهرها و روستاها به درستی به فارسی برگردانده شوند.
نوذری حسن انتخاب را دیگر معیار ترجمههای شاخص بیان کرد و افزود: ترجمههای وحید نشان میدهد او به دنبال ترجمه آثار ماندگار در تاریخ و فرهنگ ایران بوده و آثار او بیانگر سختگیری در انتخاب اثر است.
این پژوهشگر، وفاداری به متن اصلی را از ارکان ترجمه حرفهای دانست و درباره آن، گفت: وحید ضمن وفاداری به متن اصلی به دقت موضوع را به مخاطب انتقال میدهد. واژهگزینی از دیگر ویژگیهای ترجمه فخیم در زبان مقصد است، وحید آشنایی کامل با میراث ادبی مقصد داشته و همین ویژگی در انتخاب واژگان به او کمک کردهاست.
وی خاطرنشان کرد: باید وحید مازندرانی را مترجمی در خدمت اعتلای ایران بدانیم.
بررسی مبانی حقوقی یکی از سرنوشتسازترین اسناد تاریخی ایران توسط وحید انجام شد
کاوه موسوی، حقوقدان و پژوهشگر مازندرانی در بررسی حقوقی کتاب قرارداد ۱۹۰۷ روس و انگلیس اثر وحید اظهار کرد: کتاب از منحصربفردترین آثار تاریخی و حقوقی مرتبط با این قراداد و درباره ایران است.
این حقوقدان ضمن تشریح این قرداد گفت: خلاف آن که در قرارداد منطقهای در ایران بهعنوان منطقه بیطرف انتخاب شد، در عمل محل جولان دول روسیه و انگلیس شد.
وی تاکید کرد: وحید مازندرانی بهعنوان یک حقوقدان کار سترگی به لحاظ بررسی مبانی حقوقی یکی از مهمترین و سرنوشتسازترین استاد تاریخی ایران انجام دادهاست.
به گفته این پژوهشگر، وحید مازندرانی در این کتاب به ۳ مساله مهم در حقوق بینالملل پرداخته که اصل عدمتسری مفاد معاهدات بینالمللی اعم از دوجانبه و قرادادی به کشورهای ثالث و اصل عدممداخله از مهمترین آنها به شمار میآیند.
ترجمه روان، اطلاعات دقیق و گستردهای درباره مازندران به مخاطب انتقال میدهد
زمانه حسننژاد، پژوهشگر تاریخ محلی نیز در تشریح اهمیت و جایگاه کتاب مازندران و استرآباد رابینو و ترجمه وحید مازندرانی اظهار کرد: کتاب از دو جنبه جایگاه سیاسی رابینو و جغرافیای تاریخی اثر حائز اهمیت است؛ چراکه وی پیش از انتخاب بهعنوان کنسول در رشت، ارتباطهای خوبی با برخی افراد منطقه داشت و طی بازدیدها و سفرها مشاهدات خود را ثبت میکرد. درواقع کار رابینو مشاهده دقیق و ثبت اطلاعات بود.
حسننژاد خاطرنشان کرد: نکته برجسته درباره رابینو اِشراف او به زبان فارسی و شناخت درست از منابع تاریخ ایران، مازندران و اسلام است که او را به سوی مطالعه تاریخ مازندران هدایت کرد.
این پژوهشگر درباره جایگاه سیاسی رابینو به پیشینه یهودی- ایتالیایی خانواده او اشاره کرد و گفت: او طی حضور در رشت ارتباط خوبی با مشروطهخواهان برقرار کرد و به خاطر داشته باشیم که اساسا رابینو در حوزه نفوذ روسیه کنسول بود. او ادعا دارد که کتاب مازندران و استرآباد را فارغ از قضاوتهای سیاسی نوشته که در کتاب خلاف آن دیده میشود.
حسننژاد خاطرنشان کرد: نویسنده در این اثر خلاف ادعای مطرحشده نگاه برتریجویانه غرب به شرق داشته و جمعآوری اطلاعات از حوزه نفوذ روسیه تزاری انجام میداد.
«هند یا سرزمین اشراق» اثری قابلاعتنا و ارجاع در حوزه ادیان است
محمدعلی دیانی پژوهشگر ادیان و عرفان کتاب هند یا سرزمین اشراق را از منظر مطالعات ادیان و عرفان هند را بررسی کرد.
