سابقه کشت سیر در همدان به بیش از یک قرن پیش بازمی‌گردد. «سیر سفید همدان» و «سیر قرمز تویسرکان» به‌عنوان ارقام شاخص این محصول، در سال ۱۳۹۶ به ثبت ملی رسیدند و در ۱۸ خرداد ۱۴۰۲ نیز با شماره AO-1273 در دفتر بین‌المللی سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO) در ژنو به ثبت جهانی رسیدند.

این ظرفیت‌ها موجب شده است مسئولان استان طی سال‌های اخیر با هدف افزایش ارزش افزوده، ایجاد اشتغال پایدار و تثبیت جایگاه سیر همدان در بازارهای داخلی و صادراتی، توسعه صنایع وابسته و تکمیل زنجیره ارزش این محصول را در دستور کار قرار داده و راه‌اندازی شهرک تخصصی سیر کشور در همدان را به‌طور جدی پیگیری کنند.

علاوه بر سیر، موسیر تولیدی استان همدان، به‌ویژه در روستای گردشگری حبشی، نیز مشتریان خاص خود را دارد و پس از فرآوری به بازارهای مختلفی از عراق تا کشورهای اروپایی و کانادا صادر می‌شود؛ ظرفیتی که ضرورت تسریع در راه‌اندازی شهرک تخصصی سیر همدان را بیش از پیش نمایان می‌کند.

اما سیر و موسیر همدان اکنون در چه وضعیتی قرار دارند؟ واحدهای فرآوری مرتبط با این «مرواریدهای سفید» چه شرایطی را تجربه می‌کنند و پروژه شهرک تخصصی سیر همدان در چه مرحله‌ای قرار دارد؟ ایسنا در این گزارش به دنبال پاسخ این پرسش‌ها رفته است.

وجود 4 واحد تخصصی در زمینه سیر

مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان  در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به واحدها و صنایع تبدیلی مرتبط با سیر در این استان، اظهار کرد: استان همدان دارای چهار واحد صنعتی تخصصی در زمینه سیر از جمله بسته‌بندی و پودر و فرآوری سیر بوده که این تعداد از واحدهای تخصصی فرآوری سیر استان سالیانه به‌طور میانگین دارای ۲۰۰۰ هزار تُن جذب سیر هستند.

حسن محمدی ظهار کرد: علاوه بر این، بیش از ۹۰ واحد صنعتی شوری و ترشیجات سیر نیز در استان همدان دارای فعالیت بوده که برخی از این واحدها دارای سرمایه‌گذاری چند صد میلیاردی هستند و در این واحدها نیز سالیانه ۱۰ هزار تُن از سیر استان همدان به صورت شوری و ترشیجات فرآوری می‌شود.

وی از پیگیری استان همدان برای احداث شهرک تخصصی سیر کشور در این استان خبر داد و خاطرنشان کرد: با توجه به تولید و کیفیت بالای سیر استان همدان، مسئولین این استان از جمله استاندار همدان و نمایندگان همدان بر آن هستند تا نخستین شهرک تخصصی سیر کشور در این استان راه اندازی و احداث شود که در همین رابطه مکان یابی این طرح و کارهای اولیه آن انجام شده است.

محمدی بیان کرد: با احداث این شهرک ،پیش‌بینی بر آن بوده که ۷۵ واحد مرتبط با سورت، بسته‌بندی، فرآوری و صادرات سیر و موسیر در این شهرک مستقر شوند .

مدیر صنایع تبدیلی و غذایی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه این شهرک تخصصی به عنوان بارانداز سیر کشور خواهد بود، گفت: با احداث این شهرک، علاوه بر سیر استان همدان، بخش عمده‌ای از سیر سایر استان‌ها نیز برای فرآوری و بسته‌بندی، صادرات و سایر اقدامات از سراسر کشور به این شهرک ارسال خواهد شد و اشتغال بسیار مناسبی  در حوزه سیر و موسیر در این شهرک ایجاد می‌شود.

وی تصریح کرد: با احداث این شهرک، با تکنولوژی‌های لازم، این شهرک‌ بحث فرآوری موسیر را نیز پوشش خواهد داد.
 
پیش‌بینی برداشت بیش از ۵۷ هزار تُن سیر خشک از مزارع همدان

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان از پیش‌بینی برداشت امسال بیش از ۵۷ هزار تُن سیر خشک از سطح مزارع این استان خبر داد و اظهار کرد: استان همدان در سال گذشته دارای ۳۵۰۰ هکتار سطح زیر کشت موسیر با تولید افزون‌بر ۵۳ هزار تن محصول بود که این میزان سطح زیر کشت موسیر استان در سال جاری به ۴۰۰۰ هکتار افزایش داشته است.

