به گزارش ایسنا، یادداشت جدیدی از دفتر بازرسی کل ناسا فاش کرده است که چگونه قطعات اصلی سختافزاری برنامه آرتمیس به اجزای پرهزینه ماموریتهای قمری تبدیل شدهاند که دیگر با برنامههای جدید این آژانس برای بازگشت فضانوردان به ماه همسو نیستند و از آن زمان لغو شدهاند.
ناسا اوایل امسال در رویداد «روز احتراق» خود، از یک تغییر اساسی در برنامههای آرتمیس خبر داد و اهداف ماموریت خود را به منظور سادهسازی اعزام فضانوردان به سطح ماه و سادهسازی معماری مورد نیاز برای رساندن آنها به آنجا، بازسازی کرد.
از همه مهمتر اینکه اولین فرود سرنشیندار این برنامه بر روی ماه از ماموریت «آرتمیس ۳» به «آرتمیس ۴» تغییر یافت و انواع ارتقاء یافته موشک «سیستم پرتاب فضایی»(SLS) ناسا به یک طراحی واحد و یکنواخت تغییر یافت.
ایستگاه فضایی گیتوی(Gateway) که برای مدار ماه برنامهریزی شده بود نیز به نفع تمرکز بیشتر بر ایجاد پایگاهی در سطح ماه لغو شد.
این تغییر، ردی از سختافزارهای گرانقیمت، از جمله مرحله بالایی اکتشاف(EUS) ارتقاء یافته موشک SLS و آداپتوری که قرار بود آن را به موشک SLS، یک برج پرتاب بزرگتر و ماژول پایگاه سکونت و لجستیک(HALO) گیتوی متصل کند، بر جای گذاشت.
اکنون یک یادداشت موقت از دفتر بازرسی کل ناسا که به تازگی منتشر شده، تصویری چشمگیر از آنچه ناسا از آن فاصله میگیرد، ارائه داده است. این یادداشت محاسبه میکند که سرمایهگذاری نهایی ناسا در سختافزار لغو شده که در ابتدا با مبلغ 2.9 میلیارد دلار قرارداد بسته شده بود، تا زمان توقف کار به 5.9 میلیارد دلار رسیده است و نتیجه میگیرد که اگر ناسا به حمایت خود ادامه میداد، هزینهها و جدول زمانی همچنان رو به افزایش میبود.
این گزارش، افزایش هزینهها و تأخیرهای توسعهای برای هر یک از قطعات سختافزاری فوقالذکر را شرح میدهد و نشان میدهد که چگونه برخی از سیستمهای آرتمیس سالها تأخیر داشتند و میلیاردها دلار بیش از تخمینهای اولیه خود و با مشکلات فنی عمدهای روبهرو بودند.
ناسا در حال حاضر سال ۲۰۲۸ را برای اولین فرود قمری در ماموریت «آرتمیس ۴» هدف قرار داده است. اگر این آژانس برنامههای ماموریت خود را بازسازی نمیکرد، هدف ناسا برای فرود فضانوردان روی ماه قبل از پایان دهه به احتمال زیاد غیرقابل دستیابی میبود.
طبق طرح قدیمی آرتمیس، EUS ساخت بوئینگ برای نسخههای بزرگتر و آینده SLS در نظر گرفته شده بود و قابلیتهای موشک را برای ارسال کپسول اوریون(Orion) و محمولههای سنگینتر به ماه ۴۰ درصد افزایش میداد.
بوئینگ همچنین مسئول توسعه و مونتاژ مرحله اصلی موشک SLS است و در فوریه ۲۰۱۷ برای طراحی و ساخت EUS انتخاب شد. EUS به قرارداد SLS موجود بوئینگ اضافه شد و به مبلغ ۹۶۲ میلیون دلار به سفارش کار اضافه شد و تاریخ تحویل آن مارس ۲۰۲۱ تعیین شد.
در مارس ۲۰۲۶، پس از اینکه ناسا برنامههای جدید آرتمیس خود را اعلام کرد، بوئینگ هنوز EUS را تحویل نداده بود و نمیتوانست زمان مورد انتظار برای انجام این کار را مشخص کند و دستور توقف کار به آن صادر شد.
