نمایشگاه‌ها؛ معمولا ویترین توان تولید هر صنعت و فرصتی برای معرفی تازه‌ترین محصولات، جذب مشتری و حتی یافتن بازارهای جدید داخلی و خارجی هستند؛ اما گاهی همین ویترین، بیش از آنکه از رونق یک صنعت حکایت کند، تصویری روشن از مشکلات و دغدغه‌های فعالان آن ارائه می‌دهد.

چهاردهمین نمایشگاه تخصصی مبلمان، لوستر، روشنایی، دکوراسیون و معماری داخلی مشهد نیز در حالی به کار خود پایان داد که اگرچه ده‌ها تولیدکننده از نقاط مختلف کشور جدیدترین محصولات خود را در دو سالن «تالار بزرگ فردوسی» و «مفاخر» به نمایش گذاشته بودند، اما آنچه بیش از زیبایی مبلمان، درخشش لوسترها و تنوع کالاهای خواب به چشم می‌آمد، نگرانی مشترک تولیدکنندگان از رکود بازار، کاهش قدرت خرید مردم و افزایش روزافزون هزینه‌های تولید بود.

این نمایشگاه از ۲۹ تیرماه آغاز شد و تا عصر جمعه دوم مردادماه ادامه داشت. برگزارکنندگان برای آخرین شب، ساعت بازدید را تا ۲۳ تمدید کردند؛ تصمیمی که با هدف ایجاد فرصت بیشتر برای بازدید و خرید اتخاذ شد. با این حال، مشاهدات میدانی ایسنا نشان می‌داد که برخلاف انتظار بسیاری از غرفه‌داران، حتی در تعطیل‌ترین و معمولا شلوغ‌ترین روز هفته نیز ازدحام چشمگیری در سالن‌ها دیده نمی‌شد.

از همان ابتدای ورود، تفاوت میان فضای پرزرق‌وبرق غرفه‌ها و چهره‌های نگران تولیدکنندگان قابل لمس بود. مبلمان‌های کلاسیک و راحتی، سرویس‌های غذاخوری، تخت‌خواب‌ها، لوسترهای مدرن و صدها محصول دیگر با نورپردازی حرفه‌ای در معرض دید قرار گرفته بودند، اما بسیاری از بازدیدکنندگان تنها از مقابل غرفه‌ها عبور می‌کردند، قیمت‌ها را می‌پرسیدند، بروشور یا کارت ویزیت می‌گرفتند و بدون خرید نمایشگاه را ترک می‌کردند. برخی غرفه‌ها با بنرهای «۵۰ درصد تخفیف»، «فروش مستقیم از کارخانه» یا «فروش اقساطی» تلاش می‌کردند توجه مشتریان را جلب کنند؛ اما به گفته فروشندگان، این تخفیف‌ها هم نتوانسته بود رکود بازار را بشکند.

بخش عمده فضای تالار بزرگ فردوسی به تولیدکنندگان مبلمان اختصاص یافته بود؛ سالنی که در آن از مبلمان کلاسیک و استیل گرفته تا مدل‌های مدرن، مینیمال و راحتی به نمایش درآمده بود. تقریبا در هر غرفه، تولیدکنندگان تلاش کرده بودند با طراحی متفاوت، استفاده از پارچه‌های جدید و ارائه تخفیف‌های ویژه، نظر بازدیدکنندگان را جلب کنند. با این حال، آنچه در میان بسیاری از غرفه‌داران مشترک بود، گلایه از کم‌رونق بودن بازار و فاصله گرفتن نمایشگاه امسال از دوره‌های گذشته بود.

علی جعفری، تولیدکننده مبلمان کلاسیک، که مشغول مرتب کردن بروشورهای روی میز غرفه بود، در گفت‌وگو با ایسنا گفت: امسال بیشتر مردم برای دیدن آمده‌اند تا خرید. خیلی‌ها قیمت می‌پرسند، عکس می‌گیرند و می‌روند. تعداد قراردادهایی که بسته‌ایم اصلا قابل مقایسه با سال‌های قبل نیست.

چند غرفه آن‌طرف‌تر، خانواده‌ای جوان بیش از ۲۰ دقیقه مشغول بررسی یک سرویس مبلمان بودند. فروشنده با حوصله درباره نوع چوب، پارچه، اسفنج و شرایط اقساط توضیح می‌داد، اما در نهایت زوج جوان با این جمله که «فعلا باید بیشتر فکر کنیم» غرفه را ترک کردند؛ صحنه‌ای که به نظر در طول روز بارها تکرار می‌شد.

