فرزاد حقوقی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: در یک سال گذشته تلاش کردهایم انجمن سینمای جوان اصفهان را از یک آموزشگاه ساکن به یک مرکز تولیدی پویا تبدیل کنم و امروز دو تغییر مشخص و ملموس در این مجموعه شکل گرفته که هر هنرجو و حتی هر ناظر بیرونی میتواند آن را احساس کند. نخستین تغییر، عبور از مدل اتکای کامل به بودجههای دولتی و حرکت به سمت جذب سرمایهگذاری صنعتی است؛ چراکه پیش از این، بسیاری از تولیدات وابسته به بودجههایی بود که از مرکز تخصیص داده میشد و همین مسئله گاهی روند تولید فیلم کوتاه را کند یا متوقف میکرد.
وی افزود: در همین راستا تفاهمنامهای عملیاتی با یکی از قطبهای بزرگ صنعت فولاد منعقد شده که نتیجه آن تعریف پروژه تولید هشت فیلم کوتاه حرفهای است. این تفاهمنامه صرفاً یک توافق روی کاغذ نبود، بلکه به تعریف پروژههای مشخص تولید منجر شد و اکنون این پروژهها در مسیر اجرا قرار گرفتهاند. این اتفاق به معنای آن است که برای نخستینبار در سالهای اخیر، چرخ تولید فیلم کوتاه در اصفهان بدون وابستگی صددرصدی به مرکز و با مبالغی بالاتر از بودجههای سنتی انجمن به حرکت درآمده است.
مدیر انجمن سینمای جوان اصفهان بیان کرد: در کنار این تغییر ساختاری در حوزه مالی، تلاش کردیم اتمسفر اجتماعی انجمن نیز دچار تحول شود و این مجموعه به یک «خانه خلاق» تبدیل شود؛ فضایی که فقط در ساعات برگزاری کلاسها فعال نباشد، بلکه به پاتوقی برای گفتوگو، تعامل و همنشینی فیلمسازان تبدیل شود.
انجمن به مثابه یک خانه خلاق
حقوقی ادامه داد: در همین راستا برگزاری پاتوقهای اکران فیلم کوتاه، نشستهای نقد و بررسی آثار و برنامههایی مانند «سینما پناهگاه» باعث شد انجمن اصفهان دوباره به محلی برای گردهمایی فیلمسازان نسلهای مختلف تبدیل شود.
وی تصریح کرد : در این فضا فیلمسازان کنار یکدیگر جمع میشوند، فیلم میبینند، درباره آثار گفتوگو میکنند و تجربههای خود را به اشتراک میگذارند. به نظر من همین احیای فضای گفتوگو یکی از مهمترین تغییرات غیر فیزیکی، اما کاملاً ملموس در اتمسفر انجمن است؛ زیرا سینما اساساً از دل گفتوگو، نقد و تعامل میان هنرمندان رشد میکند.
مدیر انجمن سینمای جوان اصفهان با اشاره به نتایج این تغییرات اظهار کرد: مجموعه این اقدامات ساختاری، از جذب سرمایه صنعتی تا فعالسازی فضای اجتماعی انجمن، باعث شد دفتر اصفهان در ارزیابی سراسری دفاتر انجمن سینمای جوانان کشور در تابستان ۱۴۰۴ رتبه نخست دفاتر رتبه «الف» را کسب کند. این رتبه نشان میدهد که اصفهان نهتنها در سطح شعار، بلکه در شاخصهایی مانند تولید، آموزش و جذب سرمایه نیز توانسته جایگاه پیشرویی در میان دفاتر کشور پیدا کند.
سه چالش اصلی فیلمسازان جوان
حقوقی در ادامه درباره چالشهای اصلی فیلمسازان جوان این شهر گفت: اگر بخواهیم واقعبینانه نگاه کنیم، مشکلات فیلمسازان جوان اصفهان را میتوان در سه ضلع اصلی خلاصه کرد: نخستین ضلع بحران مالی و افزایش چشمگیر هزینههای تولید است. امروز هزینه اجاره تجهیزات، دستمزد عوامل فنی و تدارکات به اندازهای افزایش یافته که با حمایتهای خرد نمیتوان فیلمی با استاندارد حرفهای تولید کرد و همین مسئله بسیاری از فیلمسازان جوان را در آغاز مسیر با مشکل مواجه میکند.
