نعمتالله عزیزی دوشنبه ۲۵ خرداد در نشست با خبرنگاران با بیان اینکه حوزه سلامت صرفا محدود به خدمات درمانی و بهداشت محیط نیست، افزود: سلامت مفهومی چندبعدی شامل ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی و حتی معنوی است و هر اندازه سطح آگاهی و سواد سلامت جامعه افزایش یابد، میزان بروز بیماریها کاهش یافته و کیفیت زندگی ارتقا پیدا میکند.
معاون بهداشتی دانشکده علوم پزشکی ساوه با اشاره به اجرای برنامه پزشک خانواده شهری در سطح کشور تصریح کرد: بر اساس سیاستهای وزارت بهداشت، هر دانشگاه علوم پزشکی یک شهرستان را به عنوان پایلوت اجرای این طرح انتخاب میکند و در همین راستا، شهرستان زرندیه و شهر مامونیه به عنوان منطقه اجرایی این برنامه در حوزه دانشکده علوم پزشکی ساوه تعیین شدهاند.
وی با اشاره به مزایای اجرای نظام ارجاع اظهار کرد: در این طرح، برای بیماران مزایای حمایتی در نظر گرفته شده است، بهگونهای که تا چهار ویزیت سالانه در سطح اولیه رایگان بوده و در صورت استفاده از مسیر ارجاع، میزان پرداختی بیماران به شکل قابل توجهی کاهش مییابد.
وی افزود: در حال حاضر، پرداختی بیماران در مسیر ارجاع در سطح خدمات تخصصی حدود ۱۵ درصد است، در حالی که مراجعه مستقیم به متخصص بدون طی مسیر ارجاع میتواند تا ۳۰ درصد هزینه برای بیمار به همراه داشته باشد؛ موضوعی که اهمیت رعایت نظام ارجاع را دوچندان میکند.
وی گفت: در این طرح به ازای هر ۳۰۰۰ نفر یک پزشک عمومی به عنوان پزشک خانواده در نظر گرفته میشود و همچنین برای هر ۱۵۰۰ نفر یک مراقب سلامت یا ماما فعالیت خواهد کرد. در شهرستان زرندیه با جمعیت حدود ۳۰ هزار نفر، بر اساس استانداردها نیاز به حدود ۱۰ پزشک عمومی و ۱۰ مراقب سلامت وجود دارد که بخشی از این نیروها از طریق مراکز موجود و بخشی دیگر از طریق قرارداد با پزشکان و ماماهای بخش خصوصی تأمین میشود. در این مدل، افراد شاغل در مطبها نیز میتوانند با انعقاد قرارداد با نظام سلامت در اجرای برنامه مشارکت داشته باشند و هزینه خدمات ارائهشده از سوی دولت پرداخت خواهد شد.
عزیزی با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد نظام سلامت از درمانمحوری به پیشگیریمحوری تصریح کرد: بخش قابل توجهی از هزینههای نظام سلامت ناشی از مراجعات غیرضروری و مصرف بیرویه دارو و خدمات تشخیصی است که ریشه در پایین بودن سطح سواد سلامت دارد. بیش از ۴۰ درصد داروهای مصرفی و حدود ۲۵ درصد خدمات تشخیصی در کشور غیرضروری است.
عزیزی در بخش دیگری از سخنان خود با ارائه گزارشی از زیرساختهای بهداشتی منطقه اظهار کرد: در مجموع ۱۲۷ واحد بهداشتی در شهرستانهای ساوه و زرندیه فعال است که از این تعداد ۸۹ واحد در ساوه و ۳۸ واحد در زرندیه خدماترسانی میکنند.
وی افزود: در شهرستان ساوه هفت مرکز جامع سلامت شهری، چهار مرکز جامع سلامت شهری ـ روستایی، هشت مرکز جامع سلامت روستایی، ۴۴ خانه بهداشت، یک مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری، ۱۲ پایگاه سلامت ضمیمه و ۱۱ پایگاه سلامت غیرضمیمه فعال است.