حتی یک سرمایه‌گذار خارجی هم سراغمان نیامد

در میان غرفه‌های سالن فردوسی، با حسن شاکری، تولیدکننده کالای خواب، هم‌صحبت شدیم. وی که از نخستین روز نمایشگاه در غرفه خود حضور داشت، وضعیت این دوره را متفاوت از سال‌های گذشته توصیف کرد و گفت: فروش امسال ما نسبت به دوره‌های قبل به‌شدت افت کرده و اثری از سرمایه‌گذار هم دیده نمی‌شود. حتی یک سرمایه‌گذار خارجی هم در این چند روز به غرفه ما سر نزده است.

وی معتقد است آنچه در نمایشگاه دیده می‌شود، بازتاب شرایط کلی بازار است و افزود: این افت فقط مربوط به نمایشگاه نیست. در طول سال هم با همین شرایط روبه‌رو بوده‌ایم. وقتی مردم توان خرید ندارند، طبیعی است که خرید به تعویق بیفتد و حتی بازدیدکنندگان هم کمتر شود.

شاکری با اشاره به ظرفیت‌های صادراتی صنعت کالای خواب و مبلمان اظهار کرد: وقتی بازار داخلی کشش گذشته را ندارد، طبیعی است که تولیدکننده به دنبال بازارهای خارجی باشد. انتظار نداریم یک‌شبه اتفاق بزرگی رخ دهد، اما دست‌کم باید شرایطی فراهم شود که سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی با ظرفیت‌های این صنعت آشنا شوند.

وی ادامه داد: نمایشگاه می‌تواند محل شکل‌گیری همکاری‌های اقتصادی باشد، اما امسال چنین اتفاقی نیفتاد. با امید حضور پیدا کردیم، اما فعلا نتیجه‌ای که انتظار داشتیم حاصل نشده است.

این تولیدکننده تاکید کرد: بسیاری از همکارانش با وجود افزایش هزینه‌های تولید، همچنان تلاش می‌کنند کیفیت محصولات را حفظ کنند؛ زیرا معتقدند کاهش کیفیت، راهکار عبور از بحران نیست و در بلندمدت به زیان تولیدکننده تمام خواهد شد.

گشت‌وگذار در سالن فردوسی نشان می‌داد این نگرانی فقط به یک یا دو غرفه محدود نیست. تقریبا هر تولیدکننده‌ای، از افزایش قیمت چوب، یراق‌آلات، پارچه، فوم، رنگ و سایر مواد اولیه سخن می‌گفت؛ افزایش هزینه‌هایی که به اعتقاد آنان، مستقیما قیمت نهایی محصول را بالا برده و قدرت خرید مشتری را کاهش داده است. در همین حال، برخی از غرفه‌داران نیز معتقد بودند برگزاری نمایشگاه، اگرچه فروش چشمگیری برای آنان به همراه نداشته، اما فرصتی برای ارتباط مستقیم با مشتریان و آشنایی با سلیقه بازار بوده است؛ موضوعی که در شرایط رکود نیز ارزش خود را حفظ کرده است.

از فروش درب کارخانه تا تخفیف‌هایی که مشتری را به خرید نرساند

با عبور از تالار بزرگ فردوسی و ورود به سالن مفاخر، تنوع محصولات بیش از هر چیز جلب توجه می‌کرد. برخلاف سالن فردوسی که تقریبا به‌طور کامل در اختیار تولیدکنندگان مبلمان بود، این سالن غرفه‌های کالای خواب، تشک، لوستر، روشنایی، فرش‌های ماشینی و دست‌باف، صنایع چوبی و دکوراسیون داخلی در کنار یکدیگر قرار گرفته بودند؛ تنوعی که باعث شده بود بازدیدکنندگان مدت بیشتری در سالن بمانند و محصولات مختلف را با هم مقایسه کنند.