در آن زمان، تخصیص EUS در قرارداد بوئینگ به نزدیک به ۲ میلیارد دلار افزایش یافته بود و این شرکت تخمین میزد که این رقم با تکمیل پروژه به ۳.۷ میلیارد دلار افزایش یابد.
طبق یافتههای گزارش دفتر بازرسی کل ناسا، بوئینگ نمیتوانست اولین EUS آماده پرواز را تا پایان سال ۲۰۲۸ (۷.۵ سال پس از تاریخ سررسید اولیه) به ناسا تحویل دهد.
به گفته دفتر بازرسی کل ناسا، بخشی از تأخیرهای مداوم EUS نتیجه اولویتبندی مجدد تلاشهای بوئینگ توسط ناسا در سال ۲۰۱۸ برای تسریع تکمیل مرحله اصلی موشک SLS بود.
در این یادداشت همچنین به طراحی در حال تحول ماموریتهای آرتمیس، کمبود زنجیره تأمین و مسائل مربوط به توسعه که اعتماد ناسا به بوئینگ را از بین برد، اشاره شده است.
در این یادداشت آمده است: ناسا نقاط ضعف قابل توجهی را در رابطه با کارایی تولید EUS، از جمله برنامههای تولید غیرواقعی و فقدان یک برنامه مشخص برای بهبود، مشاهده کرد.
یکی دیگر از اجزای کنار گذاشته شده از انواع موشک SLS که اکنون لغو شده است و شاید یکی از شگفتانگیزترینها با توجه به اندازه و سادگی ظاهری آن باشد، آداپتور مرحله جهانی(USA) است. آداپتور مرحله جهانی که توسط شرکت داینتیکس(Dynetics) طراحی شده بود، یک بخش مخروطی از موشک SLS بود که برای اتصال EUS به Orion و حمل بارهای اضافی ماموریت قرار گرفته بود.
ناسا در سال ۲۰۱۷ با شرکت داینتیکس قراردادی برای ساخت مدل USA به مبلغ ۱۳۱ میلیون دلار منعقد کرد و ۹ میلیون دلار دیگر نیز برای گنجاندن قابلیت استقرار محموله ثانویه سازگار با محیط زیست در آداپتور در سال ۲۰۲۲ به آن اضافه کرد. این رقم زمانی که ناسا در ماه فوریه دستور توقف کار داینتیکس را صادر کرد، به ۳۵۳ میلیون دلار رسیده بود و پیش از تکمیل مدل USA که گزارش دفتر بازرسی کل ناسا تخمین میزند تا ماه مه ۲۰۳۰ به تعویق بیفتد، به ۴۹۷ میلیون دلار افزایش مییافت.
یادداشت دفتر بازرسی کل ناسا به این نتیجه رسید که تخمینهای هزینه و زمانبندی قرارداد USA به دلیل اصلاحات هدایتشده توسط ناسا و مشکلات عملکرد داینتیکس، فراتر از برآوردهای اولیه افزایش یافت، اما خاطرنشان میکند که رضایت ناسا از داینتیکس به طور پیوسته از «بسیار خوب» در سال ۲۰۲۴ به «غیررضایتبخش» در پایان سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
پرتابگر سیار ۲(ML-2)، برج عظیمی که در طول مونتاژ و قبل از پرتاب، بخشهای برق و سوخت را به موشک SLS متصل میکرد، از الگوی مشابهی پیروی میکرد. «ML-2» برای پشتیبانی از پیکربندیهای بلندتر موشک SLS که با پرتابگر سیار فعلی ناسازگار بودند، در حال ساخت بود. این قرارداد در ژوئن ۲۰۱۹ با مبلغ ۳۸۳ میلیون دلار به شرکت «بچتل نشنال»(Bechtel National) اعطا شد.
ناسا انتظار داشت تحویل در مارس ۲۰۲۳ انجام شود، اما افزایش ارزیابیهای هزینه از سوی Bechtel، تکمیل «ML-2» را به تأخیر انداخت و قرارداد را تا آغاز سال ۲۰۲۶ به ۱.۶ میلیارد دلار افزایش داد.
