امروز چهارشنبه سوم تیرماه، اجتماع بزرگ تاسوعای حسینی در بندرعباس، فراتر از یک آیینِ مذهبی صرف، به یک پدیده‌ی اجتماعی و فرهنگیِ منحصربه‌فرد در جغرافیای جنوب ایران تبدیل شده است. تصویری که امروز در ساحل بندرعباس به ثبت رسید، نه فقط نمادی از عزاداری، که نشان‌دهنده‌ی پیوندی عمیق میان هویت بومی ساحل‌نشینان و آرمان‌هایِ عاشورایی است.

در حالی که دمای هوا و رطوبت بالای بندرعباس می‌تواند هر فعالیت جمعی را دشوار کند، حضور پرشورِ عزاداران در کنارِ خلیج‌فارس، نشان‌دهنده‌ی متغیری فراتر از محیط جغرافیایی است. در فرهنگ جنوبی، «استقامت» و «صبر» ریشه‌ای تاریخی دارد؛ همان‌طور که صیادان در دل طوفان‌ها دوام آورده‌اند، عزاداران نیز گرمای طاقت‌فرسای تاسوعا را نه به عنوان مانع، که به عنوان بخشی از «سلوک عزاداری» پذیرفته‌اند.

برای یک بندرعباسی، ایستادن زیر پرچم علمدار کربلا در اوج گرمایِ ساحل، فراتر از یک باور، نوعی ادای دین است؛ گویی پیوندی نانوشته میانِ تشنگی حضرت عباس (ع) و گرمایِ سوزان این خاک، در ناخودآگاه جمعی مردم شهر عجین شده است.

ساحل در بندرعباس، فضای عمومی اصلی شهر است که اقشار مختلف با هر دیدگاه و سلیقه‌ای در آن حضور دارند. وقتی این فضا به «تکیه‌گاهِ» عزاداری بدل می‌شود، عزاداری محرم از حالت درون‌گروهی خارج شده و به یک «واگرایی اجتماعی» تبدیل می‌شود. 

پرچم بزرگ برافراشته شده بر ساحل، تنها یک تکه پارچه نیست؛ بلکه چتری است که بر سر تمامیِ شهروندان گسترده شده است. این اجتماعِ بزرگ، نشان می‌دهد که عزاداری در بندرعباس، نه یک سنت سنتی منزوی، بلکه یک نیروی پیشران برای حفظ انسجام اجتماعی شهری است که در حالِ گذار سریع مدرن است.

لقب «شهر محبین حضرت عباس (ع)» برای بندرعباس، تنها یک شعار نیست، بلکه بازتابی از سبک زندگیِ مذهبیِ مردم این دیار است که سادگی، بی‌آلایشی و اخلاص را از مکتبِ قمر بنی‌هاشم وام گرفته‌اند. در شهرهای بندری که همواره در معرض فرهنگ‌های متنوع وارداتی هستند، این‌گونه آیین‌های بزرگ عمومی، به عنوان «لنگرگاه‌هایِ هویتی» عمل می‌کنند. مردم با اجتماع در تاسوعا، هویت شیعی و ایرانی خود را در لایه‌های عمیق فرهنگی شهر تثبیت می‌کنند.

امسال نیز بندرعباس زیر پرچم تاسوعا، بار دیگر نشان داد که ارادت به اهل‌بیت (ع) در این خطه، نهادینه‌تر از آن است که با تغییرات اقلیمی یا مدرنیسم اجتماعی کمرنگ شود. اینجا در کرانه‌ی خلیج فارس، عزاداران، با زبان اشک و سکوت، داستانی را روایت می‌کنند که هزار و چهارصد سال است در هر تاسوعا، در جای‌جایِ ایران تکرار می‌شود؛ با این تفاوت که در بندرعباس، این روایت با طعمِ شرجی و بوی دریا، رنگ و بویی از ابدیت گرفته است.

این اجتماع عظیم در حالی با شکوهی وصف‌ناپذیر برگزار شد که یاد و خاطره‌ی شهدای «جنگ رمضان»، رهبر فقید و شهید اسلام، فرماندهانِ سرافراز و دانش‌آموزان شهید مدرسه‌ی «شجره طیبه» در فضای ساحل طنین‌انداز بود. گویی عزاداران در این هشتم محرم، پیوندی ناگسستنی میانِ حماسه‌ی کربلا و رشادت‌های فرزندان این سرزمین برقرار کرده بودند؛ امتدادی که نشان می‌دهد فرهنگ ایثار در بندرعباس، از مکتب قمر بنی‌هاشم ریشه گرفته و در خون شهدای انقلاب، دفاعِ مقدس و شهدایِ دانش‌آموز جاری است. این حضور، نه تنها عزاداری برای یک واقعه‌ی تاریخی، بلکه تجدید میثاقی آشکار با تمامی آنانی بود که در راه حق، جان خویش را تقدیم آرمان‌هایِ بلند اسلام و انقلاب کردند.

بانویی که همراه با فرزند خردسالش در این تجمع شرکت کرده بود، به ایسنا گفت: اینجا ساحل بندرعباس است، جایی که همیشه صدای شادی و تلاطم دریا می‌آمد، اما امروز صدای یا عباس فضای شهر را پر کرده است. لقب «شهر محبین حضرت عباس (ع)» برای ما یک مسئولیت است. من فرزندم را به اینجا آورده‌ام تا از همین کودکی یاد بگیرد که زیر سایه‌ی این پرچم، نه از گرما باید ترسید و نه از سختی‌های زندگی. این جمعیت یکپارچه نشان می‌دهد که هویت ما با این نام زنده است.

جوان ۲۵ ساله‌ای که در حال توزیع آب خنک میان عزاداران بود، به ایسنا گفت: شاید برای کسی که از بیرون نگاه می‌کند، ایستادن طولانی‌مدت در این شرایط دشوار به نظر برسد، اما اینجا عشق، معادلات منطقی را تغییر می‌دهد. ما جوان‌های بندرعباس با این فضا بزرگ شده‌ایم و معتقدیم این سختی‌ها، بخشی از شیرینی و برکتِ عزاداری ماست. حضور در کنار ساحل و زیر این پرچم بزرگ، به ما حس قدرت و اتحاد می‌دهد؛ حسی که ثابت می‌کند هیچ مانعی نمی‌تواند پیوند ما را با اهل‌بیت (ع) سست کند.

انتهای پیام