در ساعات پایانی آخرین روز نمایشگاه، رفت‌وآمد در این سالن نسبت به ساعات ابتدایی بیشتر شده بود. خانواده‌ها در مقابل غرفه‌های کالای خواب، کیفیت پارچه‌ها و تشک‌ها را امتحان می‌کردند، برخی قیمت‌ها را با تلفن همراه برای اعضای خانواده ارسال می‌کردند و گروهی دیگر تنها به گرفتن عکس از محصولات اکتفا می‌کردند. اگرچه تعداد بازدیدکنندگان در این سالن نسبت به تالار فردوسی اندکی بیشتر به نظر می‌رسید، اما بسیاری از غرفه‌داران معتقد بودند میان «بازدید» و «خرید» فاصله زیادی وجود دارد و اغلب مراجعه‌کنندگان با وجود علاقه به محصولات، توان پرداخت قیمت‌های فعلی را ندارند.

به قیمت درِ کارخانه فروختیم تا چرخ کارگاه بچرخد

در بخش کالای خواب، مهدی هاتفی، یکی از تولیدکنندگان تشک، از معدود غرفه‌دارانی بود که از فروش نسبتا قابل قبول خود سخن می‌گفت؛ هرچند معتقد بود این فروش تنها با کاهش سود و ارائه تخفیف‌های ویژه امکان‌پذیر شده است.

وی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد:در این نمایشگاه حدود ۵۰ درصد محصولات ما به فروش رسید؛ آن هم با شرایط ویژه‌ای که فقط برای ایام نمایشگاه در نظر گرفته بودیم. محصولات را تقریبا به قیمت در کارخانه عرضه کردیم تا مشتری بتواند راحت‌تر خرید کند.

هاتفی ادامه داد: اگر این تخفیف‌ها را ارائه نمی‌کردیم، احتمالا فروش ما بسیار کمتر از این رقم بود. واقعیت این است که مردم امروز با محدودیت مالی روبه‌رو هستند و تولیدکننده هم ناچار است برای حفظ بازار، از بخشی از سود خود صرف‌نظر کند.

کاظمی با اشاره به شرایط اقتصادی کشور افزود: امروز مهم‌ترین دغدغه ما فقط سود نیست؛ مهم این است که چرخه تولید متوقف نشود. وقتی محصول فروخته شود، کارگاه فعال می‌ماند، حقوق کارگران پرداخت می‌شود و تولید ادامه پیدا می‌کند. اگر فروش نباشد، اولین آسیب متوجه نیروی کار خواهد شد.

وی درخصوص نوع مشتریان نمایشگاه نیز گفت: بیشتر خریداران امسال خانواده‌هایی بودند که قصد تعویض تشک یا کالای خواب قدیمی خود را داشتند، نه کسانی که برای تجهیز خانه‌های نوساز مراجعه کرده باشند. این مسئله نشان می‌دهد رکود بازار مسکن هم به‌طور مستقیم روی صنعت ما اثر گذاشته است. رونق صنایع وابسته به دکوراسیون و مبلمان، ارتباط مستقیمی با وضعیت ساخت‌وساز دارد و هر زمان بازار مسکن با رکود مواجه شود، تولیدکنندگان این حوزه نیز آسیب می‌بینند.

حذف واسطه‌ها؛ راهکاری برای حفظ مشتری

در گوشه‌ای دیگر از سالن، غرفه‌ای کوچک اما پرمراجعه به فروش مستقیم بالش‌های طبی اختصاص داشت. رضا محمدی، صاحب این غرفه معتقد بود حذف واسطه‌ها و فروش مستقیم از کارخانه، مهم‌ترین دلیل استقبال مشتریان دانست و ‌گفت: بسیاری از مراجعه‌کنندگان پس از اطلاع از قیمت محصولات، متوجه تفاوت آن با قیمت فروشگاه‌های سطح شهر می‌شوند و همین موضوع آنان را به خرید ترغیب می‌کند. شرایط اقتصادی امروز سبب شده مصرف‌کنندگان بیش از گذشته به دنبال خرید مستقیم از تولیدکننده باشند تا بتوانند بخشی از هزینه‌های خود را کاهش دهند. مشتری با دیدن تابلوی تخفیف می‌آید، اما دست خالی می‌رود.

