در آیین نکوداشت آیتالله سیدمصطفی حسینی دشتی، مترجم و مفسر قرآن کریم و مؤلف مجموعه «معارف و معاریف» و «تفسیر انوار» که با حضور جمعی از استادان حوزه، پژوهشگران، فعالان قرآنی، شاگردان و علاقهمندان وی برگزار شد، سخنرانان هر یک از زاویهای به تبیین جایگاه علمی، اخلاقی و فرهنگی این عالم برجسته پرداختند.
در ابتدای این آیین، جواد نصیری اوانکی، سرپرست سازمان فعالیتهای قرآنی دانشجویان کشور و مدیرعامل خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، با اشاره به برگزاری هفتادمین نشست «ظهر دلنشین» اظهار کرد: این نشستها با هدف تکریم خادمان، پژوهشگران و فعالان عرصه قرآن و عترت برگزار میشود و تاکنون ۷۰ نشست در این چارچوب برپا شده است.
وی با بیان اینکه معرفی و بازشناساندن عالمان، پژوهشگران و فعالان قرآنی از مهمترین رسالتهای این رسانه است، افزود: امیدواریم ایکنا همچون گذشته با بهرهگیری از ظرفیت رسانهای خود بتواند در معرفی هرچه بیشتر مفاخر قرآنی و تبیین خدمات آنان نقشآفرین باشد.
مدیرعامل ایکنا با اشاره به فعالیت این رسانه ذیل سازمان قرآنی دانشگاهیان جهاددانشگاهی، تصریح کرد: هر چند محور اصلی فعالیتهای ایکنا جامعه دانشگاهی و دانشجویان است، اما این رسانه با اتکا به تجربه و دستاوردهای خود در عرصه داخلی و بینالمللی، آمادگی دارد در کنار پژوهشگران، صاحبنظران و فعالان عرصه دین و قرآن قرار گیرد و از ایدهها و طرحهای نو در این حوزه حمایت کند.
کریم دولتی، پیشکسوت قرآنی کشور، در این مراسم با قدردانی از برگزاری نشستهای «ظهر دلنشین» اظهار کرد: بزرگداشت عالمانی که عمر خود را صرف فهم، تبیین و ترویج معارف الهی کردهاند، در حقیقت تکریم قرآن کریم و فرهنگ قرآنی است.
وی با بیان اینکه چنین آیینهایی فرصتی برای معرفی سرمایههای علمی کشور به نسل جوان فراهم میکند، افزود: شخصیتهایی مانند آیتالله حسینی دشتی تنها صاحب آثار علمی نیستند، بلکه سالها تلاش آنان در مسیر خدمت به قرآن، بخشی از میراث فرهنگی و دینی کشور به شمار میرود.
عالمی که به یک مکتب علمی تبدیل شد
حجتالاسلام والمسلمین علی آلبویه، از شاگردان آیتالله حسینی دشتی، نیز با اشاره به سابقه آشنایی خود با این استاد برجسته گفت: از نخستین سالهای طلبگی در مدرسه علمیه جعفریه که به همت آیتالله حسینی دشتی تأسیس شده بود، افتخار شاگردی ایشان را داشتم و همان سالها دریافتم که این مدرسه تنها محلی برای آموزش علوم دینی نیست، بلکه مرکزی برای پرورش انسانهایی مسئولیتپذیر و اخلاقمدار است.
وی با بیان اینکه برخی شخصیتها در تاریخ از جایگاه یک فرد فراتر میروند و به یک مکتب تبدیل میشوند، اظهار کرد: آیتالله حسینی دشتی نیز در عرصه علم و فرهنگ دینی به چنین جایگاهی رسیده است؛ شخصیتی که فقاهت را با اخلاق، دانش را با مردمداری و مرجعیت علمی را با تواضع درآمیخته است.
آلبویه ادامه داد: گستره شاگردانی که در مکتب این استاد پرورش یافتهاند، گواه روشنی بر جایگاه علمی و فرهنگی اوست؛ چرا که نگاه وی به علم، صرفاً انتقال محفوظات نبود، بلکه تربیت انسانهایی متعهد و اثرگذار را دنبال میکرد.
گستره علمی فراتر از آثار منتشرشده
حجتالاسلام والمسلمین حسینینژاد، رئیس دفتر آیتاللهالعظمی مظاهری در قم، نیز با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت علمی آیتالله حسینی دشتی گفت: بسیاری ایشان را با ترجمه قرآن یا کتاب «معارف و معاریف» میشناسند، اما واقعیت این است که حوزه دانش ایشان بسیار گستردهتر از آثار منتشرشده است.
