تیم ملی فوتبال ایران در مرحله گروهی بیست و سومین دوره رقابتهای جام جهانی ٢٠٢٦ با کسب سه امتیاز از سه تساوی در مقابل تیمهای نیوزلند، بلژیک، و مصر خود را در شرایطی قرار داد که برای صعود به مرحله بعد باید منتظر نتایجی میبود که توسط تیمهای غنا، ازبکستان، الجزایر و اتریش رقم میخورد که متأسفانه نتیجه هر سه بازی با نتایج مورد انتظار ایران همراه نبود تا ایران نیز به همراه سایر تیمهای حذف شده در این مرحله ناگزیر به ترک صحنه مسابقات جام جهانی شود.
آیا انتظارات برآورده شد؟
ناگفته نماند که برخی نتایج دور از انتظار این مرحله از مسابقات و به ویژه نتیجه تساوی مشکوک دیدار اتریش و الجزایر که در دو دقیقه پایانی و بعد از وقت اضافه با دو گل عجیب همراه بود، حرف و حدیثهایی را به دنبال داشت که نباید بهسادگی از آن گذشت.
پیش از هر صحبتی، ابتدا باید از حضور تیم ملی فوتبال و تلاش جانانه و خستگیناپذیر بازیکنان و کادر فنی در این مسابقات با همه وجود قدردانی کرد که در اوج ناملایمات، سختیها، کارشکنیها، بدقولیها، تبعیضها و برخوردهای دوگانه فیفا و آمریکا، با غیرتی مثال زدنی و دلیرانه و خالصانه در رقابتی نابرابر به مصاف حریفان رفتند تا نام و پرچم مقدس ایران عزیز در این میدان مهم جهانی حضوری پررنگ و قوی داشته باشد.
اما درباره موضوع حذف ایران و چرایی و چگونگی و دلایل و عوامل آن بهنظر میرسد باید با نگاه فنی، دقیق، منطقی و کارشناسی و بدون حب و بغض باب گفتوگو و اظهارنظر را در جهت شناسایی دقیق آسیبها و مشکلات و ارائه راههای برون رفت از وضع موجود گشود.
بر این اساس و در قالب چند سوال و نکته به وضعیت و چگونگی حضور تیم ملی فوتبال در جام جهانی پرداختهایم؛
آیا بدشانس بودیم؟
بی تردید و به اذعان همگان در داخل و خارج از کشور در این دوره از مسابقات شانس با تیم ملی همراه نبود و در طی سه مسابقهای که ایران به مصاف حریفان خود رفت صحنهها و اتفاقاتی رخ داد که میتوان آن را اوج بدشانسی در رقابتهای حساس و نفسگیر جام جهانی دانست. مردود شدن سه گل در سه دیدار بهدلیل آفسایدهای میلیمتری با تشخیص کمک داور ویدئویی را باید فقط به حساب بدشانسی گذاشت که هرکدام از این گلها در صورت تأیید میتوانست در حکم پیروزی ایران در برابر حریفان باشد.
آیا وضعیت فنی قابل قبول داشتیم؟
بررسی ترکیب تیم ملی و چیدمان بازیکنان ایران در شروع مسابقه و تعویضها در سه دیدار مرحله گروهی و وضعیت تاکتیکی تیم در مقابل حریفان، حاکی از ضعف فنی قابل توجه ایران در مقایسه با رقیبانش بود. با توجه به اتفاقات دیدارهای اول و سوم در مقابل نیوزلند و مصر میتوان ادعا کرد بهدلیل ضعف در هدایت فنی و تاکتیکی تیم، به ویژه در سی دقیقه پایانی این دو مسابقه و به ویژه در دیدار با نیوزلند که تیم ما از برتری نسبی بیشتری برخوردار بود و برخورداری از بازیکنان تکنیکی و آماده در نیمکت ذخیرهها، متأسفانه بهدلیل تعویضهای نامناسب انجام شده که سرمربی تیم نیز به آن اذعان کرد، نتوانستیم از فرصتها و موقعیتها در جهت کسب نتیجه دلخواه استفاده کنیم و به حداقل امتیاز و تساویهای شکننده رضایت دادیم.