معاون بهداشتی دانشکده علوم پزشکی ساوه ادامه داد: در شهرستان زرندیه نیز پنج مرکز جامع سلامت شهری ـ روستایی، دو مرکز جامع سلامت روستایی، ۲۳ خانه بهداشت، پنج پایگاه سلامت ضمیمه و دو پایگاه سلامت غیرضمیمه به ارائه خدمات مشغول هستند. آزمایشگاههای مرجع در هر دو شهرستان فعال بوده و نمونههای تخصصی از مراکز مختلف از جمله قرهچای، نوبران، خشکرود و رازقان به این مراکز ارسال و مورد بررسی قرار میگیرند.
معاون بهداشتی دانشکده علوم پزشکی ساوه با تأکید بر تداوم توسعه زیرساختهای بهداشتی در شهرستانهای ساوه و زرندیه گفت: در تمامی نقاط شهری و روستایی از جمله حاشیه شهرها، پایگاهها و مراکز جامع سلامت فعال هستند و نیروی انسانی مورد نیاز نیز تا حد زیادی تأمین شده است. ساختار نظام سلامت بر اساس جمعیت طراحی شده و هر زمان که جمعیت در یک منطقه افزایش یابد، ایجاد یا تقویت مراکز بهداشتی در همان منطقه در دستور کار قرار میگیرد.
وی با اشاره به اجرای برنامههایی مانند سفیران سلامت، مراقبین سلامت و حضور مستمر در مدارس و ادارات، ادامه داد: در سال جاری تمرکز ویژهای بر خودمراقبتی و عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت (SDH) وجود دارد و برنامههای آموزشی به صورت مداوم و پیوسته در سطح مدارس و ادارات اجرا میشود. دورههای آموزشی اجباری مرتبط با پیشگیری از سرطان در دستور کار ادارات قرار گرفته و کارکنان دستگاههای اجرایی باید این آموزشها را فرا بگیرند.
وی در ادامه با تشریح وضعیت مراکز بهداشتی در منطقه گفت: در شهرستانهای ساوه و زرندیه هیچ مرکز غیرفعال بهداشتی وجود ندارد و تمامی خانههای بهداشت، مراکز جامع سلامت و پایگاهها فعال هستند. در برخی مناطق که در گذشته به دلیل کاهش جمعیت، مراکز بهداشتی غیرفعال شده بود، با بازگشت جمعیت مجدداً این مراکز احیا و تجهیز شدند. در مناطق جدیدی مانند باغ شیخ نیز با توجه به رشد جمعیت، مراکز جدید بهداشتی ایجاد و خانه بهداشت احداث شده است.
وی افزود: در سالهای اخیر بهویژه با توجه به شرایط خاص و ضرورتهای دوران، طرحهای تشدید نظارت و خدمات در حوزه بهداشت و درمان در مناطق مختلف اجرا شده است. در موضوعاتی مانند تأمین و توزیع آب یا زیرساختهای مرتبط، دستگاههای متولی اصلی مسئول اجرا هستند، اما مجموعه بهداشت وظیفه نظارت بر سلامت و انطباق شرایط با استانداردهای بهداشتی را بر عهده دارد. نظارت بر مراکز تهیه و توزیع غذا نیز به صورت گروهی و دورهای انجام میشود.
نسرین ممتازی، مدیرگروه گسترش شبکه و ارتقای سلامت معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی ساوه، نیز گفت: برنامه پزشک خانواده بهعنوان یکی از طرحهای محوری نظام سلامت نیازمند فرهنگسازی گسترده و اطلاعرسانی عمومی فراگیر است؛ موضوعی که بدون مشارکت فعال رسانهها، صدا و سیما، روابط عمومیها و واحدهای آموزش سلامت امکان تحقق کامل نخواهد داشت.
وی با اشاره به آغاز فاز اجرایی و اطلاعرسانی این برنامه در شهرستان زرندیه افزود: در گام نخست، تمرکز بر آگاهیبخشی عمومی درباره مزایا و الزامات طرح است تا تمامی شهروندان در جریان نحوه بهرهمندی از خدمات قرار گیرند. تحقق اهداف این طرح نیازمند بکارگیری تمامی ابزارهای رسانهای است.