وی اضافه کرد: ضلع دوم این مسئله تمرکزگرایی در پایتخت است. هنوز بسیاری از فیلمسازان مستعد اصفهانی احساس میکنند برای دیدهشدن، دسترسی به بازیگران چهره یا استفاده از امکانات حرفهای مرحله پستولید ناچار به مهاجرت به تهران هستند. این در حالی است که اگر زیرساختهای حرفهای در استان تقویت شود، میتوان بخش قابل توجهی از این ظرفیت را در خود اصفهان نگه داشت.
مدیر انجمن سینمای جوان اصفهان تاکید کرد: ضلع سوم نیز شکاف میان آموزش و بازار کار است. بسیاری از هنرجویان تکنیکهای فیلمسازی را در دورههای آموزشی فرا میگیرند، اما در مرحله ارائه طرح یا همان پیچینگ و جذب سرمایهگذار بیرون از بدنه انجمن با چالش روبهرو میشوند.
حقوقی تصرح کرد: به همین دلیل تلاش کردهایم با ایجاد شورای پیچینگ استانی و شفافسازی روند حمایتها، فضایی فراهم کنیم که هنرجویان بتوانند ایدههای خود را به شکل حرفهای ارائه دهند و برای آثارشان سرمایه جذب کنند.
پیوند صنعت و سینما؛ راهی برای عبور از بحران مالی
وی با اشاره به اقدامات انجام شده برای کاهش این مشکلات گفت: یکی از مهمترین راهبردها پیوند دادن صنعت اصفهان با هنر بود که نتیجه آن جذب سرمایهگذار صنعتی برای تولید هشت فیلم کوتاه است. این اتفاق در عمل به معنای شکستن سد مالی برای فیلمسازان جوان اصفهانی است، زیرا امکان تولید آثار حرفهای بدون وابستگی کامل به بودجههای محدود دولتی فراهم شده است.
مدیر انجمن سینمای جوان اصفهان خاطرنشان کرد: در کنار این موضوع، تلاش کردیم ظرفیتهای حرفهای تولید در خود اصفهان تقویت شود. برگزاری نشستهای نقد فیلم، کارگاههای تخصصی با حضور استادان برجسته و گسترش برنامههای آموزشی دفتر اصفهان در همین راستا انجام شده است تا این پیام به هنرجویان منتقل شود که میتوان در اصفهان ماند و فیلمی با استانداردهای حرفهای تولید کرد.
مثلث ناقص آموزش، تولید و دیده شدن
حقوقی بر اهمیت حمایت از هنرجویان در مرحله ارائه طرح تأکید کرد و افزود: بسیاری از فیلمسازان جوان ایدههای خوبی دارند، اما نمیدانند چگونه آن را به شکل حرفهای ارائه دهند. به همین دلیل آموزش مهارت پیچینگ و ارائه طرح به سرمایهگذار نیز در دستور کار قرار گرفته است تا فیلمسازان بتوانند برای پروژههای خود منابع مالی جذب کنند.
وی ایجاد بستر نمایش برای فیلمهای کوتاه را نیز یکی از حلقههای مهم این چرخه دانست و گفت: تلاش کردهایم فیلمهای کوتاه تولیدی در پاتوق فیلم کوتاه اصفهان و در جشن فیلم کوتاه اصفهان به نمایش درآید تا آثار بتوانند بازخورد مستقیم مخاطبان را دریافت کنند و فرصت دیده شدن بیشتری داشته باشند.
مدیر انجمن سینمای جوان اصفهان در ادامه با اشاره به فاصله میان آموزش، تولید و دیدهشدن آثار بیان کرد: اگر بخواهیم واقعبینانه به این «مثلث ناقص» نگاه کنیم، باید دلایل شکلگیری آن را در هر سه بخش بررسی کنیم. در حوزه آموزش یکی از چالشها پدیدهای است که میتوان آن را «تکنیک بدون بینش» نامید. بسیاری از هنرجویان کار با دوربین یا نرمافزارهای تدوین را به خوبی میآموزند، اما در حوزه جهانبینی و روایتگری با ضعف مواجه هستند.
از تکنیک بدون بینش تا ایدههای بزرگ با بودجه کوچک
حقوقی تاکید کرد: برخی هنرجویان تصور میکنند با پایان دوره فیلمسازی به مرحله استادی رسیدهاند، در حالی که آموزش کلاسیک فقط ابزار را در اختیار آنها قرار میدهد و فاصله میان آموزش تا تولید واقعی با تجربه زیسته، مطالعه و شناخت عمیقتر از جهان پیرامون پر میشود.
