فرماندار کلات، با انتقاد از خروج گسترده منابع آبهای سطحی از مرزهای شهرستان، بر لزوم تغییر بنیادین در رویکردهای مدیریتی و بهرهگیری از مشارکتهای مردمی برای مهار آبهای مرزی تأکید کرد.
ابوالفتح لشکری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه شهرستان کلات دارای پنج رودخانه دائمی است که سالانه میلیونها مترمکعب آب از آنها به خارج از مرزها جاری میشود، این وضعیت را در شرایط کنونی خشکسالی و نیاز شدید کشاورزان به آب، غیرقابل پذیرش دانست و تصریح کرد: با توجه به خشکسالی سالهای اخیر نگه داشت روانآبها در داخل خاک کشور، ضرورتی مهم است.
وی با تشریح چالشهای جدی پیش روی این منطقه اظهار کرد: مدیریت بهینه منابع آبی نباید صرفاً در قالب برنامههای بلندمدت دیده شود؛ بلکه نیازمند اتخاذ تدابیر فوری و عملیاتی برای مهار آبهایی است که در حال حاضر از نقطه صفر مرزی خارج شده و برای همیشه از دسترس کشور میروند.
فرماندار کلات معتقد است: تماشای خروج این حجم از سرمایه ملی در حالی که کشاورزان منطقه با کمآبی دستوپنجه نرم میکنند، نیازمند یک واکنش سریع از سوی تمامی دستگاههای اجرایی و حاکمیتی است تا از هدر رفت منابع ملی در مرزهای شمال شرق جلوگیری شود.
وی با انتقاد از نبود الگوی کشت مناسب و متناسب با ظرفیتهای موجود در این شهرستان به ویژه در مورد مناطق پایاب سدها، از جمله سد قره تیکان، بیان کرد: بهرهوری پایین در بخش کشاورزی کلات مستقیماً ناشی از عدم تطابق نوع کشت با منابع آبی موجود است.
لشکری تأکید کرد: تداوم کشت محصولات پرمصرف در منطقهای که با چالشهای آبی مواجه است، تنها به تخریب بیشتر منابع منجر میشود و باید ساختار کشاورزی شهرستان به طور کامل بازنگری شود تا توازنی میان میزان مصرف و میزان تولید آب برقرار گردد.
وی راهکار جایگزینی محصولات کم آب طلب و دارای ارزش افزوده بالا را از طریق به کارگیری ظرفیت شرکتهای دانشبنیان دانست و اظهار کرد: توسعه آبیاری نوین در کنار ورود تکنولوژیهای نوین کشاورزی، اولویت اصلی مدیریت شهری در تغییر ساختار تولیدات کشاورزی خواهد بود تا علاوه بر کاهش مصرف آب، درآمد کشاورزان منطقه نیز افزایش یابد و کشاورزی از حالت سنتی و پرهزینه به سمت کشاورزی مدرن و سودآور حرکت کند.
فرماندار کلات همچنین به نقش مهم پروژههای آبخیزداری در مدیریت منابع آبی اشاره کرد و خواستار تسریع در اجرای این عملیات در مناطق بالادست شد.
وی با ذکر نمونه روستای کرناوه شیرین، خاطرنشان کرد: اجرای صحیح عملیات آبخیزداری میتواند رودهای خشک را دوباره به رودخانههای فعال تبدیل کند و بیش از هر چیز، نقش مؤثری در تغذیه سفرههای زیرزمینی ایفا نماید تا در سالهای آینده، تراز آبهای زیرزمینی بهبود یابد و فشار بر روی چاهها و منابع عمیق کاهش یابد.
لشکری قنوات را به عنوان سرمایههای پایدار و تاریخی منطقه معرفی کرد و خواستار تخصیص اعتبارات ویژه برای احیای قنوات متروکه شد تا این سیستمهای سنتی و کارآمد دوباره به چرخه بهرهبرداری بازگردند.
فرماندار کلات با تأکید بر اینکه خروج آب به سمت ترکمنستان هرگز قابل پذیرش نیست، پیشنهاد صدور مجوزهای برداشت خارج از فصل برای کشاورزان بومی را داد.
وی اظهار کرد: در شرایطی که اعتبارات دولتی برای سدسازیهای بزرگ محدود است و بروکراسیهای اداری زمانبر است، باید به مردم اجازه داده شود تا تحت نظارت کارشناسی، خود برای مهار آبهای جاری و ذخیرهسازی روانآبها اقدام کنند.
لشکری، مشارکت مردمی در مهار آبهای مرزی را سریعترین و کارآمدترین راه برای جلوگیری از خروج منابع آبی دانست و گفت: اعتماد به کشاورزان بومی میتواند گرههای مدیریتی را باز کند.
وی در ادامه تأکید کرد: دستگاههای اجرایی باید از نگاههای سنتی فاصله گرفته و با دیدگاهی تحولآفرین به مسئله منابع ملی بنگرند.
فرماندار کلات همچنین خواستار تسریع در انجام مطالعات منابع طبیعی برای احداث سدهای زیرزمینی شد تا روانآبهای فصلی به جای خروج از مرز، در لایههای زیرین زمین ذخیره شوند.
وی تصریح کرد: ایجاد بسترهای لازم برای بهرهبرداری حداکثری کشاورزان از منابع موجود، تنها راه مقابله با اثرات تخریبی خشکسالی در منطقه است و هرگونه تأخیر در این مطالعات، به معنای از دست رفتن بیشتر منابع آبی است.
فرماندار کلات یادآور شد: هر قطره آبی که از مرزهای کشور خارج میشود، در واقع از دست رفتن فرصتی برای توسعه پایدار، اشتغالزایی و امنیت غذایی منطقه است.
وی تأکید کرد: هماهنگی بین سازمانهای آب، منابع طبیعی و جهاد کشاورزی باید به گونهای باشد که هیچ روانآبی بدون بهرهبرداری از مرزهای کلات عبور نکند و این امر نیازمند ارادهای سیاسی و اجرایی است تا حقوق کشاورزان بومی در برابر خروج منابع آبی تأمین شود.
لشکری تأکید کرد: هدف نهایی، تبدیل کلات به منطقهای است که در آن مدیریت آب نه بر اساس واکنش به بحران، بلکه بر اساس برنامهریزی علمی و مشارکت مردمی صورت گیرد تا امنیت آبی منطقه برای نسلهای آینده تضمین شود.
انتهای پیام