وی در ادامه با اشاره به اجرای برنامه «عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت» گفت: رویکرد جدید نظام سلامت بر این اصل استوار است که بیماریها صرفاً با درمان پزشکی کنترل نمیشوند، بلکه ریشههای اجتماعی، اقتصادی و محیطی آنها نیز باید مورد توجه قرار گیرد. مجموعه بهداشت به تنهایی قادر به حل همه چالشهای حوزه سلامت نیست. شهرداریها، اداره ورزش و جوانان، جهاد کشاورزی و سایر نهادهای مرتبط باید در کنار نظام سلامت قرار گیرند تا بتوان عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت را بهصورت ساختاری اصلاح کرد.
او با اشاره به عملکرد تیم بهداشتی شهرستان در کنترل بیماریهای واگیر گفت: استمرار خدمات شبانهروزی در حوزه بهداشت موجب شده است بسیاری از بیماریهای واگیر از جمله وبا و برخی بیماریهای رودهای در منطقه کنترل شده و از بروز بحرانهای گسترده جلوگیری شود.
هادی بیاتی، سرپرست گروه سلامت محیط و کار معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی ساوه، نیز گفت: موضوع آلودگیهای محیطی و صنعتی در شهرستان با سازوکار مشخص و از مسیر قانونی در حال بررسی و پیگیری است.
وی با اشاره به یک پرونده مرتبط با آلودگی هوای ناشی از فعالیت یک واحد صنعتی ذوب فلزات گفت: این موضوع از طریق مراجع تخصصی از جمله محیط زیست و سایر دستگاههای ذیربط در قالب کارگروههای رسمی بررسی شده و گزارشهای مختلفی درباره میزان آلایندگی و وضعیت فعالیت این واحد ارائه شده است. در مقاطع مختلف حتی موضوع توقف فعالیت یا کاهش آلایندگی نیز در دستور کار قرار گرفته و نظارتها بر اساس مستندات فنی ادامه یافته است.
بیاتی تأکید کرد: تصمیمگیری درباره آلایندگیها و مسائل مرتبط، بهصورت کارگروهی و با حضور دستگاههایی مانند محیط زیست، بهداشت، اداره کار و سایر نهادهای مرتبط انجام میشود و هیچیک از اعضا بهتنهایی نقش تعیینکننده ندارند. معاونت بهداشت تنها یکی از اعضای این کارگروه است و نظرات کارشناسی در کنار سایر دستگاهها جمعبندی و به نتیجه نهایی منجر میشود.
وی با اشاره به روند ارجاع مجدد برخی پروندهها به معاونت بهداشت اظهار کرد: در برخی موارد، پس از بررسیهای اولیه، پروندهها مجدداً از سوی مراجع قضایی برای اعلام نظر نهایی به دستگاههای تخصصی ارسال میشود و این فرآیند در چارچوب قانون و مهلتهای مشخص انجام میگیرد. در مواردی بسته به نوع تخلف، مهلتهای اصلاحی برای واحدهای متخلف در نظر گرفته میشود و در صورت عدم رفع نواقص، برخورد قانونی از جمله اخطار یا تعطیلی واحد در دستور کار قرار میگیرد.
سرپرست گروه سلامت محیط و کار معاونت بهداشت ساوه با اشاره به تفاوت میان نواقص بحرانی و غیر بحرانی در بازرسیهای بهداشتی گفت: در موارد بحرانی مانند فساد مواد غذایی یا تهدید مستقیم سلامت عمومی، امکان اقدام فوری و حتی تعطیلی واحد در کوتاهترین زمان وجود دارد، اما در موارد غیر بحرانی، مهلتهای قانونی برای اصلاح در نظر گرفته میشود.