آیا بازیکنان ما از آمادگی کامل و در حد جام جهانی برخوردار بودند؟
در یک نگاه کلی وضعیت جسمی و روانی تعدادی از بازیکنان ایران در شرایط اوج و آرمانی و متناسب با جام جهانی نبود و به لحاظ عملکرد نیز در حد متوسط در این مسابقات ظاهر شدند و در یک مقایسه کلی، بدون شک رامین رضاییان آمادهترین بازیکن تیم ملی به لحاظ جسمی، روانی، و فنی بود که با قابلیتهای فردی خود توانست گرهگشای تیم در شرایط سخت هر سه دیدار باشد. رضاییان با حضور درخشان خود در تیم ملی توانست عنوان بهترین بازیکن در دیدارهای نیوزلند و مصر را کسب کند و اوج آمادگی و سبکبالی خود را در به ثمر رساندن گلهای سرنوشت ساز به رخ حریفان کشید و نشان داد که از انرژی روانی مثبت و انگیزهای بالا برای حضور در جام جهانی برخوردار بوده است. در کنار رضاییان باید نام علیرضا بیرانوند را قرار داد که با حضوری مطمئن و درخشان در دروازه تیم ملی و به ویژه در دیدار با بلژیک همگان را به تحسین واداشت و عنوان بازیکن برتر این میدان سخت را به خود اختصاص داد. پس از رضاییان و بیرانوند، نامهایی چون شجاع خلیلزاده، سعید عزت اللهی، سامان قدوس، محمد محبی، مهدی طارمی و میلاد محمدی نیز عملکرد قابل قبولی داشتند و انتظارات را برآورده کردند. در بین بازیکنان ذخیره نیز انتظار میرفت مهدی قائدی حضور پررنگتری در میدان داشته باشد که بهجز دقایقی اندک در مقابل نیوزلند، به وی فرصت حضور در رقابت با بلژیک و مصر داده نشد.
تاثرات منفی میزبانی آمریکا:
از جمله نکات حائز اهمیت دیگر که در عملکرد بازیکنان ایران تأثیر منفی بارزی داشت موضوع میزبانی آمریکا و اعمال محدودیت های آزاردهنده برای حضور تیم ملی در مسابقات بود. درباره این محدودیت ها بازیکنان و سرمربی تیم ملی به انحاء مختلف اعتراض خود را بیان داشتند و نقطه اوج این اعتراض صحبت های مهدی طارمی بود که در پایان بازی با مصر درباره عدم تحقق وعده های رییس فیفا و برخوردهای دوگانه نسبت به تیم ایران نکات مهمی را بیان کرد که گفته های وی بازتاب وسیعی در رسانه های رسمی و شبکه های اجتماعی داشت. هرچند از انتخاب مکزیک به عنوان کمپ تیم ملی نیز نباید بسادگی گذشت که بدلیل بعد مسافت و مشکلات ورود به آمریکا و خروج از آن و عدم صدور ویزا برای کادر همراه تیم، استرس های زیادی را برای بازیکنان و کادر فنی تیم به همراه داشت. انتظار آن بود که فدراسیون ایران بتواند در جهت کاهش استرس ناشی از برخوردهای دوگانه و تبعیض آمیز میزبان و پیگیری وعده های رئیس فیفا نقش مؤثرتری ایفا کند.
بیبرنامگی در استفاده از ظرفیت تماشاگران ایرانی
از جمله نقطه ضعف های حضور ایران در این مسابقات نبود یک برنامه منسجم برای همراهی انبوه تماشاگران ایرانی در استادیوم ها بود. با توجه به تعداد قابل توجه ایرانیان علاقمند به فوتبال در آمریکا و به ویژه شهر لس آنجلس، و امکان استفاده از ظرفیت تشکل های مردمی در هماهنگی برای حضور و حمایت موثر تماشاگران از تیم ملی، متاسفانه اقدام موثری در این موضوع مهم صورت نگرفت و تیم ملی ایران از استفاده حداکثری از این ظرفیت مردمی نیز محروم ماند.
