امروز شنبه ۳۰ خرداد، با فرا رسیدن پنجم ماه محرم، شهر میناب حال و هوایی متفاوت به خود میگیرد. از نخستین ساعات روز، مردم از محلههای مختلف گرد هم میآیند تا در مراسم «علمگردانی» که در میان مردم با عنوان «علم پیغمبر» نیز شناخته میشود، حضور یابند؛ آیینی که نسل به نسل در میان مردم این خطه حفظ شده و به یکی از شاخصترین جلوههای سوگواری محرم در جنوب ایران تبدیل شده است.
در این مراسم، علمهایی که نمادی از پرچم و نشانههای کاروان اهل بیت(ع) تلقی میشوند، با تشریفات خاص و همراه با نوحهخوانی، سینهزنی و حضور گسترده مردم در میان کوچهها و محلههای قدیمی شهر به حرکت درمیآیند. مردم میناب اعتقاد دارند این علمها یادآور پرچمهای برافراشته در نهضت عاشورا و نشانهای از وفاداری به آرمانهای امام حسین(ع) و یارانش است.
پژوهشگران فرهنگ بومی معتقدند آیین علمگردانی میناب علاوه بر جنبه مذهبی، بخشی از میراث فرهنگی ناملموس این منطقه نیز به شمار میرود، چراکه در دل خود مجموعهای از آداب، نمادها و مشارکتهای اجتماعی را حفظ کرده است. حضور گسترده نسلهای مختلف، از سالمندان تا نوجوانان، نشان میدهد که این آیین همچنان در حافظه فرهنگی جامعه زنده مانده و به عنوان بخشی از هویت محلی منتقل میشود.
این مراسم فرصتی برای همبستگی اجتماعی نیز فراهم میکند، بهگونهای که خانوادهها، هیأتهای مذهبی و گروههای مختلف مردمی در برگزاری آن نقش دارند. بسیاری از ساکنان منطقه معتقدند حفظ چنین آیینهایی نهتنها یادآور واقعه عاشورا و فرهنگ ایثار است، بلکه به تقویت پیوندهای اجتماعی و تداوم سنتهای بومی نیز کمک میکند.
آیین علمگردانی میناب امروز به عنوان یکی از جلوههای شاخص آیینهای محرم در جنوب کشور شناخته میشود؛ سنتی دیرینه که با گذشت بیش از ۴۰۰ سال همچنان با همان شور و باور در میان مردم این دیار برگزار میشود و هر ساله جمع زیادی از عزاداران را گرد هم میآورد.
یکی از شهروندان مینابی که در این مراسم معنوی حضور داشت، در گفتوگو با ایسنا، با بغضی در گلو و چشمانی که به علمهای برافراشته دوخته شده بود، از اهمیت این سنت دیرینه سخن گفت.
او اظهار کرد: اینجا در میناب، علمگردانی فراتر از یک آیین مذهبی است؛ این شریان حیاتیِ هویت ماست. از کودکی که دست در دست پدرم پشت این علمها راه میرفتم تا امروز که خود سهمی در برپاییاش دارم، همیشه حس کردهام که این علمها، ریسمان اتصال قلب ما به واقعه کربلاست.
این شهروند در ادامه افزود: «شما ببینید چطور پیر و جوان، همه با یک نیت مشترک در کوچهها میچرخند. این حضورِ پرشور، پیامی جز وفاداری به مکتب امام حسین (ع) ندارد. ما به فرزندانمان یاد میدهیم که این علم، فقط یک نماد چوبی و پارچهای نیست، بلکه نشانه غیرت و آزادگی مردمان این سرزمین است که ۴۰۰ سال است اجازه ندادهاند این شعله خاموش شود. تا زمانی که این علمها در میناب بلند است، ما زنده و استواریم.
یک جوان ۲۶ ساله مینابی در گفتوگو با ایسنا، با تأکید بر اینکه این مراسم شناسنامه مردم این دیار است، گفت: این آیین تنها یک سنت نیست، بلکه میراثی است که بیش از چهار قرن است از نیاکانمان به ما رسیده؛ ما امروز این علم را در دست داریم تا به فرزندانمان بیاموزیم که عشق به امام حسین (ع) در میناب، فراتر از زمان و مکان زنده است.
انتهای پیام
