این روستا دارای حدود ٢٢٣ خانوار و ١٠۹۹ نفر جمعیت است و مردمش به زبان ترکی تکلّم می کنند و جزو دهستان گلیان است. اسطرخی روستایی کوهستانی است و در درّه ای نسبتاً ژرف قرار دارد که امتداد آن از جنوب به شمال شرقی است و رودخانه ای از وسط درّه و روستا می‌گذرد.

سرچشمه رودخانه در نزدیکی روستا است که دارای ٢٠ اینچ آب است و از چندین چشمه بزرگ و کوچک تشکیل شده است که پس از طی مسافتی کوتاه به آبشاری زیبا و بلند تبدیل می شود.

‌آب از ارتفاع بیش از ٢٠ متر به ته درّه سرازیر می شود. آبشار اسطرخی که بلندترین آبشار منطقه شیروان است، هنگامی که آب از این ارتفاع بلند و از بین درختان بزرگ و تنومند سپیدار و بید و گردو ریزش می کند به علت برخورد با موانع سنگی، به صورت ابر سفیدی در می آید که منظره‌ی بسیار جالب و دیدنی را به وجود می آورد. این آبشار در روستا به شارشار معروف است.

این روستای زیبا دارای آبشارهای کوچک و بزرگِ متعددِ دیگری نیز است، بر بالای آبشار شارشار آسیاب آبی قدیمی و مخروبه‌ای قرار دارد و دو دامنه‌ی شرقی و غربیِ درّه اسطرخی را درختان انبوهی فرا گرفته است که بیشتر حالت جنگل دارد.

اطراف آبشار یکی از مناطق ییلاقی و بسیار سرد در تابستان است. در فاصله ۴٠ متریِ شرقِ آبشار غار کوچکی وجود دارد که استالاکتیت‌ها و استالاگمیت‌ها در آن تشکیل شده‌اند و با توجه به نوع سنگ‌های اسطرخی که معمولاً آهکی است، مطالعه این غار به افراد فنی و متخصص احتیاج دارد.

مردم اسطرخی از ترک‌های قارشی قزیِ ماوراءالنهر هستند که در زمان نادر شاه در نقل و انتقالات اقوام به این نواحی کوچانده شدند و قدمت روستا نیز با توجه به قبرستان قدیمی آن موضوع فوق را تأیید می‌کند.

در کوه‌های اسطرخی انواع گیاهان خودرو و طبی مانند ساری گل، کَما، گَوَن، کاسنی، زیره، شقایق، دَرمنه ترکی و سیب کوهی دیده می شود و محصولات عمده آن عبارتند از گردو، کشمش، سیب زمینی، گندم، جو(به صورت دِیْم) و مقداری میوه‌ی درختی است.

در حد فاصل سرچشمه و آبشار اسطرخی، تک درختی کهن و تنومند از نوع سرو کوهی وجود دارد که محیط ساقه آن در حدود پنج متر است و دارای شاخ و برگ زیادی است و سن آن به ۶٠٠ سال می‌رسد.

وسط روستا، مقبره امامزاده ای قرار دارد که به روایت اهالی، نام مبارکش شاهزاده عبدالرحمان(ع)، فرزند امام سجاد علیه السلام است که فوق‌العاده مورد احترام و اعتقاد اهالی است که دارای ضریح چوبی است و اخیراً نیز با خودیاریِ مردم و زیر نظر اداره ی اوقافِ شیروان مقبره، تجدید بنا شده است.

لباس روستاییان معمولی و مردها معمولاً محاسن دارند و زن‌های پیر چارقد سر می‌کنند و پیراهنی می‌پوشند که قسمتی از شِتیله‌ی نسبتاً کوتاه و پرچین را می‌پوشاند و شلوار سیاه رنگی نیز به پا دارند و زینت آلات خود را به جلیقه‌ی خود می‌آویزند.

کم عرض‌ترین کوچه خراسان شمالی به نامِ کوچه آشتی کنان در این روستا است که مراسم خاصی برای آشتی کنان داشته‌اند.

به این صورت که دو نفری که قصد آشتی کردن داشتند ابتدا در حمام مجاور کوچه غسل می‌کردند و سپس هر کدام از دو سر کوچه وارد می‌شدند و به طرف یکدیگر می‌آمدند و آشتی می‌کردند. قابل ذکر است که عرض این کوچه ۸۰ سانتی متر است.

انتهای پیام