وی افزود: آیتالله حسینی دشتی در حوزههایی همچون فقه، اصول، تاریخ اسلام، نهجالبلاغه، ادبیات عرب، منطق و اخلاق صاحبنظر است و محدودیت زمان باعث شده تنها بخشی از این دانش در قالب کتاب منتشر شود.
حسینینژاد با مرور خاطرات دوران شاگردی خود اظهار کرد: هرگاه با مسئلهای علمی روبهرو میشدیم، کافی بود آن را با استاد مطرح کنیم تا با دقت، سرعت و تسلط مثالزدنی پاسخ آن را ارائه دهد؛ ویژگیای که همواره برای شاگردان شگفتانگیز بود.
وی اخلاق عملی را مهمترین ویژگی آیتالله حسینی دشتی دانست و گفت: ارزش واقعی علم زمانی آشکار میشود که در رفتار انسان نمود پیدا کند و استاد از جمله عالمانی است که میان دانش، عمل و اخلاق پیوندی ناگسستنی برقرار کرده است.
حسینینژاد همچنین سادهزیستی را از دیگر شاخصههای این مفسر قرآن برشمرد و افزود: زندگی ایشان در بوشهر، قم و تهران همواره به دور از تجمل بوده و همین شیوه زیست، جلوهای از باورهای عمیق دینی و اخلاقی اوست.
خداباوری؛ محور زندگی یک مفسر قرآن
حجتالاسلام طهرانیدانا نیز در ادامه این آیین با بیان اینکه تاکنون بیشتر درباره جایگاه علمی آیتالله حسینی دشتی سخن گفته شده است، اظهار کرد: اگر بخواهم شخصیت ایشان را در یک عبارت خلاصه کنم، باید بگویم که وی انسانی عمیقاً خداباور است.
وی افزود: نماز برای آیتالله حسینی دشتی تنها یک فریضه نیست، بلکه نیازی حقیقی برای روح انسان به شمار میرود و در تمام سالهای همراهی با ایشان، هیچگاه نماز اول وقت ترک نشده است.
طهرانیدانا با اشاره به روحیه صبر و آرامش این استاد قرآن گفت: ایشان در طول زندگی با دشواریها و مصائب فراوانی روبهرو شده، اما هیچیک از این اتفاقات نتوانسته ایمان، توکل و آرامش او را متزلزل کند.
وی آثار علمی آیتالله حسینی دشتی را نتیجه سالها دقت، پژوهش و پشتکار دانست و افزود: تألیف مجموعه «معارف و معاریف» نزدیک به دو دهه از عمر این استاد را به خود اختصاص داده و حتی پس از تحمل مشکلات جسمی نیز فعالیتهای پژوهشی او متوقف نشده است.
ترجمهای ماندگار بر پایه فهم عمیق از قرآن
در ادامه این آیین، حجتالاسلام والمسلمین محسن روزخوش، از شاگردان آیتالله حسینی دشتی، با اشاره به تجربه خود در حوزه ترجمه قرآن کریم، ترجمه این مفسر قرآن را از مهمترین منابع الهامبخش در این عرصه دانست و اظهار کرد: آنچه این ترجمه را از بسیاری آثار مشابه متمایز میکند، توجه همزمان به شأن نزول آیات، بستر تاریخی و معنایی آنها و ارائه مفاهیم قرآن با زبانی روان و قابل فهم است.
وی افزود: ترجمه قرآن آیتالله حسینی دشتی حاصل سالها انس با قرآن و پژوهش عمیق در منابع تفسیری است و همین ویژگی سبب شده است مخاطب در کنار روانی متن، از دقت علمی آن نیز بهرهمند شود.
روزخوش با اشاره به دیگر آثار این استاد حوزه، کتاب «معارف و معاریف» را نمونهای کمنظیر از پژوهشهای دینی دانست و گفت: این مجموعه حاصل تلاش فردی آیتالله حسینی دشتی است، در حالی که حجم و گستره آن به اندازه کاری است که معمولاً از عهده یک گروه پژوهشی برمیآید. به همین دلیل نیز سالها مورد استناد قرآنپژوهان و پژوهشگران علوم اسلامی قرار گرفته است.
وی در ادامه، سلامت نفس، انصاف علمی و سعهصدر را از ویژگیهای برجسته آیتالله حسینی دشتی برشمرد و اظهار کرد: ایشان همواره در برابر دیدگاههای مختلف با رویی گشاده برخورد کرده و هر جا استدلالی متقن ارائه شده، بدون تعصب آن را پذیرفته است؛ ویژگیای که کمتر در میان صاحبان اندیشه دیده میشود.
