به گزارش ایسنا، سید یاسر ضیایی، عضو هیأت علمی دانشگاه قم، در نشست تخصصی بررسی تأثیر حضور آمریکا در منطقه و نقض حقوق ملتها، به تحلیل حضور نظامی ایالات متحده در جهان از منظر «حقوق بشر آمریکایی» پرداخت.
ضیایی با اشاره به زمینههای تاریخی شکلگیری ایالات متحده، گفت: طرح برخی انتقادات نسبت به عملکرد آمریکا را میتوان از زمان تأسیس این کشور و وقایعی همچون کشتار سرخپوستان، نظام بردهداری و شکلگیری قانون اساسی اولیه که به امضای گروهی از مالکان و نظامیان بردهدار رسیده بود، مورد بررسی قرار داد.
وی در ادامه با اشاره به «رفتارهای دوگانه» آمریکا در عرصه بینالمللی، اظهار کرد: ایالات متحده در طول دهههای گذشته حضور نظامی گستردهای در جهان داشته و بر اساس برخی برآوردها، در حدود ۸۰ کشور جهان دارای بیش از ۸۰۰ پایگاه نظامی دائمی یا موقت است.
این استاد دانشگاه قم با اشاره به استقرار پایگاههای نظامی آمریکا در برخی کشورهای منطقه گفت: وجود چنین پایگاههایی در اطراف ایران از منظر حقوقی و امنیتی قابل بررسی است، بهویژه در شرایطی که گاه از این پایگاهها برای عملیات نظامی در منطقه استفاده شده است.
ضیایی در بخش دیگری از سخنان خود به ابعاد حقوقی استقرار پایگاههای نظامی خارجی پرداخت و افزود: در بررسی این موضوع، مسائلی همچون امکان اجبار یا اکراه دولتها در پذیرش این پایگاهها، نقض اصل بیطرفی و همچنین آثار آن بر اعتماد میان دولتها قابل طرح است.
وی همچنین به مفهوم «حق تعیین سرنوشت» در حقوق بینالملل اشاره کرد و گفت: در میثاقهای بینالمللی حقوق بشر، بر حق ملتها برای مشارکت در تعیین وضعیت سیاسی و سیاستگذاریهای مرتبط با سرنوشت خود تأکید شده است. این اصل به این معناست که مردم یک سرزمین باید بتوانند در تصمیمهایی که بر امنیت و آینده سیاسی آنان اثر میگذارد، مشارکت داشته باشند.
به گفته این عضو هیأت علمی دانشگاه قم، استقرار پایگاههای نظامی خارجی میتواند در برخی موارد بر تحقق این حق اثر بگذارد و حتی پیش و پس از استقرار، پیامدهایی در حوزه سیاست داخلی و امنیتی کشور میزبان ایجاد کند.
وی در ادامه با اشاره به برخی مطالعات تطبیقی درباره قوانین کشورهای منطقه گفت: در بسیاری از کشورها سازوکارهایی برای مشارکت عمومی یا محدودیتهای قانونی در تصمیمگیریهای مرتبط با سیاستهای امنیتی و نظامی وجود دارد و نمونههایی از کشورهایی مانند قطر و کویت نیز در این زمینه قابل بررسی است.
ضیایی در پایان تأکید کرد: بررسی حضور نظامی قدرتهای خارجی در منطقه باید با توجه به اصول حقوق بینالملل، بهویژه حق تعیین سرنوشت ملتها و موازین حقوق بشر انجام شود تا ابعاد حقوقی و پیامدهای آن برای کشورهای منطقه بهطور دقیق مورد توجه قرار گیرد.
در ادامه نشست فاطمه ابراهیمی، عضو هیأت علمی دانشگاه الزهرا(