وی ادامه داد: در حوزه تولید نیز با چالش «ایدههای بزرگ با بودجههای کوچک» روبهرو هستیم. بسیاری از هنرجویان در ذهن خود تصویری از سینمای بدنه یا حتی هالیوود دارند، اما زمانی که با واقعیت بودجههای محدود تولید روبهرو میشوند، دچار سرخوردگی میشوند.
مدیر انجمن سینمای جوان اظهار کرد: به همین دلیل لازم است به فیلمسازان جوان آموزش داده شود که چگونه با امکانات محدود، اما به شکل خلاقانه فیلم تولید کنند و فیلمنامه خود را بر اساس امکانات واقعی بنویسند. استفاده از ظرفیتهای بومی مانند لوکیشنهای در دسترس شهر اصفهان یا بازیگران محلی میتواند مسیر تولید را واقعبینانهتر کند.
بیماری جشنوارهگرایی
حفوقی در ادامه سخنان خود به مسئله دیده شدن آثار پرداخت و گفت: در این حوزه با پدیدهای روبهرو هستیم که میتوان آن را «بیماری جشنوارهگرایی» نامید. تصور غلطی شکل گرفته که دیده شدن یک فیلم فقط از مسیر حضور در جشنوارههای خارجی عبور میکند، در حالیکه این نگاه میتواند مسیر طبیعی ارتباط فیلم با مخاطب را منحرف کند.
وی نوضیح داد: برخی فیلمسازان جوان فیلم میسازند تا صرفاً در یک جشنواره خاص پذیرفته شوند و اگر این اتفاق رخ ندهد، تصور میکنند اثرشان دیده نشده است. در حالی که سینما پیش از هر چیز باید با مخاطب ارتباط برقرار کند و فیلمساز باید برای مردم فیلم بسازد، نه فقط برای فرمهای جشنوارهای.
اصفهان؛ جهانشهری با خروجی استانی
مدیر انجمن سینمای جوان اصفهان با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی شهر اصفهان تصریح کرد: اصفهان شهری با پیشینه تمدنی، هنری و ادبی کمنظیر است و طبیعی است که ظرفیت فرهنگی آن بسیار فراتر از امکانات فعلی انجمن باشد.
حقوقی با بیان اینکه اصفهان یک «جهانشهر» است، گفت: با وجود این ظرفیت بزرگ، خروجیهای سینمایی شهر هنوز در ابعاد یک قطب استانی باقی مانده است. فاصله میان آنچه هست و آنچه باید باشد را میتوان در چند حوزه تحلیل کرد؛ از جمله استفاده ناکافی از ظرفیتهای دراماتیک شهر، هدررفت بخشی از استعدادهای جوان و فعال نشدن کامل ظرفیت اقتصادی صنایع در حمایت از سینما.
وی ادامه داد: اصفهان فقط میدان نقش جهان نیست؛ این شهر مجموعهای از زیست صنعتی، اجتماعی و فرهنگی متنوع دارد که میتواند سوژه دهها فیلم کوتاه باشد.
چرا سینمای کوتاه اصفهان جریانساز نشده است؟
مدیر انجمن سینمای جوان اصفهان با اشاره به جریانسازی در سینمای کوتاه اصفهان پرداخت و گفت: یکی از دلایل جریانساز نشدن سینمای کوتاه در این شهر گرفتار شدن در «دام شکوه گذشته» است. گاهی زیباییهای تاریخی و معماری اصفهان باعث میشود فیلمها بیشتر شبیه کارتپستالهای بصری شوند و کمتر به مسائل معاصر جامعه بپردازند.
حقوقی افزود: در حوزههای مختلف هنری از «مکتب اصفهان» سخن گفته میشود، اما در سینما هنوز زبان بصری یا روایت مشترکی که به عنوان امضای سینمایی اصفهان شناخته شود شکل نگرفته است. در حال حاضر بیشتر با پدیده «تکستارهها» مواجه هستیم تا یک جریان منسجم سینمایی.