یکی از شلوغ‌ترین غرفه‌های سالن مفاخر، متعلق به فروشندگان فرش بود؛ غرفه‌هایی که با نقش و نگارهای فرشهای دستباف از فاصله دور نیز نگاه بازدیدکنندگان را به خود جلب می‌کردند اما پشت این ظاهر امیدوارکننده، واقعیتی متفاوت جریان داشت. رضا نامجو، فروشنده فرش صنعتی، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به شرایط امسال نمایشگاه افزود: این اتفاق نسبت به سال‌های گذشته خیلی بیشتر تکرار شد. مردم علاقه دارند خرید کنند، اما بودجه کافی ندارند. خیلی‌ها چند بار قیمت می‌پرسند، با اعضای خانواده مشورت می‌کنند و در نهایت می‌گویند شاید بعداً برگردیم؛ اما دیگر برنمی‌گردند.

وی دلیل این موضوع را افزایش شدید هزینه‌های تولید دانست و گفت: مواد اولیه، حمل‌ونقل و هزینه‌های جانبی آن‌قدر افزایش یافته که حتی وقتی ۵۰ درصد تخفیف می‌دهیم، باز هم قیمت نهایی برای بسیاری از خانواده‌ها سنگین است. ما هم نمی‌توانیم بیشتر از این تخفیف بدهیم، چون عملا وارد زیان می‌شویم.

نامجو با ابراز نگرانی نسبت به آینده این صنعت اظهار کرد: نگرانی ما فقط فروش در این نمایشگاه نیست. اگر این روند ادامه پیدا کند، بسیاری از واحدهای کوچک دیگر توان ادامه فعالیت نخواهند داشت. تعطیلی هر کارگاه یعنی بیکار شدن چندین نفر و از دست رفتن بخشی از ظرفیت تولید کشور.

وقتی قیمت‌ها بیشتر از کیفیت مورد سؤال قرار می‌گیرد

گشت‌وگذار در سالن مفاخر نشان می‌داد نخستین پرسش اغلب بازدیدکنندگان درباره کیفیت یا برند محصولات نبود؛ بیشتر آن‌ها پیش از هر چیز قیمت را می‌پرسیدند. در بسیاری از غرفه‌ها، فروشندگان ابتدا درباره نوع متریال، ضمانت و ویژگی‌های محصول توضیح می‌دادند، اما به محض اعلام قیمت، گفت‌وگو کوتاه می‌شد و بسیاری از مشتریان با جمله‌هایی مانند «فعلاً فقط قیمت می‌گیریم» یا «اگر شرایط بهتر شد، برمی‌گردیم» غرفه را ترک می‌کردند. این رفتار تقریبا در تمام بخش‌های نمایشگاه، از مبلمان گرفته تا کالای خواب و فرش، تکرار می‌شد و نشان می‌داد کاهش قدرت خرید، مهم‌ترین عامل اثرگذار بر بازار این صنعت است.

در همین حال، برخی غرفه‌داران معتقد بودند اگرچه نمایشگاه امسال از نظر فروش چندان موفق نبود، اما فرصتی برای شناخت سلیقه مشتریان و معرفی محصولات جدید فراهم کرد؛ فرصتی که می‌تواند در ماه‌های آینده بخشی از کاهش فروش را جبران کند. در میان تمام بخش‌های نمایشگاه، تنها یک سالن حال‌وهوایی متفاوت داشت؛ سالنی که ازدحام جمعیت در آن بیش از سایر بخش‌ها به چشم می‌آمد و غرفه‌دارانش با امید بیشتری از وضعیت بازار سخن می‌گفتند؛ سالن لوستر و روشنایی.

سالن لوستر؛ بخشی که هنوز نبض بازار در آن می‌تپد

در حالی که بسیاری از غرفه‌داران بخش مبلمان، کالای خواب و فرش از کاهش فروش و افت قدرت خرید گلایه داشتند، با ورود به بخش لوستر و روشنایی، فضای نمایشگاه تا حدی متفاوت به نظر می‌رسید. راهروهای این سالن شلوغ‌تر بود و مراجعه‌کنندگان زمان بیشتری را صرف بررسی محصولات می‌کردند. برخی از غرفه‌ها نیز مشغول ثبت سفارش یا مذاکره با مشتریان بودند؛ موضوعی که باعث شده بود امید بیشتری در میان فعالان این بخش دیده شود.

درخشش لوسترهای مدرن و کلاسیک، نورپردازی‌های متنوع و طراحی‌های متفاوت، نگاه هر بازدیدکننده‌ای را به خود جلب می‌کرد. خانواده‌ها در مقابل غرفه‌ها می‌ایستادند، درباره ابعاد، میزان مصرف برق، نوع کریستال و شرایط نصب سوال می‌کردند و برخلاف بسیاری از بخش‌های دیگر، گفت‌وگوها بیشتر به تصمیم برای خرید نزدیک می‌شد.