انتظار میرفت این شرکت، «ML-2» را تا تابستان امسال تکمیل کند، اما گزارش دفتر بازرسی کل ناسا تخمین میزند که این کار به ماه دسامبر نزدیکتر بوده است و یک تا دو سال دیگر آزمایش اعتبارسنجی برای ناسا لازم بوده تا برج را برای پشتیبانی از پرتاب آماده کند و هزینهها به ۲ میلیارد دلار برسد.
دفتر بازرسی کل ناسا ادعا میکند که Bechtel برای پیچیدگیهای نیازهای طراحی «ML-2» آماده نبوده و در طول یک فرآیند توسعه طولانی، بار مالی اضافی بر ناسا تحمیل کرده است.
در این گزارش آمده است: بیمیلی «بچتل» در استفاده از تخصص ناسا، عدم ردیابی ریسکها، چالشهای مدیریت وزن پرتابگر و فقدان یک سیستم مدیریت ارزش کسبشده معتبر، بر هزینه، برنامه و عملکرد پیمانکار تأثیر گذاشت.
ماژول HALO برای ایستگاه فضایی از برنامه خارجشده «گیتوی»، یکی دیگر از تلفات برنامههای تغییریافته آرتمیس ناسا است که در طول مسیر توسعه آسیبهایی را متحمل شد.
در گزارش دفتر بازرسی کل ناسا آمده است که پس از تحویل آن به ایالات متحده از پیمانکار فرعی «Thales Alenia Space» در تورین ایتالیا در آوریل ۲۰۲۵، شرکت «نورثروپ گرامن» خوردگی گستردهای را در سراسر ماژول کشف کرد.
قرارداد ناسا برای HALO با شرکت «نورثروپ گرامن» به عنوان یک خرید انحصاری ۱۸۷ میلیون دلاری در سال ۲۰۱۹ آغاز شد که تا سپتامبر ۲۰۲۴ به ۱.۸ میلیارد دلار افزایش یافت. این مبلغ تا زمانی که ناسا دستور توقف کار خود را در ماه آوریل صادر کرد، به ۱.۹ میلیارد دلار رسید، اما پیشبینی میشد که با افزایش تخمینهای تحویل به سال ۲۰۳۱، همچنان افزایش یابد.
بخشی از تقصیر سوء مدیریت HALO متوجه ناسا است. یادداشت دفتر بازرسی کل ناسا میگوید ناسا انتظارات غیرواقعی را بر پیشرفت «نورثروپ گرامن» تحمیل کرده است و میافزاید: برنامه Gateway با توجه به ضرورت دستیابی به برنامههای پرتاب آرتمیس، در طول چرخه عمر HALO به سمت برنامههای غیرواقعی حرکت کرد و به نقل از هیئت بررسی دائمی مستقل Gateway اشاره میکند که عدم واقعگرایی در برنامهریزی ممکن است منجر به تصمیمات مهندسی غیربهینه در طول توسعه شده باشد.
گزارش دفتر بازرسی کل ناسا در بحبوحه حسابرسی مدیریت ناسا بر داراییهای توسعهیافته برای برنامهها و پروژههایی که قبل از پرتاب یا عملیات خاتمه یافتهاند، منتشر شد.
در این گزارش آمده است: بیانیه دفتر بازرسی کل ناسا شامل پاسخ ناسا به پیشنویس یادداشت بود که در آن به نقش تغییر پارامترهای ماموریت، کمبود منابع و مسائل مربوط به هر پیمانکار که در افزایش هزینهها و تأخیرهای مداوم نقش داشته است، اذعان شده بود، اما همچنان تأکید داشت که بازسازی آرتمیس به طور خاص برای دور کردن آژانس از چنین رویههای پرهزینهای طراحی شده است.
در پاسخ ناسا آمده است: این پیشبینیها بر عملکرد گذشته تحت فرضیات معماری منسوخشدهای متکی هستند که منعکسکننده اصول نظم، مقرونبهصرفه بودن، سادهسازی و سرعت نیستند.
انتهای پیام
