حجتالاسلام غلامرضا رضایی در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: مخاطبان زن امروز، جوینده حقیقت و آگاهیاند و حضور در جلسات روضه، زمانی اثرگذار خواهد بود که با تحلیلهای عمیق، بصیرت افزایی و پاسخگویی به شبهات روز همراه باشد، نه صرفاً با گریه و شورهای بدون شعور.
وی با اشاره به جایگاه ویژه خراسان رضوی به عنوان کانون معنویت و اهل بیت(ع)، به تشریح چالشها و آسیبهای وارده بر مجالس روضههای زنان پرداخت و تأکید کرد: اگرچه خراسان رضوی همواره به عنوان پایگاه محکم دینی و فرهنگی شناخته میشود، اما نوع برگزاری مجالس روضهخوانی در بخش بانوان نیازمند بازنگری جدی است تا از سطح احساسات صرف فراتر رفته و به کانونهای آگاهیبخشی و بصیرت افزایی تبدیل شود.
رضایی با بیان اینکه ریشههای مذهبی مردم خراسان رضوی استوار و محکم است، اظهار کرد: مردم این دیار همواره در تمام طول سال و به ویژه در ایام فاطمیه و دهههای محرم و صفر، به برگزاری مجالس روضه اهل بیت (ع) پایبند هستند. این پیوند عمیق فرهنگی، نعمتی بزرگ است که اگر با مدیریت صحیح و محتوای پرمعارف همراه شود، میتواند نسلهای آینده را تربیت کند.
وی با بیان اینکه برخی از این مجالس، به ویژه در بخش خانگی و زنانه، دچار افت کیفیت معنوی و محتوایی شدهاند، به تغییر ماهیت برخی از جلسات روضهخوانی از سخنرانی محور به دعا محور یا گریه محور اشاره کرد و گفت: در گذشته، جلسات روضه فضایی برای شنیدن تحلیلهای دقیق از سیره معصومین(ع)، بررسی ابعاد اجتماعی و سیاسی واقعه عاشورا و شناخت حقایق دین بود اما امروزه در برخی از محلات و مناطق خراسان رضوی، این جلسات به صرفاً تلاوت اشعار حزنانگیز کاهش یافته است.
این استاد حوزه گفت: در جلسات دعا محور، اغلب سخنرانان حضور فعال و تحلیلی ندارند و تمرکز صرفاً بر لفظ خوانی و توزیع نذری است که از عمق معنایی آن کاسته میشود. از سوی دیگر، جلسات گریه محور، اغلب مبتنی بر شور بدون شعور هستند؛ یعنی مخاطبان به جای توجه به پیامهای اخلاقی و اجتماعی، تنها به دنبال تحریک احساسات زبانی و شنیدن نوحههایی هستند که قابلیت گریاندن فوری را داشته باشد.
هدف از عزاداری، تولید حس غم صرف نیست
حجتالاسلام رضایی تأکید کرد: این رویکرد، دین را از جنس عقلانیت و بصیرت جدا کرده و آن را به یک تجربهای صرفاً هیجانی تبدیل میکند که ممکن است پس از پایان مجلس، اثر ماندگاری در سبک زندگی فرد باقی نگذارد.
وی خاطرنشان کرد: هدف از عزاداری، تولید حس غم صرف نیست، بلکه هدف، تولید بصیرت، تقویت روحیه ایستادگی و شناخت حق از باطل است. وقتی جلسات روضه به محل احساسات بدون چارچوب عقلانی تبدیل شود، نسل جوانی تربیت میشود که دین را تنها در گریه و شیون میبیند و از پیچیدگیهای فکری و اجتماعی آن بیخبر است.
این استاد حوزه با تأکید بر اینکه نباید دین را ابزاری برای کسب منافع دنیوی یا فرار از مسئولیتهای اجتماعی معرفی کرد، اظهار کرد: دین اسلام، دینی است که تعادل میان رحمت و عدالت و میان نرمی و سختی را حفظ میکند.
ورود مباحث تجملگرایی و نمایشهای اجتماعی
رضایی در خصوص آسیب دیگر که در برخی از این مجالس مشاهده میشود، افزود: ورود مباحث تجملگرایی و نمایشهای اجتماعی دیگر آسیب روضههای زنانه است.
