به گزارش ایسنا، بر اثر این جنایت، تمامی ۲۹۰ سرنشین هواپیما، شامل ۲۷۴ مسافر و ۱۶ خدمه، جان خود را از دست دادند. در میان قربانیان، ۶۶ کودک، دهها زن و اتباع چند کشور نیز حضور داشتند.
هواپیمای مسافربری ایرباس ایران، صبح روز ۱۲ تیر، مطابق برنامه عادی و در مسیر شناختهشده پروازهای غیرنظامی به مقصد دبی پرواز کرد. تنها چند دقیقه پس از برخاستن و در حالی که در حال اوجگیری بود، ناو آمریکایی «وینسنس» دو موشک به سوی آن شلیک کرد. هواپیما در آسمان متلاشی شد و بقایای آن در آبهای خلیج فارس پراکنده شدند.
این حادثه در واپسین هفتههای جنگ تحمیلی عراق علیه ایران رخ داد؛ زمانی که حضور نیروهای نظامی آمریکا در خلیج فارس افزایش یافته بود. دولت وقت آمریکا اعلام کرد خدمه ناو «وینسنس» هواپیمای مسافربری ایران را با یک جنگنده اف-۱۴ ایران اشتباه گرفتهاند. با این حال، گزارشها نشان میدهد هواپیما با کد شناسایی غیرنظامی پرواز میکرد، در مسیر هوایی تجاری قرار داشت و در حال اوجگیری بود، نه حمله.
این در حالی بود که ناو وینسنس علاوه بر در اختیار داشتن رادارهای مختلف با کاربریهای گوناگون و سامانه های پدافندهوایی توپخانهای، از وجود سامانههای پدافندهوایی موشکی ایجس(AEGIS ) و استاندارد (STANDARD ) که از پیشرفته ترین سامانههای پدافندهوایی موشکی در یاپایه آن زمان محسوب میشد، بهره میبرد.
پسازآنکه مشخص شد این هواپیما مسافربری بوده است، نه هواپیمای جنگی «اف-۱۴» مقامات آمریکایی، بازهم به توجیه حقوقی عمل جنایتکارانه خود پرداختند و حاضر نشدند به تخلف خود اعتراف کنند و سرانجام، در این مورد، رئیس وقت ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا اظهار کرده بود که اقدام ناو دریایی آمریکا برای دفاع از خود بوده است.
سرنگونی پرواز ۶۵۵ با واکنش گسترده بینالمللی روبهرو شد و به یکی از مهمترین نمونههای حمله به یک هواپیمای مسافربری در تاریخ هوانوردی تبدیل شد. ایران این اقدام را نقض آشکار حقوق بینالملل و قوانین هوانوردی غیرنظامی دانست و پرونده را در مجامع بینالمللی پیگیری کرد. در سال ۱۹۹۶، آمریکا در چارچوب یک توافق حقوقی، غرامتی به خانواده قربانیان پرداخت، اما مسئولیت حقوقی حادثه را نپذیرفت و عذرخواهی رسمی نیز نکرد.
دو روز پس از جنایت آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در ماجرای انهدام هواپیمای مسافربری جمهوری اسلامی ایران توسط ناو جنگی وینسنس؛ جمهوری اسلامی ایران طی نامهای به رئیس شورای امنیت سازمان ملل خواستار تشکیل جلسه فوری شورا برای رسیدگی به موضوع شد. شورا پس از شنیدن سخنان وزیر امور خارجه وقت ایران و رئیسجمهور و معاون رئیسجمهور وقت آمریکا، قطعنامهای را در تاریخ ۲۰ ماه جولای سال ۱۹۸۸ صادر کرد.
در این قطعنامه، شورا ضمن استناد به نامهِ مورخه ۵ ماه جولای سال ۱۹۸۸ (۱۵ تیرماه سال ۱۳۶۷) جانشین نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران خطاب به رئیس شورای امنیت و همینطور سخنان نماینده جمهوری اسلامی ایران، علیاکبر ولایتی (وزیر امور خارجه) و سخنان نماینده ایالاتمتحده آمریکا، جورج بوش (معاون رئیسجمهور) و ابراز تأسف عمیق از اینکه یک هواپیمای غیرنظامی ایران ایر در پرواز برنامهریزیشده بینالمللی ۶۵۵، با شلیک موشک از ناو جنگی ایالاتمتحده بر فراز تنگه هرمز منهدم شده است و تأکید بر ضرورت تبیین حقایق سانحه از طریق بازرسی بیطرفانه و ابراز نگرانی عمیق از تشنج فزاینده در منطقه خلیج فارس، بیان کرد:
۱) از سرنگون شدن هواپیمای غیرنظامی ایرانی درنتیجه شلیک موشک از یک ناو جنگی امریکا و کشته شدن انسانهای بیگناه عمیقاً متأسف است؛
۲) همدردی صمیمانهِ خود را به خانوادههای قربانیان این سانحهِ غمانگیز و دولتهای آنها اعلام میکند؛
۳) از تصمیم سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری در پاسخ به درخواست ایران مبنی بر ایجاد فوری گروه حقیقتیابی برای بررسی تمام حقایق موجود و جنبههای فنی زنجیره حوادث مربوط به این پرواز و انهدام هواپیما و همچنین، از اعلام ایالاتمتحده امریکا و جمهوری اسلامی ایران مبنی بر تصمیمشان برای همکاری با بررسی سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری استقبال میکند؛
۴) از تمامی اعضای کنوانسیون ۱۹۴۴ شیکاگو در مورد هواپیمایی کشوری بینالمللی درخواست میکند که در تمامی شرایط، مقررات و رویههای سلامت هوانوردی کشوری، بهویژه ضمایم آن کنوانسیون را برای جلوگیری از چنین حوادثی دقیقاً رعایت کنند؛
۵) لزوم اجرای فوری و کامل قطعنامه (۵۹۸) شورا را بهمنزله تنها مبنای حلوفصل جامع، عادلانه، شرافتمندانه و پایدار منازعه میان ایران و عراق ابراز و پشتیبانی خود را از دبیر کل برای اجرای این قطعنامه اعلام میکند و خود را ملزم به همکاری با دبیر کل برای تسریع در اجرای طرح اجرایی میداند.
در این قطعنامه، واکنش شورای امنیت به اقدام جنایتکارانه آمریکا بسیار ضعیف بود چرا که تنها به ابراز تأسف و همدردی صرف بسنده کرد و از مسئولیت اصلی خود، که مطابق منشور ملل متحد از آن انتظار میرفت، غفلت کرد. در این قطعنامه، شورا از محکوم کردن دولتی که آگاهانه و عامدانه و تنها برای پیشبرد اهداف سیاسی و استراتژیک خود در منطقه اقدام جنایتکارانهای را انجام داده بود، طفره رفت و تنها اعلام کرد که از حادثهِ پیشآمده متأسف است!.
انتهای پیام
