محمدحسین عباسپورفرد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به بیانات رهبر انقلاب درباره جایگاه دانشگاه به عنوان پیشران پیشرفت کشور، اظهار کرد: اگر بخواهیم دانشگاه نقش واقعی خود را در توسعه و اقتدار کشور ایفا کند، ابتدا باید به خودباوری علمی برسیم. کشور از ظرفیتهای انسانی، علمی و پژوهشی ارزشمندی برخوردار است و اگر بتوانیم این ظرفیتها را بیش از گذشته مورد توجه قرار دهیم، زمینه برای پیشرفت علمی و فناوری نیز فراهم خواهد شد.
وی ادامه داد: یکی از مشکلاتی که امروز در جامعه دانشگاهی با آن مواجه هستیم، این است که بخشی از استادان، پژوهشگران و حتی دانشجویان نگاه خود را بیش از اندازه به خارج از کشور معطوف کردهاند و تصور میکنند مسیر پیشرفت تنها از مهاجرت میگذرد. این در حالی است که ایران از توانمندیهای علمی قابل توجهی برخوردار است و باید این باور در میان دانشگاهیان تقویت شود، که امکان پیشرفت و اثرگذاری علمی در داخل کشور نیز وجود دارد.
استاد گروه مهندسی بیوسیستم دانشگاه فردوسی مشهد با تأکید بر ضرورت حفظ استقلال علمی کشور، اضافه کرد: استقلال علمی به معنای قطع ارتباط با دنیا نیست. ارتباطات علمی بینالمللی همواره یکی از الزامات توسعه علم بوده و خواهد بود، اما این ارتباط نباید به وابستگی تبدیل شود. دانشگاه باید ضمن بهرهگیری از تعاملات علمی جهانی، هویت و استقلال علمی خود را حفظ کند.
عباسپورفرد خاطرنشان کرد: متأسفانه در سالهای اخیر به دلیل برخی شرایط و تحولات منطقهای و بینالمللی، ارتباطات علمی با جهان نیز تا حدودی تحت تأثیر قرار گرفته است، اما در کنار تلاش برای توسعه این تعاملات، باید بیش از گذشته بر ظرفیتهای داخلی تکیه کنیم و زمینه شکوفایی استعدادهای علمی کشور را فراهم آوریم.
جهاد علمی یعنی تلاش بیوقفه بدون چشمداشت
وی با اشاره به تأکید رهبر انقلاب بر جهاد علمی، درباره تفاوت آن با فعالیت علمی متعارف، بیان کرد: از نگاه من، جهاد علمی به معنای تلاش و کوشش مستمر بدون چشمداشت است. جهاد علمی یعنی پژوهشگر یا استاد دانشگاه صرفنظر از اینکه امکانات آزمایشگاهی در چه سطحی قرار دارد، وضعیت معیشتی چگونه است یا چه محدودیتهایی وجود دارد، مسیر علمی خود را با انگیزه ادامه دهد.
استاد گروه مهندسی بیوسیستم دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: مفهوم جهاد در اینجا همان تلاش مخلصانه و مستمر است. کسی که در دانشگاه فعالیت میکند، باید مانند یک سرباز در میدان علم باشد، سربازی که مأموریت خود را در حوزه آموزش، پژوهش و تولید علم با جدیت دنبال میکند و اجازه نمیدهد مشکلات، او را از ادامه مسیر بازدارد.
عباسپورفرد اضافه کرد: هرچه این روحیه در میان اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و دانشجویان تقویت شود، کشور نیز در مسیر اقتدار علمی گامهای بلندتری برخواهد داشت. قدرت ملی تنها به توان نظامی محدود نمیشود و بخش مهمی از اقتدار کشور از مسیر تولید دانش، فناوری و نوآوری حاصل میشود.
دانشجوی امروز بیش از هر چیز به خودباوری نیاز دارد
وی درباره ویژگیهای دانشجوی تراز انقلاب اسلامی، بیان کرد: دانشجوی امروز علاوه بر مهارتهای تخصصی باید از خودباوری برخوردار باشد. یکی از مشکلاتی که در فضای دانشگاهی مشاهده میشود، کاهش اعتماد بخشی از دانشجویان به امکان پیشرفت در داخل کشور است، موضوعی که بر انگیزه علمی آنان نیز اثر گذاشته است.