اکبر قربانی، یک تولیدکننده لوستر و سیستم‌های روشنایی، در گفت‌وگو با ایسنا، وضعیت این بخش را نسبت به سایر سالن‌ها مطلوب‌تر ارزیابی کرد و گفت: خوشبختانه استقبال از غرفه‌های لوستر بهتر از بخش‌های دیگر بود و همین موضوع باعث شد برگزارکنندگان تصمیم بگیرند ساعت فعالیت نمایشگاه در شب پایانی تا ساعت ۲۳ تمدید شود.

وی با اشاره به دلایل این استقبال افزود: لوستر کالایی نیست که هر سال تعویض شود، اما هر خانه نوساز یا هر بازسازی اساسی، به خرید سیستم روشنایی نیاز دارد. به همین دلیل، حتی در شرایط رکود اقتصادی هم این بازار نسبت به برخی حوزه‌های دیگر وضعیت بهتری دارد.

قربانی ادامه داد: البته ما هم مانند سایر تولیدکنندگان با افزایش هزینه‌های تولید مواجه هستیم و ناچار شدیم طرح‌های فروش اقساطی و تخفیف‌های ویژه در نظر بگیریم، اما تصور می‌کنم دلیل اصلی استقبال، نیاز واقعی بازار به این محصولات است، نه صرفا تخفیف.

وی یکی از مزیت‌های حضور در نمایشگاه را ارتباط مستقیم با مشتری دانست و اظهار کرد: در نمایشگاه بدون واسطه با مصرف‌کننده صحبت می‌کنیم. بازخورد واقعی محصولات را می‌شنویم و متوجه می‌شویم مردم امروز دقیقاً چه می‌خواهند. این ارتباط برای ما ارزشمند است؛ حتی اگر میزان فروش کمتر از انتظار باشد.

قربانی ابراز امیدواری کرد: در دوره‌های آینده، با بهبود شرایط اقتصادی، رونق به سایر بخش‌های صنعت مبلمان و دکوراسیون نیز بازگردد. رکودی که فقط در نمایشگاه دیده نمی‌شود.

اگرچه روایت غرفه‌داران از وضعیت فروش، در نگاه نخست ممکن است صرفا به شرایط یک نمایشگاه محدود به نظر برسد، اما گفت‌وگو با علی زنجانی، رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان مشهد، نشان می‌دهد مشکلات مطرح‌شده، ریشه‌ای عمیق‌تر از چند روز برگزاری یک نمایشگاه دارد.

آنچه امروز در سالن‌های نمایشگاه دیده می‌شود، بازتاب وضعیت ماه‌های اخیر صنعت مبلمان است؛ صنعتی که از سمت افزایش هزینه‌های تولید تحت فشار قرار گرفته و از کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان آسیب دیده است.

علی زنجانی در گفت‌وگو با ایسنا درخصوص وضعیت بازار مبلمان اظهار کرد: بازار در ماه‌های اخیر به دلیل نوسانات قیمت و افزایش بهای مواد اولیه با تنش‌های زیادی مواجه بوده و این شرایط هم تولیدکنندگان و هم مشتریان را دچار تردید کرده است.

وی افزود: در صنعت مبلمان، بیشتر سفارش‌ها به‌صورت سفارشی انجام می‌شود و مشتری معمولا رنگ، پارچه و حتی ترکیب سرویس مبلمان را تغییر می‌دهد؛ بنابراین نوسانات قیمت مواد اولیه باعث شده صدور فاکتور و قیمت‌گذاری برای واحدهای صنفی دشوار شود و در نهایت رکود بازار تشدید شود.

زنجانی با بیان اینکه افزایش هزینه‌های تولید مستقیما بر قیمت نهایی محصولات اثر گذاشته است، گفت: گرانی بی‌رویه مواد اولیه موجب افزایش قیمت مبلمان شده و در نتیجه قدرت خرید مردم کاهش یافته است.

رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان مشهد درباره تعداد واحدهای فعال این صنف بیان کرد: حدود ۲۵۰۰ واحد عضو اتحادیه هستند که از این تعداد، حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ واحد نمایشگاهی و تعدادی نیز واحدهای خدماتی مانند رویه‌کوبی و رنگ‌کاری هستند. در مجموع حدود ۱۰۰۰ واحد تولیدی در این صنف فعالیت می‌کنند که بخشی از آن‌ها در حوزه کابینت، دکوراسیون، در و سایر محصولات چوبی فعالیت دارند.

وی ادامه داد: برخی از واحدهای تولیدی که از نقدینگی کافی برخوردار نبودند، نتوانستند مواد اولیه مورد نیاز خود را به‌صورت عمده خریداری و ذخیره کنند؛ موضوعی که برای تولید مبلمان اهمیت زیادی دارد، زیرا چوب باید پیش از استفاده به‌مرور خشک شده و آماده تولید شود.

زنجانی بیان کرد: کمبود نقدینگی باعث شده تعدادی از کارگاه‌ها فعالیت خود را متوقف کنند و برخی دیگر نیز به جای تولید مستقل، به‌صورت دستمزدی برای سرمایه‌گذاران و تامین‌کنندگان مواد اولیه کار کنند.

وی درباره حمایت‌های دولتی و تسهیلات بانکی نیز اظهار کرد: تاکنون حمایت موثری از واحدهای تولیدی این صنف مشاهده نکرده‌ایم و بسیاری از اعضای اتحادیه از شرایط دریافت تسهیلات بانکی و نرخ بالای سود وام‌ها گلایه دارند.

رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان مشهد با اشاره به واردات و قاچاق کالا گفت: در حوزه مبلمان، قاچاق کالای نهایی موضوع پررنگی نیست و عمده نیاز این صنعت مربوط به مواد اولیه است.

وی درباره ظرفیت‌های صنعت چوب در خراسان رضوی بیان کرد: این استان از ظرفیت بسیار بالایی در حوزه صنایع چوب، نیروی انسانی متخصص، استادکاران و هنرمندان برخوردار است و تولیدات چوبی خراسان رضوی از باکیفیت‌ترین محصولات کشور به شمار می‌رود. مشهد می‌تواند به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، بازار مناسبی برای صادرات محصولات چوبی به افغانستان و دیگر کشورهای شرق منطقه باشد، مشروط بر اینکه حمایت‌های لازم از تولیدکنندگان انجام شود.

قطعی برق؛ مشکلی که فقط چراغ کارخانه را خاموش نمی‌کند

زنجانی با اشاره به مشکلات واحدهای تولیدی خاطرنشان کرد: قطعی برق، کمبود مواد اولیه، مشکلات دریافت انشعابات و کند شدن روند صدور مجوزها از مهم‌ترین موانع فعالیت تولیدکنندگان است و در صورت تداوم این شرایط، انگیزه ورود به این حرفه کاهش خواهد یافت.

رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان مشهد از دستگاه‌های اجرایی خواست با تسهیل صدور مجوزها، تامین انشعابات آب، برق و گاز و همچنین ایجاد شرایط مناسب برای تغییر کاربری کارگاه‌ها، از این صنعت حمایت کنند. در روزهای برگزاری نمایشگاه نیز برخی غرفه‌داران عنوان می‌کردند که خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده، روند تولید را مختل کرده و باعث افزایش زمان تحویل سفارش‌ها شده است؛ موضوعی که در نهایت نارضایتی مشتریان و افزایش هزینه‌های تولید را به دنبال دارد.

وی تاکید کرد: صنعت چوب یکی از هنر-صنعت‌های ریشه‌دار کشور است و حمایت از کارگاه‌های فعال علاوه بر حفظ اشتغال، می‌تواند زمینه توسعه تولید و حضور پررنگ‌تر در بازارهای داخلی و صادراتی را فراهم کند.

این در حالی است که بسیاری از تولیدکنندگان حاضر در نمایشگاه نیز در گفت‌وگو با ایسنا، از کاهش مشتریان خارجی و نبود سرمایه‌گذاران بین‌المللی در این دوره از نمایشگاه گلایه داشتند؛ موضوعی که به گفته آنان، فرصت معرفی توانمندی‌های صنعت مبلمان ایران را نیز محدود کرده است.