وی همچنین با تأکید بر لزوم همکاری بینبخشی در حوزه محیط زیست و بهداشت افزود: موضوعاتی مانند فاضلاب، آلودگیهای صنعتی و مشکلات زیستمحیطی تنها با مشارکت دستگاههایی همچون شهرداری، آب و فاضلاب، جهاد کشاورزی و سایر نهادهای اجرایی قابل حل است و نظام سلامت بهتنهایی قادر به رفع این چالشها نیست.
بیاتی خاطرنشان کرد: هدف اصلی مجموعه بهداشت، پیشگیری از بروز مخاطرات محیطی و حفظ سلامت مردم است و تمامی اقدامات نظارتی در همین چارچوب و بر اساس قانون و مصوبات کارگروههای تخصصی انجام میشود.
گسترش خدمات سلامت روان در ساوه؛ اجرای پویش «هزار لبخند، یک زندگی» برای نوجوانان
شهناز هدایتی، کارشناس مسئول واحد سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشکده علوم پزشکی ساوه، نیز از توسعه خدمات سلامت روان در شهرستان ساوه و اجرای برنامههای آموزشی و حمایتی ویژه نوجوانان خبر داد.
وی با اشاره به فعالیت گسترده حوزه سلامت روان در سالهای اخیر اظهار کرد: در حال حاضر تمامی مراکز سلامت شهرستان از خدمات روانشناسان متخصص بهرهمند هستند و مشاورهها، آموزشها و برنامههای پیشگیرانه به صورت رایگان در اختیار شهروندان قرار میگیرد. آموزش مهارتهای فرزندپروری، تقویت بنیان خانواده، خانواده توانا و نوجوان سالم از جمله برنامههایی است که برای گروههای هدف اجرا میشود.
هدایتی با بیان اینکه ساوه جزو نخستین دانشکدههای علوم پزشکی کشور در راهاندازی مرکز تخصصی «سراج» بوده است، افزود: این مرکز به عنوان سطح دوم خدمات سلامت روان، با حضور روانپزشک، روانشناس و مددکار اجتماعی فعالیت میکند و خدمات تخصصی رایگان را به مراجعان، بهویژه افراد دارای مشکلات حاد روانی، ارائه میدهد. مرکز کاهش آسیب نیز از سال ۱۳۹۰ در حوزه ارائه خدمات به مصرفکنندگان مواد مخدر فعالیت دارد و خدماتی از جمله درمان نگهدارنده با متادون و توزیع رایگان اقلام پیشگیری را به جامعه هدف ارائه میکند. در حال حاضر حدود ۲۰۰ پرونده فعال در این مرکز تحت پوشش خدمات قرار دارند.
کارشناس مسئول واحد سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشکده علوم پزشکی ساوه با تأکید بر نقش رسانهها در ارتقای سواد سلامت روان جامعه خاطرنشان کرد: همچنان برخی خانوادهها به دلیل نگرشهای نادرست و انگ اجتماعی مرتبط با بیماریهای روانی، از مراجعه به مراکز مشاوره و درمان خودداری میکنند. افزایش آگاهی عمومی میتواند در شناسایی بهموقع مشکلات روانی و پیشگیری از آسیبهای جدی مؤثر باشد.
هدایتی در ادامه از اجرای پویش «هزار لبخند، یک زندگی» در مناطق هدف شهرستان ساوه خبر داد و گفت: این طرح ویژه نوجوانان ۱۴ تا ۱۸ سال طراحی شده و با هدف آموزش مهارتهای زندگی، ارتقای سلامت روان و اجرای برنامههای بازیدرمانی برگزار میشود.
وی افزود: نخستین دوره این پویش با ثبتنام ۴۰ نفر آغاز شده است و شرکتکنندگان طی جلسات آموزشی سه ساعته، مهارتهای مختلف فردی و اجتماعی را فرا میگیرند. بازخوردهای دریافتی از نوجوانان و خانوادههای آنان نشاندهنده تأثیر مثبت این دورهها بر رفتار و مهارتهای زندگی شرکتکنندگان بوده است. تمامی دورههای آموزشی به صورت رایگان برگزار میشود و در صورت افزایش استقبال، ظرفیت و تعداد دورهها نیز افزایش خواهد یافت.
انتهای پیام