استاد گروه مهندسی بیوسیستم دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به مشکلات موجود در فضای آموزش عالی، خاطرنشان کرد: البته نمیتوان شرایط اجتماعی و اقتصادی را نادیده گرفت. کاهش حمایتهای مالی از حوزه آموزش عالی و پژوهش، محدودیت بودجه دانشگاهها و مشکلات تأمین اعتبارات پژوهشی، بر روحیه دانشجویان و پژوهشگران اثرگذار بوده است و امیدواریم این مسائل با برنامهریزی مناسب برطرف شود.
عباسپورفرد ادامه داد: در کنار تقویت روحیه خودباوری، نباید تمام ظرفیت دانشگاه را صرف تحقیقات کاربردی کنیم. اگرچه پژوهشهای کاربردی برای حل مسائل کشور اهمیت فراوانی دارند، اما توسعه علمی بدون توجه به تحقیقات بنیادی امکانپذیر نیست. همچنین باید دانشجویان را به انجام پژوهشهای بنیادی در رشتههایی مانند علوم پایه، ریاضیات و فیزیک نیز تشویق کنیم، زیرا بسیاری از فناوریهای پیشرفته امروز، حاصل سرمایهگذاری بلندمدت بر علوم پایه هستند و بیتوجهی به این حوزه در آینده کشور آثار منفی خواهد داشت.
وی با اشاره به مشکلات اجرای طرحهای پژوهشی، اضافه کرد: بسیاری از تحقیقات دانشجویان در مقیاس آزمایشگاهی انجام میشود، اما زمانی که قرار است این پژوهشها به مرحله توسعه فناوری یا اجرای عملی برسد، کمبود شدید بودجه و امکانات مانع ادامه مسیر میشود. طبیعی است، که در چنین شرایطی بخشی از دانشجویان دچار سرخوردگی شوند.
استاد گروه مهندسی بیوسیستم دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد: وضعیت فعلی دانشجویان از جنبههای مختلف نیازمند توجه بیشتری است. هم در حوزه علمی و هم در حوزه بینش اجتماعی و مسئولیتپذیری باید برنامهریزی دقیقتری انجام شود، که دانشجویان بتوانند نقش مؤثرتری در آینده کشور ایفا کنند.
عباسپورفرد با بیان اینکه دانشگاه محل تربیت نیروهای آگاه و مسئول است، خاطرنشان کرد: دانشجو باید نسبت به مسائل جامعه و کشور شناخت و آگاهی داشته باشد، اما در عین حال از سیاستزدگی فاصله بگیرد. به اعتقاد من، امروز نیازمند تربیت دانشجویانی هستیم که سیاسی باشند، اما سیاستزده نباشند، یعنی بتوانند با نگاه تحلیلی و مسئولانه مسائل کشور را دنبال کنند، چنین رویکردی میتواند زمینه حضور مؤثرتر دانشجویان در عرصههای علمی، فرهنگی و اجتماعی را فراهم کند و دانشگاه را به نهادی اثرگذارتر در حل مسائل کشور تبدیل کند.
دانشگاه تراز انقلاب نیازمند بازنگری در شیوههای فرهنگی است
وی درباره الزامات تحقق دانشگاه تراز انقلاب اسلامی، اضافه کرد: به اعتقاد من، نخستین مسئولیت در این زمینه بر عهده خود دانشگاهها و نهادهای دانشگاهی است. اگر قرار است دانشگاه در تراز انقلاب اسلامی حرکت کند، باید برنامههای آموزشی، فرهنگی و تربیتی آن نیز متناسب با نیازهای امروز بازنگری شود، اکنون بیش از چهار دهه از پیروزی انقلاب اسلامی میگذرد و سالهاست که در دانشگاهها درسهای عمومی معارف اسلامی تدریس میشود، اما لازم است درباره شیوه ارائه این درسها و میزان اثربخشی آنها بازنگری صورت گیرد.
استاد گروه مهندسی بیوسیستم دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: نهادهای مسئول در حوزه فرهنگی دانشگاهها، از جمله مجموعههای متولی امور فرهنگی و آموزشی، باید با توجه به تحولات اجتماعی، روشهای جدید و مؤثرتری برای تبیین مبانی فکری، فرهنگی و اجتماعی برای دانشجویان طراحی کنند.
عباسپورفرد تصریح کرد: اگر این مفاهیم به شکل مناسب و متناسب با نیاز نسل امروز برای دانشجویان تبیین نشود، همچنان با بخشی از مشکلات فرهنگی و اجتماعی در دانشگاهها روبهرو خواهیم بود. دانشگاه تراز انقلاب اسلامی زمانی محقق میشود، که در کنار ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش، به تربیت دانشجویانی خودباور، مسئولیتپذیر، آگاه و امیدوار به آینده کشور نیز توجه جدی شود.
انتهای پیام