نیمقرن آشنایی با عالمی فرزانه
محمدجواد حقشناس، عضو پیشین شورای اسلامی شهر تهران، نیز با اشاره به سابقه بیش از پنج دهه آشنایی خود با آیتالله حسینی دشتی گفت: از سالهای پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و در سفرهایی که همراه پدرم به بوشهر داشتم، توفیق حضور در محضر ایشان را پیدا کردم و از همان سالها، نوع نگاه، شیوه زندگی و منش این عالم دینی برای من الهامبخش بود.
وی افزود: امروز درباره شخصیتی سخن میگوییم که باید او را در شمار مفاخر علمی، فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی ایران اسلامی دانست؛ شخصیتی که آثار و خدمات او تنها به یک منطقه یا استان محدود نمیشود و میراثی ارزشمند برای جامعه علمی و دینی کشور به شمار میرود.
حقشناس با تأکید بر ضرورت معرفی بیشتر چنین شخصیتهایی به نسل جوان، اظهار کرد: شناخت و پاسداشت مفاخر علمی و فرهنگی، زمینه حفظ سرمایههای فکری کشور را فراهم میکند و میتواند نسل جدید را با الگوهای واقعی علم، اخلاق و مسئولیتپذیری آشنا سازد.
عرضه صحیح معارف قرآن، رمز اثرگذاری آن است
حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا نوراللهیان، مشاور رئیس مرکز اسناد و کتابخانه ملی، نیز با اشاره به جایگاه آثار آیتالله حسینی دشتی در ترویج معارف قرآن کریم گفت: اثرگذاری قرآن در جامعه، در گرو عرضه صحیح و عالمانه مفاهیم آن است و آثار این مفسر قرآن نمونهای از چنین رویکردی به شمار میرود.
وی افزود: پژوهشهایی که با دقت علمی، زبان قابل فهم و توجه به نیاز مخاطب همراه باشند، میتوانند ارتباط جامعه با مفاهیم قرآنی را عمیقتر کنند و آثار آیتالله حسینی دشتی نیز از همین ویژگی برخوردار است.
سالها خدمت در مسیر آموزش و ترویج قرآن
حجتالاسلام والمسلمین سیدناصرالدین نوریزاده، رئیس مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه، نیز با ابلاغ سلام رئیس سازمان اوقاف، برگزاری چنین آیینهایی را فرصتی برای شناخت بیشتر شخصیتهای اثرگذار قرآنی دانست.
وی با اشاره به سالها فعالیت آیتالله حسینی دشتی در عرصه تألیف، ترجمه و تربیت شاگردان اظهار کرد: معلمان قرآن، معماران سعادت انسانها هستند و آیتالله حسینی دشتی نمونهای روشن از کسانی است که عمر خود را در راه آموزش، ترویج و عمل به آموزههای قرآن سپری کردهاند.
نوریزاده افزود: آنچه این استاد را از بسیاری دیگر متمایز میکند، تنها تألیف آثار علمی نیست، بلکه تلاش مستمر برای تربیت نسلهای متعدد از شاگردان و پیوند دادن دانش قرآنی با اخلاق و عمل است.
قرآن، منشور زندگی و مسئولیت اجتماعی
در پایان این آیین، آیتالله سیدمصطفی حسینی دشتی با قدردانی از برگزارکنندگان مراسم، قرآن کریم را منشور جامع زندگی انسان دانست و اظهار کرد: رسالت همه پیامبران الهی، هدایت انسانها و بیرون آوردن آنان از تاریکیهای جهل و انحراف به سوی نور هدایت بوده است.
وی با تأکید بر اینکه آموزههای قرآن تنها به عبادات فردی محدود نمیشود، افزود: عرصههای قضاوت، مدیریت، حکومت و همه مسئولیتهای اجتماعی زمانی میتوانند به عدالت و کارآمدی دست یابند که بر پایه تعالیم قرآن و ارزشهای الهی استوار باشند.
آیتالله حسینی دشتی تصریح کرد: جامعه اسلامی زمانی به تعالی خواهد رسید که قرآن در متن تصمیمگیریها، رفتارهای اجتماعی و سبک زندگی مردم حضور داشته باشد و آموزههای آن به عنوان راهنمای عمل مورد توجه قرار گیرد.
در پایان این مراسم، از مجموعه «تفسیر انوار»، تازهترین اثر تفسیری آیتالله سیدمصطفی حسینی دشتی که حاصل سالها پژوهش، تدبر و مطالعات قرآنی وی است، رونمایی شد.
انتهای پیام