حجت الله شهبازی در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه برداشت سیر از سطح مزارع این استان از چندی پیش آغاز شده و فعلا ادامه دارد، افزود: بر اساس پیش‌بینی‌ها در سال‌جاری از سطح مزارع سیر استان همدان افزون‌بر ۵۷ هزار تُن محصول سیر خشک قابل برداشت خواهد بود.

وی تصریح کرد: در کشور ۸۶۰۰ هکتار سطح زیر کشت امسال سیرخشک با تولید ۱۰۹ هزار تُن بوده که در این رابطه استان همدان رتبه نخست کشور را در تولید سیر خشک دارد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان همچنین افزود: علاوه بر سیر خشک حدود ۲۰۰ هکتار از سطح مزارع استان نیز در سال‌جاری به سیر تر اختصاص دارد که از این میزان سطح، بر اساس پیش‌بینی ۱۲ هزار تن سیر قابل برداشت خواهد بود که معمولا به صورت سیر قرمز در بازار قابل مشاهده است.

شهبازی ادامه داد: شهرستان بهار بزرگترین تولید کننده سیر استان همدان بوده که در سال‌جاری حدود ۲۰۰۰ هکتار از مزارع این شهرستان با پیش‌بینی تولید ۳۰ هزار تُن محصول به کشت سیر اختصاص پیدا کرده است.

وی با اشاره با اینکه شهرستان همدان با ۱۳۰۰ هکتار سطح زیر کشت سیر و با تولید ۲۰ هزار تُن محصول سیر در رتبه دوم تولید این محصول است، گفت: دو شهرستان بهار و همدان ۹۴ درصد سیر استان همدان را تولید می‌کنند.

شهبازی با بیان اینکه از سطح ۴۰۰۰ هکتاری سیر استان همدان ۳۳۰۰ هکتار سطح زیر کشت سیر استان به دو شهرستان بهار و همدان اختصاص دارد، یادآور شد: به جز شهرستان درگزین در تمامی شهرستان‌های استان همدان کشت سیر البته در سطح کمتری انجام می‌گیرد.

وی خاطرنشان کرد: بازار سیر همدان در تمام طول سال بازار فعالی بوده که برای همین در حال پیگیری احداث شهرک سیر در استان همدان در شهر همدان هستیم که با راه‌اندازی این شهرک شاهد توسعه از نظر فرآوری، بسته‌بندی، بازاریابی و تجارت و تولید باشیم.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان در ادامه با بیان اینکه راه‌اندازی شهرک‌سیر همدان در حال پیگیری و در مرحله تملک زمین است، گفت: امیدواریم با تسریع در روند این پیگیری‌ها در آینده نزدیک شاهد راه‌اندازی این شهرک باشیم.

وی با بیان اینکه سیر همدان بدلیل دارا بودن بالاترین سطح آلیسین در مقایسه با تمام گونه‌های موجود در دنیا در سازمان جهانی مالکیت فکری ثبت شده است، تصریح کرد: شرایط اقلیمی خوب همدان، شرایط خاک، هوا، آب، ارتفاع از سطح دریا و نور خورشید موجب آن شده که ماده موثره سیر به نام آلیسیلین در سیر همدان نسبت به سایر سیرها ۸۰ تا ۸۵ درصد بیشتر باشد که بوی تند و طعم تند سیر همدان به خاطر وجود بالای آلیسیلین آن است.

شهبازی خاطرنشان کرد: تقویت سیستم ایمنی، کاهش فشار خون، ضد التهاب، بهبود عملکرد سیستم بدن، کمک به درمان زخم‌های پوستی، پیشگیری از بیماری‌های کلیوی، ضد قارچ و باکتری را می‌توان از فواید سیر برشمرد.

همدان تأمین کننده اصلی سیر بازار داخلی و خارجی

مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی همدان هم گفت: کیفیت و عطر منحصربه‌فرد سیر همدان در کنار تجربه بالای کشاورزان، این استان را به تأمین‌کننده اصلی نیاز بازار داخلی و بازارهای صادراتی تبدیل کرده است.

علی بایگانه با بیان اینکه استان همدان با تولید سالانه بیش از ۶۰ هزار تن سیر و موسیر همچنان جایگاه نخست کشور در تولید این محصول را در اختیار دارد، خاطرنشان کرد: برداشت سیر از خرداد در مزارع استان آغاز شده و پیش‌بینی می‌شود امسال نیز با توجه به شرایط مناسب کشت، میزان قابل توجهی از این محصول تولید و روانه بازار شود.

به گفته وی، استان همدان طی سال‌های اخیر به دلیل شرایط اقلیمی مناسب، خاک حاصلخیز و تجربه بالای کشاورزان در کشت این محصول، به یکی از مهم‌ترین مناطق تولید سیر در کشور تبدیل شده و سهم قابل توجهی در تأمین نیاز بازار داخلی دارد.

مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با اشاره به ویژگی‌های کیفی سیر تولیدی در این استان افزود: کیفیت مطلوب، عطر و طعم مناسب و سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه از جمله ویژگی‌هایی است که باعث شده سیر همدان در سطح کشور شناخته شده و مورد توجه بازار قرار گیرد.