غایبان بزرگ کاروان فوتبال ایران در جام جهانی
بدون شک یکی از نقاط ضعف مهم حضور ایران در جام جهانی ۲۰۲۶، حضور نداشتن و همراهی نکردن خبرنگاران و عکاسان ورزشی ایرانی در مسابقات بود. با وجود بیش از شش ماه تلاشهای رسانههای ورزشی و تشکلهای رسانهای برای حضور خبرنگاران و عکاسان ایرانی در این مسابقات و برگزاری جلسات متعدد با فدراسیون و مدیران ارشد حوزه ورزش و رسانه و پیگیریهای مکرر توافقهای این جلسات، متاسفانه به دلیل اتلاف وقت و پاسخگو نبودن و اقدام نکردن بهموقع در انجام فرآیند ثبت نام و در اختیار قرار دادن کدهای صادره از سوی فیفا و از دست رفتن زمان مفید برای درخواست ویزا، امکان حضور نمایندگان رسانههای ایران در این مسابقات به صفر رسید و این فرصت طلایی برای روایت جام جهانی از نگاه و منظر خبرنگاران و عکاسان ورزشی ایران از دست رفت.
چه باید کرد؟
انتظار میرود فدراسیون فوتبال ایران پس از بازگشت تیم ملی فوتبال از مکزیک و با اعلام قبلی، فرصتی را برای گفتوگو و اظهارنظر و پاسخ به سوالات کارشناسان و اصحاب رسانه در جهت رفع ابهامات و شفافسازی مسایل و فرآیندهای اعزام و حضور در جام جهانی فراهم کند. بدیهی است ایجاد فرصت گفتوگو میتواند ضمن طرح سوالات و انتقادات و پیشنهادات، و بیان مشکلات و ایرادات و برطرف کردن سوء تفاهمات، فضای تفاهم سازندهای را در پیش روی فوتبال کشور ایجاد کند تا پشتوانهای برای ترسیم آیندهای روشنتر برای فوتبال ملی ایران باشد.
جای تردید نیست که همه مشکلات و نارساییها و ناهماهنگیهای حضور در جام جهانی و توفیق نداشتن تیم ملی ایران در صعود از مرحله گروهی را نمیتوان به شرایط جنگ و پساجنگ و کارشکنیهای آمریکا و ضعف همراهی رییس فیفا و ناتوانی یا کم کاریهای فدراسیون گره زد. زیرا ورزش و فوتبال ایران در طی سالها و دهههای اخیر بهدلیل برخی آسیبها و ضعفهای مزمن ناشی از اشکالات ساختاری، بیبرنامگی، و سوء مدیریت، نیاز به تصمیمات جسورانه و جدی در جهت گذار از مدیریت سنتی به مدیریت نوین و روزآمد متناسب با ظرفیت، نیازها و شرایط روز کشور دارد. باید ضمن پذیرش شجاعانه نقصها، کمبودها، ضعفها و اشتباهات و با بهکارگیری خرد جمعی در جهت اتخاذ تصمیمات و راهبردهای کارشناسی و دقیق، برای جبران عقب ماندگیها و فاصلههای مشهود فوتبال ایران با رقیبان آسیایی و جهانی در ابعاد مختلف ساختاری، نرم افزاری، برنامهای و زیرساختی در اسرع وقت اقدام شود.
بدون شک فرصت جام جهانی و چگونگی حضور و کسب نتیجه در این رویداد مهم و معتبر بینالمللی، باید به عنوان محک مناسب و دقیق در جهت ارزیابیهای فنی و مدیریتی فوتبال ایران مورد توجه قرار گیرد و براساس نتایج حاصل از ارزیابی، تصمیمات مدیریتی لازم در جهت رشد و تقویت و پیشرفت فوتبال اتخاذ شود.
عبدالحمید احمدی
رییس انجمن ورزشینویسان
انتهای پیام