وی درباره برنامههای آینده انجمن ادامه داد: برای سال آینده سه تعهد مشخص و قابل سنجش تعریف شده است. نخست تحقق کامل پروژه تولید هشت فیلم کوتاه حرفهای با مشارکت صنایع و آماده شدن آنها برای نمایش است. دوم اجرای طرح «دستیار اول» که بر اساس آن دستکم ۲۰ هنرجوی برتر به عنوان کارآموز فعال در پروژههای حرفهای حضور پیدا خواهند کرد تا فاصله میان آموزش و تولید کاهش یابد.
مدیرانجمن سینمای جوان اصفهان سومین تعهد را توسعه بستر نمایش دانست و گفت: راهاندازی «هفته فیلم کوتاه اصفهان» با رویکرد اکران عمومی در دستور کار قرار دارد تا فیلم کوتاه تنها در فضای جشنوارهها محدود نشود و مخاطبان عادی نیز با آن ارتباط برقرار کنند و هدفگذاری ما این است که دستکم پنج هزار نفر از شهروندان اصفهانی در طول یک هفته برای دیدن فیلمهای کوتاه تولید شده در استان در سالنهای نمایش حضور پیدا کنند.
اقدامات عملی برای پیوند آموزش و تولید در سینمای جوان اصفهان
حقوقی با اشاره به مجموعه اقداماتی که برای کاهش فاصله میان آموزش تا تولید طراحی شده است، تصریح کرد: در این زمینه چند اقدام عملی تعریف شده که هدف آنها فراهم کردن مسیر واقعی ورود هنرجویان به عرصه تولید حرفهای است.
وی تاکید کرد: یکی از این اقدامات تبدیل پروژههای پایان دوره به پروژههای تولیدی است. در این مدل، بهترین طرحهای پایان دوره هنرجویان مستقیماً وارد مرحله حمایت از «تولید اول» میشوند و انجمن نیز بهعنوان نخستین تهیهکننده در کنار فیلمساز جوان قرار میگیرد تا مسیر ساخت نخستین اثر حرفهای برای هنرجویان هموارتر شود.
مدیر انجمن سینمای جوان ادامه داد: اقدام دیگر تسهیل دسترسی به تجهیزات است. با ایجاد سازوکار رزرو اولویتدار تجهیزات و همچنین تعامل با رنتالهای شهر، هنرجویانی که در حال ساخت نخستین آثار خود هستند میتوانند با شرایط حمایتی از تجهیزات استفاده کنند و به این ترتیب بخش مهمی از هزینههای تولید کاهش مییابد.
حقوقی تصریح کرد: راهاندازی «شورای پیچینگ استانی» نیز از دیگر اقدامات در این مسیر است تا روند بررسی و حمایت از طرحها با سرعت و شفافیت بیشتری انجام شود. در این سازوکار، فیلمسازان میتوانند طرح خود را در اصفهان ارائه و از آن دفاع کنند و روند تصمیمگیری و حمایت نیز در همان سطح استانی پیگیری شود.
وی اضافه کرد: برای کاهش فاصله میان ایده تا تولید، تلاش کردهایم سرعت تصمیمگیری و آغاز پروژهها افزایش یابد تا هنرجویان بتوانند در زمان کوتاهتری از مرحله طرح به مرحله ساخت برسند.
مدیر انجمن سینمای جوان توضیح داد: در حوزه دیدهشدن آثار نیز «پاتوق فیلم کوتاه اصفهان» از یک نشست دوستانه به بستری مؤثر برای نمایش آثار تبدیل شده است. اکرانهای منظم ماهانه با حضور منتقدان و مخاطبان عمومی این امکان را فراهم میکند که فیلمسازان جوان بلافاصله پس از تولید، بازخورد مخاطبان را دریافت کنند.
حقوقی حاطر نشان کرد: رایزنیهایی برای ایجاد ویترین اختصاصی در برخی پلتفرمهای نمایش خانگی در حال انجام است تا آثار برتر تولید شده در اصفهان امکان عرضه و دیده شدن در سطح گستردهتری پیدا کنند.
وی در پایان تاکید کرد: در کنار این اقدامات، طرح «استاد، ناظر» نیز اجرا میشود تا برای هر پروژه حمایتی، یکی از اساتید باتجربه بهعنوان مشاور در کنار هنرجو قرار گیرد. این همراهی میتواند به افزایش کیفیت آثار و تقویت شانس دیدهشدن آنها در سطح ملی و بینالمللی کمک کند.
انتهای پیام