صنعتی با ظرفیت صادرات؛ اما گرفتار موانع داخلی

اگرچه بخش عمده گفت‌وگوها در نمایشگاه حول محور رکود بازار و کاهش فروش می‌چرخید، اما رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان مشهد معتقد است صنعت چوب و مبلمان خراسان رضوی همچنان از ظرفیت‌های کم‌نظیری برخوردار است؛ ظرفیت‌هایی که در صورت رفع موانع موجود، می‌تواند این استان را به یکی از قطب‌های اصلی تولید و صادرات محصولات چوبی کشور تبدیل کند. نمایشگاهی که آینه وضعیت بازار بود. آنچه در چهاردهمین نمایشگاه تخصصی مبلمان، لوستر، روشنایی، دکوراسیون و معماری داخلی مشهد مشاهده شد، تنها روایت چند غرفه یا چند تولیدکننده نبود؛ بلکه تصویری از شرایط امروز صنعتی بود که هزاران نفر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم از آن ارتزاق می‌کنند.

از یک سو، غرفه‌داران بخش مبلمان، کالای خواب و فرش از کاهش محسوس فروش، افت قدرت خرید مردم، افزایش قیمت مواد اولیه و نبود سرمایه‌گذار گلایه داشتند و از سوی دیگر، فعالان حوزه لوستر و روشنایی، هرچند شرایط بهتری را تجربه کرده بودند، اما آنان نیز رونق امروز بازار را با سال‌های گذشته قابل مقایسه نمی‌دانستند.

مشاهدات میدانی ایسنا نشان می‌داد؛ بسیاری از مراجعه‌کنندگان با وجود علاقه به محصولات، خرید خود را به آینده موکول می‌کنند؛ موضوعی که بیش از هر چیز از فشار اقتصادی بر خانوارها حکایت دارد. تابلوی «۵۰ درصد تخفیف»، «فروش اقساطی» یا «قیمت کارخانه» در بسیاری از غرفه‌ها دیده می‌شد، اما حتی این مشوق‌ها نیز در موارد زیادی نتوانسته بود مشتری را به خریدار تبدیل کند.

از سوی دیگر، گفت‌وگو با رئیس اتحادیه درودگران و مبل‌سازان مشهد نشان داد؛ آنچه در نمایشگاه دیده می‌شود، تنها بخشی از مشکلات این صنعت است. کمبود نقدینگی، دشواری تامین مواد اولیه، افزایش هزینه‌های تولید، نبود حمایت موثر بانکی، قطعی برق، مشکلات دریافت انشعابات و کندی روند صدور مجوزها، مجموعه‌ای از چالش‌هایی است که امروز حدود ۱۰۰۰ واحد تولیدی این صنف در مشهد را تحت تاثیر قرار داده است.

با این حال، در میان تمام این دغدغه‌ها، یک نکته در صحبت‌های تقریبا همه تولیدکنندگان مشترک بود؛ امید به حفظ تولید. بسیاری از آن‌ها تاکید می‌کردند که با وجود کاهش سود، همچنان کیفیت محصولات خود را حفظ کرده‌اند و باور دارند اگر موانع تولید کاهش یابد و قدرت خرید مردم بهبود پیدا کند، این صنعت بار دیگر می‌تواند به روزهای رونق بازگردد.

شاید مهم‌ترین دستاورد این نمایشگاه، نه میزان فروش و نه تعداد بازدیدکنندگان، بلکه آشکار شدن واقعیتی باشد که فعالان این صنعت سال‌هاست درباره آن هشدار می‌دهند؛ اینکه صنعت مبلمان و صنایع چوبی خراسان رضوی، با وجود برخورداری از استادکاران مجرب، ظرفیت بالای تولید و امکان حضور در بازارهای صادراتی، برای ادامه مسیر بیش از هر زمان دیگری به ثبات اقتصادی، حمایت هدفمند و سیاست‌گذاری موثر نیاز دارد.

چهاردهمین نمایشگاه تخصصی مبلمان مشهد درحالی به پایان رسید که پرسش‌هایی که تولیدکنندگان در راهروهای این نمایشگاه مطرح کردند، همچنان بی‌پاسخ مانده است؛ آیا صنعتی که سال‌ها یکی از نمادهای هنر، تولید و اشتغال بوده، می‌تواند از زیر بار رکود، گرانی و کمبود نقدینگی عبور کند یا این دغدغه‌ها در دوره بعدی نمایشگاه نیز تکرار خواهد شد؟

انتهای پیام