مجید گودرزی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تاثیر افزایش نرخ سود بانکی بر اقتصاد کشور، اظهار کرد: افزایش نرخ بهره بانکی اقدامی اشتباه و کاملا ویرانگر برای اقتصاد ایران است. متاسفانه نرخ بهره در اقتصاد دو پیامد مهم به وجود می‌آورد؛ یکی رکود به واسطه افزایش هزینه‌های تامین مالی و دیگری تشدید تورم؛ به همین دلیل رکود تورمی نتیجه محتوم و قطعی افزایش نرخ بهره است.

وی با اشاره به اینکه بانک‌ها به جای اینکه به سمت کارمزدمحوری حرکت کنند، به سمت سودمحوری رفته‌اند، افزود: این در حالی است که در اقتصاد ما بزرگ‌ترین چالش کنونی، بحران بازدهی منفی نسبت به تورم است. یعنی فعالیت‌های اقتصادی در کشور بازدهی کمتری از نرخ تورم دارند و در نتیجه با بازدهی منفی مواجه هستند. با این حال نظام بانکی از همین بازدهی منفی نیز ۲۳ درصد سود دریافت می‌کند که این موضوع به یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد کشور تبدیل شده و بحران جدی ایجاد کرده است.

این کارشناس اقتصادی ادامه داد: لازم و ضروری است که هرچه سریع‌تر به سمت تغییر ساختار بانک‌ها حرکت کنیم. بانک‌ها باید به اندازه خدمتی که ارائه می‌دهند و کارمزدی که حق آنها است درآمد داشته باشند، نه اینکه با سودهای بالا و نرخ‌های بهره سنگین اقتصاد را با چالش مواجه کنند.

گودرزی با اشاره به احتمال افزایش نرخ سود بانکی با توجه به موضع اخیر بانک مرکزی، گفت: متاسفانه اصل موضوع دریافت سود، از نظر بسیاری از مراجع عظام تقلید با چالش‌های جدی مواجه است و شبهه ربا بودن آن بسیار پررنگ است. بارها نیز مراجع نسبت به این موضوع اعتراض کرده‌اند.

هزینه‌های تامین مالی، توان رقابت تولید را کاهش داده است

وی تصریح کرد: در تورم بالا اگر هزینه‌های تامین مالی و نرخ بهره را بالاتر ببرید، یک دور تسلسل باطل میان تورم و افزایش نرخ بهره شکل می‌گیرد و اقتصاد با بازدهی منفی مواجه می‌شود. در چنین شرایطی فعالیت‌های اقتصادی غیراقتصادی خواهند شد. امروز نیز دقیقا با همین چالش مواجه هستیم.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه ساختار نظام بانکی کشور سودمحور است نه کارمزدمحور، افزود: در بسیاری از کشورهای پیشرفته دنیا حتی سودی به سپرده‌ها پرداخت نمی‌شود و در مقابل، کارمزد، مالیات و حتی جرایمی بابت رسوب سرمایه و خروج منابع از چرخه اقتصاد دریافت می‌شود تا سرمایه‌ها در بانک‌ها متوقف نشوند اما در کشور ما شرایط برعکس است.

گودرزی خاطرنشان کرد: در حال حاضر، حجم عظیمی از سرمایه‌گذاری‌ها در کشور بازدهی کمتر از تورم دارند و هر سال بخش بزرگی از سرمایه سرمایه‌گذاران از بین می‌رود. از سوی دیگر، سود بدون ریسک ۲۳ درصدی باعث شده بسیاری از سرمایه‌گذاری‌هایی که بازدهی کمتری از این میزان دارند، عملا غیراقتصادی شوند.

نرخ بهره بالا سرمایه‌ها را از تولید دور می‌کند

وی با اشاره به اینکه نرخ بهره بالا سرمایه‌ها را از تولید دور می‌کند، گفت: برای خروج سرمایه‌ها از بانک و هدایت آن‌ها به سمت بخش‌های مولد اقتصاد، باید ریسک وجود داشته باشد. در شرایط فعلی کسب سودی در حدود ۳۸ درصد و بالاتر کار بسیار دشواری است و هزینه‌های تامین مالی به حدی افزایش یافته که محصولات داخلی توان رقابت با محصولات سایر کشورها را از دست داده‌اند.

گودرزی اشاره کرد: اقتصاد ایران بیش از هر چیز نیازمند آن است که نظام بانکی از سودمحوری فاصله گرفته و به سمت کارمزدمحوری حرکت کند. این یک ضرورت جدی است و در غیر این صورت با بحران‌های بزرگ‌تری مواجه خواهیم شد.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به تاثیر نرخ سود بر تولید و بنگاه‌های اقتصاد، گفت: اگر افزایش نرخ بهره سیاست مطلوبی بود، کشورهای پیشرفته تلاش نمی‌کردند نرخ بهره خود را به سمت صفر هدایت کنند. کشورهایی که با بحران اقتصادی روبه‌رو می‌شوندگاهی برای یک دوره کوتاه از نرخ بهره بالا به عنوان یک مسکن موقت استفاده می‌کنند، اما هزینه‌ها و عوارض آن را نیز می‌پردازند.

گودرزی با اشاره به اینکه افزایش نرخ بهره به طور قطع موجب افزایش رکود و افزایش تورم می‌شود، تصریح کرد: حتی برخی اقتصاددانان برجسته جهان که زمانی معتقد بودند می‌توان از طریق افزایش نرخ بهره نقدینگی را کنترل کرد، بعدها در برخی موارد از این دیدگاه عقب‌نشینی کردند و اعلام کردند که این نظریه در بسیاری از اقتصادها قابلیت اجرا ندارد.

وی ادامه داد: ما همچنان در حال اجرای سیاستی هستیم که آثار و نتایج آن در بسیاری از کشورها مورد تردید قرار گرفته است. در حالی که نرخ بهره در بسیاری از موارد عوارضی بدتر از نقدینگی دارد. نقدینگی در کنار آثار تورمی می‌تواند به رونق اقتصادی نیز کمک کند، اما نرخ بهره بالا همزمان رکود و تورم را به اقتصاد تحمیل می‌کند.

تاثیر نرخ سود بانکی بر بازارهای موازی

گودرزی با اشاره به تاثیر نرخ سود بانکی بر بازارهای موازی، اظهار کرد: نرخ سود بالا یک جذابیت کاذب ایجاد می‌کند و به نوعی مانند یک سم عمل می‌کند که به سایر بازارها آسیب می‌زند. بازار بورس، بازار طلا، بازار مسکن و سایر بازارها همگی می‌توانند از این سیاست تأثیر منفی بپذیرند.

این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: این رویه کاملا اشتباه است و برای نجات اقتصاد کشور باید هرچه سریع‌تر نسبت به اصلاح و تغییر ساختار نظام بانکی اقدام شود. اگر این اصلاحات با سرعت و جدیت در دستور کار قرار نگیرد، مشخص نیست اقتصاد کشور در آینده با چه بحران‌هایی مواجه خواهد شد.

انتهای پیام