وی با تأکید بر اینکه منزل شخصی باید پناهگاه امن و معنوی خانواده باشد، افزود: متأسفانه شاهد هستیم که برگزاری روضههای خانگی، گاهی به محلی برای رقابتهای اجتماعی، نمایش ثروت و چشم وهم چشمی تبدیل شده است. استفاده از لباسهای مشکی خاص، دکوراسیونهای هماهنگ با رنگ سفره و تزئینات لوکس در مجالس مذهبی، نشان دهنده غلبه رویکرد تشریفاتمحور بر رویکرد معنوی است. این تجملگرایی، نه تنها بار اقتصادی مضاعفی بر دوش خانوارها میگذارد، بلکه روحیه ایثار و سادهزیستی که از اصول اولیه تشیع است را تضعیف میکند. در شرایطی که بسیاری از قشرها با مشکلات معیشتی دستوپنجه نرم میکنند، چنین رویکردهایی میتواند باعث دلسردی سایر اقشار از حضور در این محافل شود و تصویر درستی از دین اسلام ارائه ندهد.
ضعف در سواد علمی و تبلیغی برخی از مبلغین
این استاد حوزه در ادامه با انتقاد از ضعف در سواد علمی و تبلیغی برخی از مبلغین و مداحان، تأکید کرد: برخی از کسانی که در این مجالس به سخنرانی یا مداحی میپردازند، فاقد تحصیلات حوزوی نظاممند و یا تسلط کافی بر علوم دینی هستند. بیان مطالب سطحی، نقل داستانهای بدون سند یا ضعیف و تفسیرهای شخصی از آیات و روایات، میتواند منجر به انحراف عقیدتی مستمعین شود.
وی گفت: متأسفانه گاهی اوقات، برخی نیز با کمتوجهی به سطح دانش مخاطبان زن، به بیان مطالب ساده و گاه نادرست میپردازند. این در حالی است که بانوان خراسانی، جامعهای باهوش و جوینده حقیقت هستند که نیازمند معارف عمیق و پاسخهای روشن به شبهات دینی خود هستند. ارائه محتوای احساسی، نه تنها نیاز آنها را برآورده نمیکند، بلکه باعث بیاعتمادی و سرخوردگی آنها نسبت به بدنه تبلیغی دین میشود.
رضایی با بیان اینکه نسل جوان با چالشهای فکری و دنیای مدرن روبرو است، افزود: نسل جوان و دانشآموز، با شبهات و چالشهای فکری متعددی دستوپنجه نرم میکند و حضور در جلسات روضهای که محتوایی قدیمی، تکراری و فاقد پاسخگویی به شبهات روز است، برای آنها جذابیت چندانی ندارد. اگر میخواهیم نسل جوان را به دین نزدیک کنیم، باید محتوای مجالس روضه را با نیازهای فکری و علاقهمندیهای جدید تطبیق داده شود.
وی با تأکید بر اینکه نیازمند تولید محتوایی هستیم که هم ریشه در سنت مذهبی خراسان داشته باشد و هم پاسخگوی پرسشهای عقلانی نسل جدید باشد، خاطرنشان کرد: سخنرانیهای باید از حالت تکبعدی خارج شده و ابعاد مختلف شخصیت امام حسین (ع) شامل بعد سیاسی، اجتماعی، اخلاقی و کلامی را پوشش دهد.
وی تصریح کرد: نباید اجازه دهیم هر فردی صرفاً با داشتن صدای خوب یا مهارت در نوحهسرایی، وارد محافل بزرگ شود. تبلیغ دین نیازمند تخصص، سواد و شناخت مخاطب است. پیشنهاد میکنیم شناسنامه تبلیغی برای هر منطقه تهیه شود تا مشخص گردد هر مبلغ یا مداح، با توجه به سطح دانش و توانایی خود، در چه جایگاهی و با چه محتوایی فعالیت کند. همچنین برگزاری دورههای آموزشی برای مبلغین زن و مرد، جهت ارتقای سطح دانش فقهی، کلامی و روانشناسی اجتماعی، امری ضروری است.
انتهای پیام