دیانی در سخنانی به درونمایه دانش الهیات، ادیان و عرفان پرداخت و گفت: هند سرزمین عجیبی در حوزه ادیان است و به همین دلیل وحید کاری بزرگ و دشوار را به سرانجام رساند. کلانترین دین در این کشور، هندو است که یک خدای متشخص و یک خدای غیرمتشخص دارند. وحید در این اثر عمدتا به ادیان هندو و بودایی و همچنین ادیان ایرانیان مهاجر پرداختهاست.
پژوهشگر ادیان افزود: در مطالعه کتاب شاهد شور و شعف وحید نسبت به هند بودم، گویا این که نقدهایی نیز داشته که با تعابیر خاصی آن را بیان کردهاست.
دیانی نبود ارجاع در کتاب را قابلنقد دانست و گفت: پس از وحید هندشناسانی چون داریوش شایگان به این حوزه پرداختند، در قیاس باید گفت این اثر نیز قابلاعتنا و ارجاع است و میتواند بهعنوان مقدمهای برای پژوهش در این زمینه مورداستفاده قرار گیرد.
وحید پژوهشگری میهنپرست، آزادیخواهی و نوگرا بود
علیاکبر عنایتی پژوهشگر اسناد و تاریخ در تحلیل آثار و زندگی وحید مازندرانی گفت: در حوزه زیست این پژوهشگر آثار اندکی منتشر شده اما میدانیم او در ۱۵ خرداد سال ۱۲۹۱ خورشیدی از پدر و مادری قاجاری در ساری متولد شد.
این پژوهشگر ادامه داد: وحید تحصیلات مقدماتی خود را سال ۱۲۹۸ در ساری آغاز کرد و بخشی از دوره متوسطه را نیز در همین شهر به اتمام رساند. دیپلم ادبی را از مدرسه دارالفنون گرفت و از نخستین دانشجویان رشته حقوق دانشگاه تهران بود.
عنایتی با بیان این که خدمات سیاسی و اداری وحید از سال ۱۳۱۵ با پذیرش در وزارت خارجه آغاز شد، اظهار کرد: او از سال ۱۳۱۵ تا ۱۳۵۲ خورشیدی در وزارت خارجه بهعنوان سفیر، کنسول، وزیرمختار، بازرس، ریاست ادارههای مختلف وزارت، کفیل، کارشناسارشد و برخی دیگر سمتها به کشور خدمت کرد و در سال ۱۳۵۲ تقاضای بازنشستگی وحید مورد موافقت قرار گرفت.
وی وحید را مترجمی زبردست خواند و گفت: او به زبانهای انگلیسی و فرانسه تسلط داشت و در کارنامهاش، همکاری با نشریات شاخصی مانند سخن، یغما، نگین و ایرانیان باستان دیده میشود.
عنایتی یادآور شد: آثار او در حوزههای اقتصاد، ادبیات، تاریخ، ادیان و مانند اینها تالیف و ترجمه شده که همگی از متنی روان، دقیق و اطلاعات گسترده برخودار هستند. در حال حاضر دستکم ۳۰ عنوان کتاب از وحید مازندرانی در کتابخانه ملی نگهداری میشود.
سندپژوه مازندرانی در ادامه به طبقهبندی آثار وحید مازندرانی پرداخت و گفت: تالیفها و ترجمههای این پژوهشگر را میتوان در ۶ حوزه تاریخنگاری محلی، تاریخنگاری باستان عصر هخامنشی، تاریخنگاری معاصر در عصر قاجار، فلسفه تاریخ، زندگینامه نگاری شخصیتهای تاریخی و کتابها و مقالاتی درباره هندشناسی طبقهبندی و بررسی کرد.
وی شخصیت وحید را فردی ایراندوست و میهنپرست خواند و گفت: او بهویژه به زادگاه خود عشق میورزیده و آزادیخواهی و نوگرایی را توامان داشت.
رونمایی از سه اثر جدید درباره غلامعلی وحید مازندرانی
در پایان این مراسم با حضور فرزندان غلامعلی وحید مازندرانی از دو کتاب «مازندران به روایت غلامعلی وحید مازندرانی» به کوشش یوسف الهی و «ستاد غلامعلی وحید مازندرانی، زندگی و آثار» از زهرا یوسفی و شماره نخست نشریه «نامآوران فرهنگ» ویژهنامه سلسله نشستهای پاسداشت مشاهیر و مفاخر مازندرانی رونمایی شد.
انتهای پیام
