به گزارش ایسنا، عبور و مرور کشتیای تجاری در دریاها از قرنها پیش اهمیت خاص و ویژهای داشته و امروزه بیش از ۶۰۰ میلیون کانتینری که برای بار جابه جا میشود، حمل ۹۰ درصد آن از طریق دریا انجام میشود. در این میان چندین آبراه توانستهاند نقش خود را پررنگتر کرده و اهمیت سوق الجیشی را برای خود و منطقه به ارمغان آورند.
اهمیت دریاها به گونهای برای کشورهای بزرگ دنیا حیاتی است که «چرچیل» در اظهار نظری میگوید: «پیروزی بریتانیا در جنگ جهانی روی امواج خلیج فارس به ثمر نشست.» از همین رو تنگهها را باید یک درجه بالاتر از بقیه آبراهها بررسی کرد. هم اکنون از میان دهها آبراه مشهور، چهار تنگه نقش مهمی در حیات اقتصادی جهان ایفا میکنند که از میان تنگههای
«هرمز»، «جبل الطارق»، «باب المندب» و «برینگ»، سیادت آبراهها با تنگه هرمز است؛ کانال دریایی که کشورهای بزرگ و انرژی خیز خلیج فارس را به آبهای آزاد جهان وصل میکند.
بیشتر بخوانید:
سایه روشن جنگ دریایی در دفاع مقدس
«خلیج فارس» مدفن چند سرباز آمریکایی است؟
رویارویی ایران و عراق در جنگ دریایی به روایت سپهبد عبید محمد الکعبی
پیروز مجتهدزاده مورخ و ایران شناس معتقد است: تنگه هرمز باریکه دریایی خمیده شکلی است که در منتهیالیه شرقی خلیج فارس واقع شده است و فلات ایران را از شبه جزیره عربستان جدا میکند. آبهای خلیج فارس را به دریای عمان و اقیانوس هند پیوند میدهد. این تنگه یک فرورفتگی از دوره سوم زمین شناسی است که ادامه رشته کوههای جنوبی ایران به شبه جزیره مُسَندَم را قطع کند.
خلیج فارس دریای نیمه بستهای است که بازوی اقیانوس هند به شمار میرود و تنگه هرمز کلید آن محسوب میشود. تنگه هرمز در نظریات ژئوپلیتیکی جایگاه ویژهای دارد. بر اساس نظریه اسپایکمن، هرکس که ریملند (حاشیه زمین) را واپایش (کنترل) کند دنیا را واپایش (کنترل) خواهد کرد. نظریه ریملند با تغییراتی در نظریه هارتلند (قلب (زمین) مکیندر ارائه شده است.
منظور از ریملند کشورهای ساحلی شبه جزیره واقع در غرب و جنوب اروپا و جنوب آسیا است. بر اساس این نظریه، تنگه هرمز مرکز ریملند است و بخشهای شمالی، جنوبی، غربی و شرقی را به هم پیوند میدهد. بنابراین، طبق نظریه ریملند واپایش (کنترل) تنگه هرمز به مفهوم واپایش (کنترل) چهار بخش یادشده خواهد بود.
آلبوکرک دریادار مهاجم پرتغالی به اقیانوس هند و خلیج فارس معتقد بود هر دولتی بر سه تنگه باب المندب، هرمز و مالاکا تسلط داشته باشد، بر جهان مسلط خواهد بود. این نظریه تا امروز همچنان معتبر است. در میان سه تنگه مذکور تنگه هرمز در مرکز قرار گرفته و تسلط این تنگه به بر مفهوم تسلط بر دو تنگه دیگر خواهد بود به همین دلیل در گذشته کشورهایی که میخواستند بر اقیانوس هند مسلط شوند سعی میکردند قبل از هر اقدامی تنگه هرمز را در اختیار گیرند.
انتهای پیام