وی همچنین تأکید کرد: برای حمایت از تولیدکنندگان این محصول، برنامه‌هایی در حوزه افزایش بهره‌وری و بهبود روش‌های کاشت، داشت و برداشت در حال اجرا است. علاوه بر این، توسعه بازارهای فروش و ایجاد زمینه‌های مناسب برای عرضه بهتر محصول نیز از دیگر اولویت‌های بخش کشاورزی در استان به شمار می‌رود.

وی خاطرنشان کرد: در همین راستا، توسعه صنایع وابسته و تکمیل زنجیره ارزش سیر نیز در دستور کار قرار گرفته است که برنامه‌هایی برای توسعه واحدهای فرآوری این محصول و ایجاد زیرساخت‌های لازم در حال پیگیری است.

بایگانه همچنین گفت: طرح راه‌اندازی شهرک تخصصی سیر نیز در همین راستا وارد مرحله اجرایی شده و با همکاری دستگاه‌های اجرایی و فعالان بخش کشاورزی و صنعت در حال پیگیری است و هدف از اجرای این برنامه‌ها افزایش ارزش افزوده محصول سیر، ایجاد اشتغال پایدار در استان و تقویت جایگاه سیر همدان در بازارهای داخلی و صادراتی عنوان شده است.

پیش‌بینی برداشت ۲۰۶۰ تُن موسیر تازه از مزارع همدان

مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان از پیش‌بینی برداشت ۲۰۶۰ تُن موسیر از سطح مزارع این استان خبر داد و اظهار کرد: سطح زیر کشت امسال موسیر استان همدان ۱۵۳ هکتار شامل ۱۲۱ هکتار آبی و ۲۳ هکتار دیم بوده که بر اساس پیش‌بینی از این‌میزان سطح، افزون‌بر ۲۰۶۰ تُن موسیر تازه قابل برداشت خواهد بود.

بهروز فروزان‌فر در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه بیشترین پراکنش مزارع موسیر استان همدان به ترتیب به شهرستان‌های اسدآباد، تویسرکان و همدان اختصاص دارد، افزود: میانگین عملکرد هر هکتار از مزارع موسیر آبی ۱۳ تا ۱۵ تُن و مزارع موسیر دیم ۴ تا ۶ تُن است.

فروزان‌فر در ادامه با اشاره به  اینکه برداشت موسیر در سطح مزارع استان از حدود یک ماه پیش آغاز شده است، ادامه داد: موسیر تولید شده استان همدان علاوه بر مصرف داخل استان به سایر استان‌های همجوار از جمله لرستان و تهران و به کارخانه‌های لبنی و ترشی و شوریجات  ارسال و  نیز به خارج از کشور از جمله عراق، کشورهای حوزه خلیج فارس، کانادا، کشورهای اروپایی به‌صورت اسلایس شده، گرانول و پودر نیز صادرات می‌شود.

وی افزود: در بحث فرآوری موسیر در حال حاضر دو واحد فرآوری موسیر در قالب موسیر خشک،اسلایس،گرانول و پودر موسیر دارای فعالیت هستند که یکی از واحدهای خوب استان در زمینه تولید و فرآوری و نیز صادرات موسیر در روستای حبشی این شهرستان قرار دارد که این امر از نقش موثری در جلوگیری از صادرات خام و غیر فرآوری شده برخوردار است.

 مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با اشاره به اینکه چندین واحد ترشی و شوریجات نیز محصولات متنوعی را در زمینه موسیر تولید می‌کنند، گفت: کشت موسیر به عنوان یکی از کشت‌های کم آب‌بر بوده که هم به عنوان داروی گیاهی شناخته می‌شود و هم در سبد غذایی خانواده‌ها جا دارد.

به گزارش ایسنا، همدان امروز نه‌تنها قطب تولید سیر و موسیر کشور، بلکه صاحب محصولاتی با ظرفیت‌های جهانی است؛ محصولاتی که از مزیت‌های طبیعی، کیفیت ممتاز و بازارهای صادراتی برخوردارند. با این وجود، بهره‌برداری حداکثری از این ظرفیت‌ها مستلزم تکمیل زنجیره ارزش، توسعه صنایع فرآوری، بسته‌بندی و بازاریابی و پرهیز از خام‌فروشی است. در این میان، شهرک تخصصی سیر همدان می‌تواند به‌عنوان حلقه اتصال تولید تا صادرات، زمینه افزایش ارزش افزوده، ایجاد اشتغال پایدار و تثبیت جایگاه «مرواریدهای سفید» همدان در بازارهای داخلی و بین‌المللی را فراهم کند؛ ظرفیتی که تحقق آن بیش از هر زمان دیگری نیازمند تسریع در اجرای این طرح و حمایت عملی از فعالان این حوزه است.

انتهای پیام