محمد احمدی جبلی در نشست خبری شرکت آب منطقهای که امروز چهارشنبه ۲۷ خرداد به مناسبت هفته صرفهجویی برگزار شد، اظهار کرد: وضعیت بارشها در سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ نشاندهنده شرایط خاصی در استان قم است؛ بهطوریکه میزان بارشهای ثبت شده در این سال حدود ۱۰۰ میلیمتر گزارش شده است که میانگین بلندمدت ۴۵ ساله استان حدود ۱۵۸ میلیمتر بوده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان قم تصریح کرد: باید توجه داشت که تا پیش از بارندگیهای بهاری، میزان بارش استان تنها بین ۴۸ تا ۵۰ میلیمتر بود؛ بنابراین، استان قم در کنار تهران، همچنان در رتبه نخست استانهای بحرانی کشور از نظر تنش آبی قرار دارد و تداوم این وضعیت، مستلزم نگاهی ویژه و مدیریتی است.
احمدی جبلی تصریح کرد: این اختلاف نشان میدهد که وضعیت بارشها همچنان با میانگین تاریخی فاصله معناداری دارد، بهویژه آن که در سال آبی گذشته (۱۴۰۳–۱۴۰۴) این میزان حتی کمتر و در حدود ۹۸ میلیمتر بوده است.
وی در خصوص وضعیت سدها و ذخایر آبی استان قم گفت: در حوزه منابع سطحی، وضعیت سدهای استان نیز تحت تأثیر این شرایط قرار دارد. سد کوچری در حال حاضر دارای حجم ذخیره مطلوبی است و حدود ۱۵۱ میلیون مترمکعب از آن پر است؛ اما در مقابل، سد ۱۵ خرداد وضعیت متفاوتی دارد و با ذخیرهای حدود ۱۶.۵ میلیون مترمکعب، عملاً در شرایط حجم مرده قرار گرفته است.
احمدی جبلی ضمن اشاره بر مقدار آب برداشت شده از منابع آبی استان در حوزه های مختلف گفت: دادههای سال آبی (۱۴۰۳–۱۴۰۴) نشان میدهد که در مجموع ۶۵۸ میلیون مترمکعب از منابع آب استان برداشت شده است. نکته حائز اهمیت، سهم بالای بخش کشاورزی از این مقدار است؛ بهطوریکه ۷۵.۵ درصد از کل آب مصرفی، معادل ۴۹۷ میلیون مترمکعب، در این بخش به کار رفته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای افزود: سهم بخش شرب و بهداشت حدود ۲۳ درصد معادل ۱۵۱ میلیون مترمکعب و سهم صنعت و خدمات نیز تنها ۱.۵ درصد معادل ۱۰ میلیون مترمکعب از کل مصرف بوده است. در این میان، انتقال آب از سرشاخههای دز به قم نقش حیاتی ایفا میکند که بهطور میانگین حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب را به قم میرساند، هرچند تخصیص رسمی قم از این مسیر ۱۴۴ میلیون مترمکعب تعیین شده است.
وی در خصوص اقدامات انجام شده در حوزه مدیریت مصرف آب گفت: در راستای مدیریت مصرف و مقابله با برداشتهای غیرمجاز، اقدامات مؤثری در سالهای اخیر انجام شده است. نصب کنتورهای هوشمند حجمی یکی از راهکارهای اصلی بوده که تاکنون ۸۹۵ دستگاه از آنها روی چاهها نصب شده است.
احمدی جبلی افزود: علاوه بر این، در سه سال اخیر با اقدامات نظارتی، ۵۳۱ حلقه چاه غیرمجاز پر و مسلوبالمنفعه شده و ۵۹۳ حلقه چاه نیز پلمب شدهاند که نتیجه این اقدامات، صرفهجویی حدود ۴۱ میلیون مترمکعبی در منابع آب بوده است. با این حال، چالشهای پیش روی تأمین آب همچنان جدی است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای استان قم در خصوص چالشهای تامین آب در قم افزود: یکی از این چالشها، نیاز آبی پروژههایی مانند نهضت ملی مسکن است که برآورد میشود با احداث ۱۰۰ هزار واحد مسکونی، حدود ۲۷ میلیون مترمکعب به نیاز آبی استان افزوده شود.
وی تصریح کرد: رودخانه شور، تنها روانآب باقیمانده برای محیطزیست و تالاب مره است و مجموعه آب منطقهای با قوت از حقآبه زیستمحیطی آن در برابر هرگونه دستاندازی دفاع خواهد کرد.
احمدی جبلی در خصوص پروژه علاج بخشی گفت: آب انتقالی از سرشاخههای دز سالانه حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود که بخش عمده آن برای تأمین آب شرب و مصارف خانگی مورد استفاده قرار میگیرد. پروژه «علاجبخشی» در سرشاخههای دز، برخلاف برخی تلقیها، به هیچوجه به معنای سدسازی برای گرفتن آب بیشتر نیست؛ بلکه یک ضرورت فنی برای کنترل سیلابهای مخرب به تونلهای رسوبگذاری است که ظرفیت انتقال آب را کاهش میدهند.
مدیرعامل شرکت آب تصریح کرد: این پروژه با هدف حفاظت از سامانه موجود و جلوگیری از خسارت به مزارع پرورش ماهی در لرستان طراحی شده و هدف آن صرفاً بهرهبرداری بهینه از همان تخصیص قانونیِ استان بوده و چیزی فراتر از آن نیست.
احمدی جبلی در پایان یادآور شد: تمام تلاش مجموعه شرکت آب منطقهای این است که با وجود تمامی این محدودیتها، خشکسالیهای متوالی و فشارهای ناشی از توسعه و مهاجرت، بتوانیم پایداری منابع آبی استان را حفظ کنیم و با کمک مردم، این دوره سخت را پشت سر بگذاریم.
انتهای پیام
